Từng là biểu tượng trong mọi gia đình Nhật Bản với những chiếc tủ lạnh hay máy giặt bền bỉ, Hitachi vừa chính thức đặt dấu chấm hết cho mảng kinh doanh gia dụng để dồn toàn lực vào cuộc chơi chuyển đổi số.
Đây là bước đi cuối cùng trong hành trình tái cấu trúc kéo dài gần hai thập kỷ, biến một "đế chế" rệu rã từng lỗ kỷ lục thành một gã khổng lồ công nghệ tinh gọn.
Thương vụ lịch sử và sự khép lại của một kỷ nguyên
Hitachi vừa công bố việc bán mảng kinh doanh đồ điện gia dụng (white goods) cho nhà bán lẻ Nojima của Nhật Bản. Quyết định này không chỉ là một giao dịch tài chính thông thường mà là đỉnh điểm của chiến lược chuyển đổi kéo dài 17 năm qua.
Kể từ sau khoản lỗ ròng kỷ lục khoảng 8 tỷ USD vào năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2009, Hitachi đã thực hiện một cuộc đại tu chưa từng có.
Từ một tập đoàn đa ngành sản xuất đủ thứ trên đời, từ nhà máy điện hạt nhân đến những chiếc máy hút bụi, Hitachi đã quyết liệt xoay trục sang các lĩnh vực kinh doanh giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) như dịch vụ công nghệ thông tin, lưới điện và đường sắt để tìm kiếm lợi nhuận ổn định hơn.
Trong quá trình sàng lọc bộ máy, nền tảng kỹ thuật số độc quyền Lumada đã trở thành "kim chỉ nam" cho mọi quyết định đi hay ở của các công ty con. Những mảng kinh doanh không thể tích hợp hoặc không đóng góp vào hệ sinh thái kỹ thuật số này đều bị đưa vào danh sách thoái vốn, và mảng gia dụng chính là cái tên cuối cùng.
Thực tế, nội bộ Hitachi từng tồn tại nhiều luồng ý kiến trái chiều về việc chia tay mảng đồ gia dụng. Nhiều người lo ngại rằng nếu mất đi những sản phẩm hiện diện trong đời sống hàng ngày, Hitachi sẽ mất đi độ nhận diện thương hiệu, từ đó khó thu hút nhân tài. Tuy nhiên, những con số tài chính khô khốc đã đưa ra câu trả lời thực tế hơn.
Mảng gia dụng vốn dựa trên mô hình bán hàng một lần, thay vì tạo ra doanh thu định kỳ, đồng thời phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ Trung Quốc. Năm 2021, Hitachi đã bán mảng kinh doanh gia dụng quốc tế cho Arcelik của Thổ Nhĩ Kỳ. Tại thị trường nội địa, công ty con Hitachi Global Life Solutions dù nỗ lực tiếp thị nhưng vẫn chật vật tìm đường tăng trưởng.
Dữ liệu tài chính cho thấy doanh thu của Hitachi Global Life Solutions đã giảm 3% xuống còn 263,4 tỷ Yên (tương đương 1,65 tỷ USD) trong 9 tháng tính đến tháng 12/2025.
Chỉ số EBITA (lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao) điều chỉnh dù tăng nhẹ 3,5% nhưng tỷ lệ EBITA chỉ đạt 6,9%, thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình 12.1% của toàn tập đoàn.
Ngay cả khi Chủ tịch đương nhiệm Toshiaki Tokunaga từng trực tiếp điều hành mảng này, ông cũng phải thừa nhận rằng việc đưa nó đạt tới mức lợi nhuận kỳ vọng là một bài toán quá khó.
Nhìn lại hành trình 17 năm, sự "tàn nhẫn" trong việc loại bỏ các công ty con vang bóng một thời như Hitachi Metals, Hitachi Cable hay Hitachi Chemical đã mang lại quả ngọt. Để thay thế những tên tuổi cũ, tập đoàn này đã đổ hàng tỷ USD vào các thương vụ mua lại mang tính chiến lược như mảng lưới điện của ABB (Thụy Sĩ) vào năm 2020 hay GlobalLogic (Mỹ) vào năm 2021.
Với đội ngũ hơn 30.000 kỹ sư từ GlobalLogic, Hitachi đã nhanh chóng xây dựng năng lực phát triển phần mềm cần thiết cho Lumada. Hiện nay, thay vì bán một cỗ máy, Hitachi bán một dịch vụ: sử dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện và xử lý sự cố thiết bị trước khi hỏng hóc xảy ra.
Doanh thu từ đồ điện gia dụng của Hitachi hiện giờ đóng góp rất nhỏ trong tổng doanh thu của tập đoàn
Kết quả tài chính là minh chứng rõ nhất cho sự đúng đắn của chiến lược này. Dù doanh thu của tập đoàn trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2025 vẫn giữ ở mức khoảng 10.000 tỷ Yên (tương đương với năm 2009) nhưng lợi nhuận hoạt động đã tăng vọt từ 127,1 tỷ Yên lên con số ấn tượng 971,6 tỷ Yên.
Đặc biệt, Hitachi đã ghi nhận dòng tiền tự do cốt lõi đạt 780,5 tỷ Yên trong năm tài chính vừa qua. Với túi tiền rủng rỉnh này, gã khổng lồ Nhật Bản hiện có đủ tiềm lực để tiếp tục thực hiện các thương vụ thâu tóm mới trong lĩnh vực công nghệ cao.
Việc thoái vốn khỏi mảng gia dụng không phải là một bước lùi, mà là cú dứt điểm hoàn hảo để Hitachi hoàn toàn thoát xác, trở thành một "Big Tech" thực thụ của châu Á.
*Nguồn: SCMP, Nikkei
