Thực phẩm được chia thành ba nhóm gồm thực phẩm thô, chế biến tối thiểu và thực phẩm siêu chế biến. Thực phẩm tiện lợi là những thực phẩm đã được chế biến sẵn, người sử dụng không cần phải mất thời gian nấu nướng.
Bác sĩ Võ Trần Như Thảo, Đơn vị Nội tiết - Đái tháo đường, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, hướng dẫn cách phân loại và lựa chọn thực phẩm tiện lợi thông minh có thể giúp người trưởng thành có bữa ăn nhanh chóng, hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Thực phẩm chế biến tối thiểu là những loại đã trải qua một số công đoạn chế biến cơ bản nhằm mục đích làm sạch, bảo quản, đóng gói nhưng vẫn giữ được gần như toàn bộ giá trị dinh dưỡng ban đầu. Nhóm thực phẩm này ít hoặc không sử dụng các chất phụ gia, bảo quản, tạo màu hay hương liệu. Các công đoạn chế biến đơn giản như rửa, cắt, gọt, thái, nghiền, làm lạnh, đông lạnh, lên men, thanh trùng, tiệt trùng...
Thực phẩm chế biến tối thiểu thường dùng như rau củ, trái cây đông lạnh, cắt sẵn, sữa tươi tiệt trùng, thanh trùng, sữa chua không đường, ngũ cốc nấu sẵn... Các quy trình như đông lạnh và tiệt trùng giúp bảo quản hàm lượng dinh dưỡng.
Thực phẩm siêu chế biến phải trải qua nhiều công đoạn chế biến công nghiệp phức tạp, thường giàu đường, tinh bột, chất béo, nhiều chất phụ gia. Đơn cử như thịt nguội, xúc xích, giăm bông, đồ ăn nhanh, bánh kẹo, nước ngọt đóng chai....
Nhóm thực phẩm này tiện lợi và thường có hạn sử dụng lâu, nhưng chứa nhiều chất bảo quản, đường bổ sung, chất béo không lành mạnh và carbohydrate tinh chế. Ăn nhiều có thể gây dư thừa calo, tích tụ mỡ, thúc đẩy tăng cân.
Thực phẩm siêu chế biến như xúc xích nhiều chất béo xấu, dễ tăng cân. Ảnh: Anh Chi
Thực phẩm siêu chế biến ít chất dinh dưỡng, lượng chất xơ thấp. Ăn quá nhiều thực phẩm siêu chế biến thay thế cho thực phẩm nguyên chất có thể dẫn đến thiếu hụt chất dinh dưỡng đồng thời làm tăng nguy cơ tim mạch, tiểu đường type 2, theo bác sĩ Thảo.
Thực phẩm nguyên chất (thô) chứa nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu như vitamin, khoáng chất, chất xơ và chất chống oxy hóa như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau chứa nhiều vitamin C và A, kali, chất xơ. Người giảm cân nên ưu tiên nhóm này để hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát lượng đường trong máu, giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
