"Nóng" cổ phiếu dầu khí
Ngay phiên ATO, hàng chục cổ phiếu giảm sàn, VN-Index lao dốc hơn 70 điểm. Thị trường hết sức tiêu cực trong những phút mở cửa. Tuy nhiên, trạng thái này nhanh chóng thay đổi, lượng cổ phiếu nằm sàn được hấp thụ hết ngay trong phiên ATO. Đến 9h30, VN-Index thu hẹp đà giảm còn hơn 32 điểm, sàn HoSE cũng chỉ có 1 mã giảm sàn - VPG của CTCP Tập đoàn Việt Phát.
Dù vậy, sắc đỏ vẫn áp đảo trên toàn thị trường, HoSE có hơn 260 cổ phiếu giảm giá, áp đảo so với 75 mã tăng. Tâm điểm thị trường đổ dồn vào cổ phiếu dầu khí. PVD, BSR, PLX tăng trần. “Họ” P trên HNX, UPCoM cũng tăng hết biên độ: OIL, PVO, POV, PTV, PVC, PVS.
Đồng loạt cổ phiếu dầu khí tăng trần.
Nhóm dầu khí trong nước hưởng lợi và tiếp diễn đà tăng trong bối cảnh giá dầu thô WTI đã tăng mạnh 10% lên gần 70 USD/thùng - mức cao nhất trong 8 tháng. Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công phối hợp chưa từng có vào Iran, khiến căng thẳng Trung Đông leo thang. Thị trường lo ngại nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu. Trong khi đó, OPEC+ quyết định tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày trong tháng 4, tương đương chưa tới 0,2% nhu cầu dầu toàn cầu, mức tăng khá hạn chế.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam - nhận định, các sự kiện chiến tranh và xung đột địa chính trị thường gây tác động tiêu cực lên thị trường chứng khoán trong ngắn hạn. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng này có xu hướng giảm dần theo thời gian.
Theo thống kê của Yuanta, trung bình sau khoảng 22 phiên giao dịch, chỉ số sẽ hình thành vùng đáy thấp nhất kể từ khi sự kiện bắt đầu. Sau đó, thị trường cần thêm khoảng 47 phiên để phục hồi trở lại mức điểm của ngày khởi phát sự kiện.
Đáng chú ý, mức độ tác động tiêu cực từ các xung đột tại khu vực Trung Đông thường thấp hơn so với những khu vực khác. Để lượng hóa tác động trong ngắn hạn, Yuanta sử dụng mô hình hồi quy nhằm dự báo ảnh hưởng của các yếu tố đến chỉ số S&P 500 trong vòng một tháng sau sự kiện chiến tranh hoặc xung đột.
Kết quả cho thấy, riêng với các biến động tại Trung Đông, giá dầu là yếu tố có tác động ngược chiều mạnh nhất đến S&P 500. Điều này có nghĩa là khi giá dầu tăng mạnh, chỉ số S&P 500 có xu hướng giảm đáng kể.
Trong thực tế, theo ông Minh mỗi khi xảy ra xung đột, giá dầu thường tăng mạnh trong ngắn hạn do lo ngại gián đoạn nguồn cung. Diễn biến này giúp nhóm cổ phiếu dầu khí hưởng lợi tức thời.
Ngược lại, phần lớn các nhóm cổ phiếu còn lại chịu áp lực giảm điểm do tâm lý rủi ro gia tăng và chi phí đầu vào leo thang. Tuy nhiên, theo thống kê trung bình, sau khoảng 22 ngày, thị trường có thể tạo đáy và dần hồi phục. Khi đó, giá dầu cũng có xu hướng hạ nhiệt trở lại.
Vì vậy, trong ngắn hạn, ông Minh khuyến nghị nhà đầu tư có thể cân nhắc tận dụng nhịp tăng mạnh của giá dầu để chốt lời nhóm dầu khí, đồng thời quan sát các nhịp điều chỉnh ở nhóm cổ phiếu khác để tích lũy cho giai đoạn phục hồi sau đó. Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh, yếu tố địa chính trị rất khó dự báo.
