Trong số các công trình đa lĩnh vực do kiến trúc sư Việt Nam thiết kế được vinh danh tại giải thưởng Architecture MasterPrize 2023, nổi bật có dự án Grand World Phú Quốc của VTN Architects, được trao giải ở hạng mục “kiến trúc khách sạn”.
Công trình Nhà tre Bamboo Legend tại đây gây ấn tượng nhờ định hướng tiết kiệm năng lượng và sử dụng vật liệu bền vững, với khoảng 42.000 thân tre. Thiết kế giếng trời giúp tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên, tạo sự thông thoáng cho không gian bên trong dù kết cấu gồm nhiều lớp đan xen phức tạp.
Tọa lạc tại quảng trường Huyền thoại, trung tâm của “thành phố không ngủ” Grand World Phú Quốc, công trình này được xem là một biểu tượng kiến trúc thuần Việt. Tác phẩm do kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa thiết kế và hoàn thiện trong hơn 10 tháng.
Trước khi thực hiện Bamboo Legend - Huyền thoại tre, kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa từng xem những công trình sử dụng tới 30.000 cây tre đã là quy mô rất lớn. Tuy nhiên, với dự án tại Phú Quốc United Center, ông đã sử dụng tới khoảng 42.000 cây tre để hiện thực hóa trọn vẹn ý tưởng thiết kế độc đáo.
Toàn bộ vật liệu chính của công trình là tre tầm vông, loại tre phổ biến tại khu vực Đông Nam Bộ. Đặc tính thân thẳng, đốt dài, ruột đặc giúp tầm vông có độ bền cao, khả năng đàn hồi tốt và chịu lực vượt trội so với nhiều loại tre khác. Tuy vậy, chỉ những cây từ 4–5 năm tuổi, cao khoảng 6–7 m, đường kính 3–5 cm mới được lựa chọn để đảm bảo chất lượng kết cấu.
Sau khi cắt bỏ phần gốc và ngọn, tre được xử lý bằng phương pháp ngâm bùn trong khoảng 6 tháng. Đây là kỹ thuật truyền thống, không sử dụng hóa chất, nhằm loại bỏ đường và mùi tự nhiên trong thân tre (những yếu tố dễ thu hút mối mọt). Đồng thời, quá trình này còn giúp tăng độ dẻo, cải thiện tính linh hoạt của vật liệu.
Tiếp đó, tre được đưa vào lò hun khói trong khoảng 3 tuần. Công đoạn này vừa giúp làm khô, khử mùi, vừa tạo nên lớp màu khói đặc trưng, đồng thời tăng khả năng chống chịu của vật liệu. Theo KTS Võ Trọng Nghĩa, đây có thể xem như một lớp “sơn chống gỉ tự nhiên” dành cho loại “thép xanh” này.
Đáng chú ý, toàn bộ công trình không sử dụng đinh, ốc vít hay các cấu kiện kim loại để liên kết. Thay vào đó, các thân tre được nối với nhau bằng chốt tre dài 30-40 cm xuyên qua thân, kết hợp với dây dù chuyên dụng có khả năng chịu lực lớn. Trong hệ kết cấu này, chốt tre đóng vai trò như “xương”, tạo sự liên kết, trong khi dây dù giống như “cơ”, giúp gia cố và duy trì độ ổn định cho toàn bộ công trình.
Được ví như “thép xanh của thế kỷ 21”, vật liệu tre trong công trình Nhà tre Bamboo Legend vừa mang ý nghĩa sinh thái vừa tạo dấu ấn văn hóa rõ nét. Thiết kế mái vòm tạo nên lối đi xuyên suốt, bên trong là hai không gian sảnh rộng với hình khối thoáng đãng, lấy cảm hứng từ đài sen và họa tiết trống đồng, góp phần tôn vinh vẻ đẹp truyền thống trong kiến trúc đương đại.
Không chỉ gây ấn tượng mạnh khi nhìn từ bên ngoài với quy mô đồ sộ và thiết kế độc đáo, công trình Bamboo Legend - Huyền thoại tre còn mở ra trải nghiệm khám phá đầy bất ngờ bên trong. Hệ kết cấu gồm nhiều lớp đan xen dày đặc tạo nên không gian giàu chiều sâu.
Điểm đặc biệt của công trình nằm ở cấu trúc dạng lưới, cho phép không gian đạt độ mở và sự thông thoáng tối đa. Theo đánh giá của Dezeen, khi ánh sáng tự nhiên chiếu vào, công trình tạo ra hiệu ứng thị giác ấn tượng, hòa quyện cùng gam màu tự nhiên của tre, mang lại cảm giác ấm áp và gần gũi.
Những hình ảnh về “siêu phẩm kiến trúc” này nhanh chóng nhận được sự quan tâm và đánh giá cao từ cả du khách lẫn giới chuyên môn. Quy mô lớn, hình khối độc đáo cùng quá trình thi công công phu đã giúp công trình khẳng định vị thế trong các công trình kiến trúc mang tầm quốc tế.
Đáng chú ý, vào tháng 4-2021, Bamboo Legend - Huyền thoại tre đã xác lập kỷ lục là “Công trình nhà tre lớn nhất Việt Nam”. Công trình này nằm liền kề không gian kiến trúc “Tinh hoa Việt Nam” với quy mô 11.200 m², tạo thành một cụm biểu tượng văn hóa đặc sắc ngay tại mặt tiền của quần thể du lịch. Nhờ đó, khu vực nhanh chóng trở thành điểm check-in nổi bật, thu hút đông đảo du khách khi đến với phía Bắc Phú Quốc.
(Tổng hợp/Ảnh: architectureprize)
