Ngày 21/4, Apple công bố thay đổi nhân sự cấp cao. Ông Tim Cook rời vị trí CEO sau gần 15 năm lãnh đạo tập đoàn công nghệ có giá trị vốn hóa lớn hàng đầu thế giới. Người kế nhiệm là John Ternus, hiện phụ trách bộ phận kỹ thuật phần cứng của hãng.
Tim Cook sẽ chuyển sang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch điều hành từ tháng 9. Trong cương vị mới, ông vẫn tiếp tục tham gia định hướng chiến lược và hỗ trợ công ty trong một số vấn đề đối ngoại quan trọng.
Quyết định chuyển giao được xem là cột mốc đáng chú ý với Apple. Tim Cook là người gắn bó với giai đoạn doanh nghiệp này tăng trưởng mạnh mẽ nhất kể từ sau thời Steve Jobs.
Người kế nhiệm Steve Jobs làm mưa làm gió giới công nghệ
Tim Cook sinh năm 1960 tại bang Alabama, Mỹ. Ông tốt nghiệp ngành kỹ sư công nghiệp tại Đại học Auburn và có bằng MBA của Đại học Duke. Trước khi gia nhập Apple, Cook từng làm việc nhiều năm tại IBM, sau đó giữ vị trí điều hành tại Compaq.
Năm 1998, trong giai đoạn Apple đang tái cấu trúc để thoát khỏi khó khăn tài chính, Steve Jobs mời Tim Cook gia nhập công ty. Đây được xem là quyết định nhân sự mang tính bước ngoặt, khi Cook nhanh chóng tái tổ chức chuỗi cung ứng, cắt giảm lượng hàng tồn kho, tối ưu hoạt động sản xuất và nâng hiệu quả vận hành.
Nhờ khả năng quản trị được đánh giá cao, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc vận hành (COO) vào năm 2007 và trở thành một trong những cộng sự thân cận nhất của Steve Jobs trong những năm cuối đời của nhà sáng lập Apple.
Tim Cook (giữa) để lại dấu ấn mạnh mẽ trong việc thúc đẩy tăng trưởng của Apple trong thời gian giữ chức CEO.
Tháng 8/2011, Tim Cook tiếp quản vị trí CEO, chỉ ít tuần trước khi Steve Jobs qua đời. Khi đó, ông đối mặt không ít hoài nghi từ thị trường về khả năng kế nhiệm biểu tượng lớn của Thung lũng Silicon.
Khi Tim Cook tiếp quản vị trí của Steve Jobs, Apple đã tạo tiếng vang toàn cầu nhờ thành công của iPhone. Tuy nhiên, dưới thời Tim Cook, công ty không chỉ duy trì đà tăng trưởng mà còn mở rộng quy mô đáng nể.
Gần 15 năm qua, doanh thu thường niên của Apple nhiều lần vượt mốc 300 tỷ USD. Lợi nhuận ròng của công ty tăng lên hơn 110 tỷ USD mỗi năm, trong khi giá trị vốn hóa thị trường tăng hơn 10 lần, chạm mốc khoảng 4.000 tỷ USD.
Apple cũng nhiều lần trở thành doanh nghiệp niêm yết giá trị nhất thế giới, vượt qua nhiều tên tuổi lớn trong lĩnh vực công nghệ và năng lượng. Bên cạnh tăng trưởng kinh doanh, Tim Cook còn thúc đẩy mạnh các chương trình mua lại cổ phiếu, chi trả cổ tức và tối ưu hiệu quả sử dụng vốn, giúp cổ phiếu Apple tăng mạnh trong dài hạn.
Giới phân tích nhận định điểm nổi bật nhất của Tim Cook không nằm ở những màn ra mắt sản phẩm mang tính biểu tượng, mà ở khả năng biến Apple thành cỗ máy kinh doanh có hiệu quả hàng đầu thế giới.
Khác với Steve Jobs thường gắn với hình ảnh nhà sáng tạo sản phẩm đột phá, Tim Cook được đánh giá cao ở việc mở rộng hệ sinh thái và đa dạng nguồn thu cho Apple.
Trong nhiệm kỳ của ông, Apple Watch trở thành dòng đồng hồ thông minh bán chạy hàng đầu thế giới. AirPods giúp Apple chiếm thị phần lớn trong thị trường tai nghe không dây cao cấp. Dòng Mac được làm mới nhờ chiến lược chuyển sang chip Apple Silicon tự phát triển, trong khi iPad tiếp tục được mở rộng sang nhiều phân khúc người dùng.
Bên cạnh phần cứng, Apple phát triển mạnh mảng dịch vụ với Apple Pay, iCloud, Apple TV+, App Store cùng nhiều gói thuê bao số khác.
Hiện mảng dịch vụ được xem là động lực tăng trưởng quan trọng, đóng góp khoảng 1/4 doanh thu thường niên của công ty và giúp Apple giảm phụ thuộc hơn vào doanh số iPhone.
Đến lúc tìm người kế nhiệm
Dù đạt nhiều thành công về tài chính, Tim Cook thường bị so sánh với Steve Jobs ở khả năng tạo ra sản phẩm mang tính "cách mạng".
Sau iPhone, Apple chưa có thêm thiết bị đại chúng nào tạo ảnh hưởng tương đương. Mẫu kính thực tế hỗn hợp Apple Vision Pro ra mắt năm 2024 nhận được nhiều quan tâm nhưng chưa đạt doanh số như kỳ vọng.
Một số mảng kinh doanh khác như đồng hồ thông minh cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng chậm lại. Trong khi đó, thị trường smartphone toàn cầu dần bão hòa khiến Apple phải tìm thêm động lực doanh thu mới.
Ngoài yếu tố thị trường, Apple còn đối mặt nhiều sức ép khác như sự phụ thuộc lớn vào chuỗi sản xuất tại Trung Quốc, các cuộc điều tra chống độc quyền tại Mỹ và châu Âu, cũng như cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Những năm gần đây, công ty đã mở rộng năng lực sản xuất sang Ấn Độ và Brazil nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu.
Người kế nhiệm Tim Cook giữ chức CEO của Apple là John Ternus.
Sau Tim Cook, danh tính người kế nhiệm Tim Cook được nhiều người quan tâm. Cái tên tiếp quản ghế CEO của Apple là John Ternus, 50 tuổi, gia nhập Apple từ năm 2001. Ông từng tham gia phát triển nhiều dòng sản phẩm chủ lực như Mac và iPad trước khi được bổ nhiệm làm lãnh đạo mảng kỹ thuật phần cứng vào năm 2021.
Việc lựa chọn Ternus cho thấy Apple đang ưu tiên một lãnh đạo có nền tảng kỹ thuật, hiểu sâu sản phẩm và có kinh nghiệm điều hành các nhóm phát triển cốt lõi.
Theo đánh giá của New York Times, Tim Cook rời ghế CEO khép lại giai đoạn Apple tăng trưởng mạnh về tài chính, mở rộng hệ sinh thái và trở thành doanh nghiệp có giá trị hàng đầu thế giới.
Tuy nhiên, thách thức với người kế nhiệm được cho là phức tạp hơn. CEO của Apple đứng trước áp lực tìm động lực tăng trưởng mới ngoài iPhone, đẩy nhanh chiến lược AI, duy trì biên lợi nhuận cao và giữ sức hấp dẫn của thương hiệu Apple trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt.
Với Apple, đây không chỉ là thay đổi nhân sự cấp cao, mà còn là bước chuyển sang thế hệ lãnh đạo mới sau gần hai thập kỷ gắn với dấu ấn Tim Cook.