VN-Index thường ít phản ứng trực tiếp với các xung đột Trung Đông
Ông Trần Hoàng Sơn - Giám đốc Chiến lược thị trường, Chứng khoán VPBank (VPBankS) - cũng cho biết, các sự kiện căng thẳng tại Trung Đông thường khiến chỉ số S&P 500 giảm ngắn hạn khoảng 0,5-2%. Tuy nhiên, nếu xung đột không lan rộng, chứng khoán Mỹ thường phục hồi khá nhanh, chỉ trong vòng 1-2 tuần.
Riêng xung đột Nga - Ukraine năm 2022 là trường hợp đặc biệt, khi mức giảm sâu và kéo dài hơn đáng kể. Nguyên nhân đến từ việc giá dầu tăng nóng, kéo theo làn sóng lạm phát toàn cầu, buộc các ngân hàng trung ương thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh mẽ.
Với thị trường Việt Nam, ông Sơn cho rằng, VN-Index thường ít phản ứng trực tiếp với các xung đột Trung Đông , mức biến động đa phần dưới 1%. Ngoại lệ đáng chú ý là phiên 13/4/2024, khi Iran tấn công Israel. Khi đó, áp lực chủ yếu đến từ tỷ giá và động thái bán ròng của khối ngoại, hơn là tác động kinh tế trực tiếp từ sự kiện.
Theo ông Sơn, thị trường thường rũ bỏ khá nhanh các xung đột cục bộ, đặc biệt nếu không ảnh hưởng lớn đến kinh tế toàn cầu.
Tàu chở dầu (màu xanh) ách tắc tại eo biển Hormuz. Nguồn: Bloomberg.
Đối với tuần giao dịch phía trước, theo ông Sơn, tác động thị trường dự báo chủ yếu mang tính ngắn hạn, với trạng thái biến động và thận trọng gia tăng, nếu xung đột Mỹ và Israel - Iran leo thang, giá dầu có thể tăng vọt (Brent đã tăng mạnh, có nguy cơ lên 90 - 100+ USD/thùng nếu eo biển Hormuz gián đoạn kéo dài), cùng tâm lý risk - off toàn cầu.
Theo đó, thị trường có thể mở cửa tuần mới với áp lực bán và rung lắc mạnh. Nếu giá dầu tăng vượt dự báo và xung đột lan rộng, VN-Index đang tiệm cận vùng đỉnh lịch sử 1.900-1.920 điểm, có thể điều chỉnh về vùng 1.850-1.870 điểm, hoặc sâu hơn về 1.800-1.830 điểm nếu lực bán lan rộng hay khối ngoại bán ròng mạnh.
Dù vậy, ông Sơn nhấn mạnh mức giảm tổng thể khó lặp lại các cú sốc toàn cầu lớn trước đây. Biến động nếu có nhiều khả năng chỉ kéo dài vài phiên và sẽ hồi phục nhanh nếu xung đột không kéo dài hoặc không gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu toàn cầu.
Thị trường Việt Nam ít phụ thuộc trực tiếp vào dầu Iran, nên phản ứng chủ yếu thông qua yếu tố tâm lý và dòng vốn ngoại. Nếu giá dầu sớm ổn định nhờ phản ứng từ OPEC, VN-Index có thể tích lũy trở lại và duy trì xu hướng tăng, với cơ hội vẫn hiện hữu ở một số nhóm ngành.
Dầu khí và năng lượng là nhóm được hưởng lợi rõ nét nhất khi giá dầu tăng, trở thành “điểm sáng” trong bối cảnh hiện tại, thậm chí đi ngược xu hướng chung. Hóa chất, đặc biệt là nhóm phân bón cũng có thể hưởng lợi gián tiếp từ biến động giá nguyên liệu và thông tin hỗ trợ. Cảng biển và logistics cũng là nhóm đáng chú ý.
Ngược lại, các ngành nhạy cảm với lạm phát và giá dầu tăng như tiêu dùng, sản xuất, vận tải đường bộ… có thể chịu áp lực nếu giá xăng dầu bán lẻ tăng mạnh.
