Vợ chồng chị Hiệp có hai con 13 tuổi và 8 tuổi. Sau một lần sảy thai, hai năm nay chị không đậu thai thêm lần nào. BS.CKII Cao Tuấn Anh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chẩn đoán chị Hiệp mắc đa bệnh lý ở tử cung gồm viêm niêm mạc, polyp và u xơ gây biến đổi cấu trúc tử cung, rối loạn nhu động tử cung, chèn ép tắc vòi trứng, sẹo tử cung... ảnh hưởng quá trình thụ thai và làm tổ của phôi thai.
Bác sĩ Tuấn Anh giải thích viêm niêm mạc tử cung mạn tính gây sảy thai liên tiếp và phôi làm tổ thất bại nhiều lần hoặc vô sinh không rõ nguyên nhân. Bệnh do vi khuẩn xâm nhập buồng tử cung, thường xảy ra sau các thủ thuật như nạo hút thai, đặt vòng tránh thai, nội soi buồng tử cung, hoặc viêm nhiễm vùng chậu.
Chị Hiệp bị viêm nội mạc tử cung mạn tính mức nặng, bác sĩ chỉ định điều trị bằng thuốc kháng sinh trong hai tuần. Sau khi kiểm soát tình trạng viêm, chị Hiệp được kích thích buồng trứng, chọc hút noãn và thụ tinh với tinh trùng của chồng. Kết quả thu được 2 phôi thể khảm (hỗn hợp tế bào bình thường và bất thường) và một phôi bất thường về di truyền.
Các bác sĩ tiến hành chọc hút noãn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Tuấn Anh, phôi khảm có nguy cơ gây sảy thai, dị tật thai nhi, song bệnh nhân không có phôi bình thường để chuyển trong khi mắc nhiều bệnh lý ở tử cung. Việc kích trứng và chuyển phôi nhiều lần có thể dẫn đến nhiều hệ quả bất lợi cả về hiệu quả điều trị lẫn sức khỏe người bệnh như giảm tỷ lệ làm tổ, rối loạn nội tiết, tăng nguy cơ thất bại lặp lại và sảy thai sớm, thậm chí làm nặng thêm bệnh lý tử cung hiện có... Bác sĩ quyết định chuyển một phôi thể khảm mức độ 40% (mức độ thấp theo khuyến cáo mới nhất của Hiệp hội chẩn đoán di truyền tiền làm tổ thế giới (PGDIS)) nhưng thất bại.
Chị Hiệp tạm dừng quá trình điều trị hỗ trợ sinh sản để phục hồi sức khỏe gần hai năm mới quay lại bệnh viện tiếp tục điều trị. Kết quả soi buồng tử cung ngoại trú phát hiện polyp mọc chi chít thành chùm, lấp đầy tử cung và đa nhân xơ.
Người bệnh được mổ nội soi cắt polyp và bóc u xơ tử cung nhằm loại bỏ các tổn thương gây biến dạng buồng tử cung, khôi phục cấu trúc và chức năng nội mạc tử cung, cải thiện tưới máu và môi trường làm tổ của phôi. Sau hai tháng, chị Hiệp lại được kích thích buồng trứng nhẹ, chọc hút noãn tạo phôi. Xét nghiệm di truyền tiền làm tổ ghi nhận hai phôi bình thường, 3 phôi khảm và một phôi bất thường.
Khi tình trạng tử cung ổn định, bác sĩ chuyển một phôi ngày 5 loại tốt, giúp chị Hiệp đậu thai ngay. Đầu tháng 1/2026, bé trai chào đời khỏe mạnh, nặng 3,2 kg.
Theo bác sĩ Tuấn Anh, nhóm bệnh lý tử cung là nguyên nhân hàng đầu gây khó có con ở nữ giới. Các tình trạng như hội chứng buồng trứng đa nang, suy giảm dự trữ buồng trứng, viêm tắc vòi trứng, u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, cùng các tổn thương như viêm nhiễm, dính buồng tử cung hoặc polyp nội mạc... đều có thể cản trở quá trình rụng trứng, thụ tinh và làm tổ của phôi. Trường hợp gặp cùng lúc nhiều vấn đề như chị Hiệp càng khó điều trị và kéo dài hơn.
Phẫu thuật nội soi xử lý các vấn đề bất thường kết hợp thụ tinh ống nghiệm là phương pháp hữu hiệu giúp nhiều phụ nữ mắc các bệnh lý tử cung, hiếm muộn lâu năm được làm mẹ. Phụ nữ gặp các tình trạng trên cần đi khám sớm với bác sĩ sản phụ khoa hoặc hỗ trợ sinh sản để được tư vấn tầm soát viêm nội mạc tử cung mạn tính, loại bỏ polyp và u xơ tử cung điều trị kịp thời, tránh nguy cơ vô sinh.
