[Infographic] Toàn cảnh ngành chứng khoán quý I: Tài sản, margin và tự doanh dịch chuyển thế nào?

Thị trường chứng khoán Việt Nam khép lại quý đầu năm với những biến động mạnh khi VN-Index có thời điểm vượt 1.900 điểm trước khi nhanh chóng điều chỉnh sâu. Riêng trong tháng 3, chỉ số mất hơn 200 điểm, tương đương gần 11%, kéo mức giảm từ đầu năm lên khoảng 6,2%. VN30-Index cũng giảm gần 10%.

Diễn biến này phần nào phản ánh tác động từ các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá năng lượng tăng, qua đó gia tăng lo ngại về lạm phát, tỷ giá và chính sách tiền tệ.

Trong bối cảnh đó, báo cáo tài chính quý I cho thấy bức tranh các công ty chứng khoán (CTCK) có sự dịch chuyển đáng kể về quy mô và cấu trúc tài sản.

Xét theo quy mô tài sản, nhóm 20 CTCK dẫn đầu đang nắm giữ hơn 737.400 tỷ đồng, chiếm khoảng 80% toàn ngành, tăng 1% so với cuối năm 2025. Động lực tăng chủ yếu đến từ một số đơn vị như TCBS, VPBankS và VPS, trong khi SSI, VNDirect, HSC hay VIX ghi nhận sự thu hẹp.

Ở chỉ tiêu vốn điều lệ, nhóm 20 CTCK có quy mô lớn nhất đạt khoảng 219.000 tỷ đồng, tăng 7% sau 3 tháng. Lần đầu tiên ngành chứng khoán ghi nhận doanh nghiệp vượt mốc 24.000 tỷ đồng vốn điều lệ, với hai đại diện là SSI và VPS. Diễn biến này cho thấy cuộc đua tăng vốn vẫn đang tiếp diễn, không chỉ ở nhóm dẫn đầu mà còn lan sang các công ty quy mô trung bình.

Về vốn chủ sở hữu, nhóm 20 CTCK có quy mô lớn nhất đạt hơn 326.500 tỷ đồng, tăng 4% so với đầu năm, với 17 trường hợp ghi nhận gia tăng. TCBS tiếp tục dẫn đầu với gần 45.500 tỷ đồng, trong khi SSI là đơn vị tăng mạnh nhất (tăng hơn 7.600 tỷ đồng).

Việc mở rộng vốn chủ sở hữu gắn liền với chiến lược gia tăng dư nợ cho vay ký quỹ (margin) – mảng kinh doanh chủ lực của ngành. Theo quy định, dư nợ margin không được vượt quá hai lần vốn chủ sở hữu, do đó việc tăng vốn giúp các CTCK mở rộng dư địa cho vay, đồng thời cải thiện khả năng cạnh tranh về lãi suất.

Thực tế, xét theo dư nợ cho vay, nhóm 20 CTCK có quy mô lớn nhất đạt gần 424.000 tỷ đồng vào cuối quý I (trong đó margin khoảng 405.000 tỷ đồng), tiếp tục tăng so với mức gần 413.000 tỷ đồng cuối năm 2025. Tỷ lệ dư nợ trên vốn chủ sở hữu cũng tăng từ 103% lên 106%, phản ánh áp lực sử dụng đòn bẩy ngày càng lớn.

Ở góc độ hiệu quả kinh doanh, nhóm 20 CTCK có lãi cho vay lớn nhất ghi nhận gần 9.500 tỷ đồng, tăng 9% so với quý IV/2025. TCBS và SSI tiếp tục là hai đơn vị duy nhất đạt trên mốc 1.000 tỷ đồng, trong khi VPS và VPBankS nổi lên với tốc độ tăng trưởng nhanh

Tương tự, nhóm 20 CTCK có doanh thu môi giới lớn nhất ghi nhận hơn 4.300 tỷ đồng, nhích nhẹ so với mức 4.200 tỷ đồng của quý trước, cho thấy hoạt động giao dịch vẫn duy trì ổn định dù thị trường biến động mạnh.

Ở mảng tự doanh, nhóm 20 CTCK có quy mô nắm giữ lớn nhất (tạm tính cả cổ phiếu cho phần phòng ngừa rủi ro của chứng quyền) đạt gần 310.000 tỷ đồng, tăng 2% sau 3 tháng. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng chậm lại, cùng với xu hướng dịch chuyển sang các tài sản như trái phiếu và tiền gửi, phản ánh sự thận trọng hơn trong bối cảnh thị trường biến động ngắn hạn.