Những diễn biến chính trị căng thẳng từ cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel vào Iran, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu tại Trung Đông và khả năng kéo theo suy thoái kinh tế toàn cầu. Thông tin này nhanh chóng tác động tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư trong nước ngay khi thị trường chứng khoán mở cửa phiên giao dịch đầu tuần 2-3.
Bước vào phiên sáng, áp lực bán xuất hiện mạnh và lan rộng trên nhiều nhóm cổ phiếu, khiến VN-Index có thời điểm lao dốc hơn 40 điểm, rơi sát mốc 1.840 điểm. Tâm lý phòng thủ chiếm ưu thế khi nhà đầu tư phản ứng trước các rủi ro từ bên ngoài.
Tuy nhiên, sau nhịp giảm mạnh đầu phiên, thị trường dần ổn định trở lại khi bước vào đợt khớp lệnh liên tục. Lực cầu bắt đáy gia tăng giúp nhiều cổ phiếu hồi phục đáng kể, qua đó thu hẹp đà giảm của chỉ số. Một số mã ghi nhận diễn biến tích cực như VCI, STB… đóng vai trò nâng đỡ thị trường.
Sau hơn một giờ giao dịch, VN-Index chỉ còn giảm khoảng 15 điểm so với tham chiếu, cho thấy tâm lý nhà đầu tư đã bớt hoảng loạn và dòng tiền vẫn sẵn sàng nhập cuộc ở vùng giá thấp.
VN-Index giảm mạnh vào đầu phiên sáng
Kết thúc phiên giao dịch buổi sáng, sàn HoSE ghi nhận 106 mã tăng giá và 238 mã giảm giá. Chỉ số VN-Index còn giảm 3,15 điểm, tương đương 0,17%, xuống còn 1.877,18 điểm.
Thanh khoản tăng đột biến khi tổng khối lượng giao dịch đạt 866,4 triệu cổ phiếu, giá trị 26.639 tỉ đồng, tăng hơn 90% cả về khối lượng lẫn giá trị so với phiên sáng cuối tuần trước. Riêng giao dịch thỏa thuận đóng góp 44,3 triệu cổ phiếu, tương ứng 1.328,7 tỉ đồng.
Rổ VN30 tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh khi giảm hơn 14 điểm, với 21 mã giảm và chỉ 8 mã tăng. Nhóm năng lượng ghi nhận diễn biến tích cực khi GAS và PLX duy trì trạng thái dư mua trần lớn. Đáng chú ý, cổ phiếu VIC đảo chiều tăng 1,5%, trở thành mã đóng góp tích cực nhất cho chỉ số chung trong phiên sáng.
Cùng chiều tích cực, cổ phiếu STB đi ngược xu hướng giảm của nhóm ngân hàng khi tăng mạnh, có thời điểm chạm mức giá trần. Chốt phiên sáng, STB tăng 5% lên 68.800 đồng/cổ phiếu, thanh khoản đạt 15,7 triệu đơn vị.
Ở chiều ngược lại, nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn giảm sâu như VHM giảm 3,5%, VJC giảm 3,3%, VCB giảm 2,5%, FPT giảm 2,3% và BID giảm 2,2%, tạo sức ép đáng kể lên chỉ số.
Trên sàn HNX, chỉ số HNX-Index giảm 2,98 điểm (1,13%) xuống 259,84 điểm. Toàn sàn có 53 mã tăng và 102 mã giảm, với thanh khoản đạt gần 80,4 triệu cổ phiếu, giá trị 1.975 tỉ đồng. Nhóm cổ phiếu dầu khí và phân bón giao dịch sôi động, nhiều mã tăng trần như PVS, PVC, PLC, PVB; trong đó LAS tăng 9,6%.
Trên UPCoM, lực cầu cải thiện giúp thị trường đảo chiều tăng điểm. UPCoM-Index tăng 0,25 điểm lên 129,56 điểm, thanh khoản đạt hơn 55,1 triệu cổ phiếu, giá trị 1.013 tỉ đồng.
Xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đang làm gia tăng rủi ro gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Dù OPEC+ được cho là đang cân nhắc tăng mạnh sản lượng sau đòn tấn công của Israel vào Tehran, diễn biến căng thẳng hiện nay vẫn tạo áp lực đáng kể lên kinh tế thế giới, trong đó có Việt Nam.
Ở nhóm năng lượng, nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Iran có thể đẩy giá dầu Brent tăng cao trong ngắn hạn. Đây là yếu tố nhạy cảm, tác động trực tiếp đến nhóm cổ phiếu dầu khí vốn thường phản ứng mạnh trước các biến động địa chính trị tại Trung Đông.
Chuyên gia của Công ty Chứng khoán Maybank nhận định tương tự kịch bản khủng hoảng Biển Đỏ, bất ổn tại Trung Đông thường buộc các hãng tàu điều chỉnh tăng phụ phí nhiên liệu và phí rủi ro chiến tranh. Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp vận tải sở hữu đội tàu tự khai thác có lợi thế vượt trội nhờ khả năng chuyển giao chi phí và hưởng lợi trực tiếp từ đà tăng của giá cước vận tải toàn cầu.
Đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, Công ty Chứng khoán VPS cho rằng sự kiện địa chính trị trên nhiều khả năng tác động mạnh đến tâm lý nhà đầu tư, nhất là khi đà tăng của thị trường đã có dấu hiệu chững lại tại vùng kháng cự 1.900-1.920 điểm.
Một số nhóm cổ phiếu có thể hưởng lợi ngắn hạn gồm dầu khí (BSR, PLX, PVD, PVS) nhờ giá dầu tăng và hoạt động thăm dò khai thác sôi động hơn; phân bón (DCM, DPM, BFC) do giá đầu vào tăng và nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông; vận tải, trong đó ưu tiên nhóm cho thuê tàu dầu quốc tế như PVT, VOS, sau đó là HAH ở mảng tàu container.
Ở chiều ngược lại, các nhóm ngành nhạy cảm với tâm lý thị trường như ngân hàng, chứng khoán có thể chịu áp lực khi dòng tiền có xu hướng tìm đến các kênh trú ẩn an toàn. Bất ổn địa chính trị cũng có thể làm chậm dòng vốn FDI vào bất động sản khu công nghiệp, trong khi các ngành xuất khẩu như thủy sản, dệt may đối mặt rủi ro chi phí vận tải tăng cao.
Theo các chuyên gia Maybank, nhóm phân bón được đánh giá là điểm sáng trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu có nguy cơ đứt gãy. Trung Đông vốn là trung tâm xuất khẩu ure của thế giới, do đó nếu xung đột kéo dài, giá ure cũng như các loại phân bón khác như DAP, MAP nhiều khả năng tăng và duy trì ở mức cao, qua đó tạo hiệu ứng tích cực cho nhóm cổ phiếu phân bón trên thị trường.
