Nhóm doanh nghiệp xuất khẩu và FDI hưởng lợi trong ngắn hạn. (Ảnh minh hoạ: Gemini).
Trong phân tích mới đây, Dragon Capital cho biết phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ liên quan đến thẩm quyền áp thuế theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) đã khiến phần lớn cấu trúc thuế quan ban hành trước đó không còn hiệu lực pháp lý.
Theo đó, mức thuế nhập khẩu đồng đều đối với hàng hóa từ Việt Nam được áp dụng ở mức 15%, thực hiện theo Mục 122 của Luật Thương mại Mỹ và có hiệu lực tối đa 150 ngày kể từ 24/2. Thời hạn này dự kiến kéo dài đến cuối tháng 7/2026, tạo ra một khung chính sách tạm thời với thời gian xác định.
Dragon Capital đánh giá “đây là tin tích cực trong ngắn hạn”. Dựa trên cơ cấu xuất khẩu hiện nay, nhóm phân tích ước tính mức thuế “thực tế” mà hàng Việt phải chịu có thể giảm từ khoảng 12% xuống gần 9,9%.
Nguyên nhân là khoảng một phần ba kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ thuộc nhóm điện tử và linh kiện – các mặt hàng có mức thuế thấp hơn hoặc được miễn trừ.
"Mức thuế 15% đưa môi trường cạnh tranh trở về gần với đầu năm 2025. Đây là kết quả tương đối tích cực cho Việt Nam so với ASEAN, so với trước đây khi Việt Nam chịu thuế 20% trong khi nhiều nước trong khu vực chịu mức thuế khoảng 19%”, Dragon Capital nhận định.
(Nguồn: Dragon Capital).
Việc thuế suất giảm và có mốc thời gian hiệu lực cụ thể giúp giảm áp lực chi phí trong ngắn hạn và tạo điều kiện để doanh nghiệp xuất khẩu lập kế hoạch sản xuất, giao hàng. Đây cũng là giai đoạn các nhà máy FDI tại Việt Nam có thể đẩy nhanh tiến độ đơn hàng trước khi cục diện pháp lý thay đổi.
Về rủi ro, Việt Nam từng là đối tượng điều tra theo Mục 301 vào năm 2020 liên quan đến vấn đề tiền tệ và gỗ khai thác bất hợp pháp, song các cuộc điều tra khi đó đều khép lại mà không dẫn tới việc áp thuế. Nếu vòng điều tra mới được khởi động, trọng tâm có thể xoay quanh hàng hóa trung chuyển từ Trung Quốc qua Việt Nam, cơ chế quản lý tỷ giá tiền đồng và các rào cản đối với doanh nghiệp công nghệ Mỹ.
Rủi ro từ Mục 301 là có thực nhưng mang tính dài hạn do quy trình điều tra có thể kéo dài từ 6 đến 12 tháng. Ngay cả khi biện pháp thương mại được áp dụng, phạm vi nhiều khả năng sẽ hẹp hơn đáng kể so với cơ chế thuế quan đồng đều trước đây và vẫn có dư địa đàm phán.
Báo cáo cũng ghi nhận trong chuyến thăm Mỹ gần đây, Tổng Bí thư Tô Lâm và phía Washington đã cam kết nới lỏng kiểm soát xuất khẩu công nghệ sang Việt Nam trong các lĩnh vực AI và bán dẫn, qua đó mở ra thêm dư địa hợp tác trong thời gian tới.
Trong trung và dài hạn, Dragon Capital cho rằng các động lực nội tại như đẩy mạnh đầu tư công, cải cách pháp lý tháo gỡ dự án, sự phục hồi của thị trường bất động sản và kỳ vọng nâng hạng lên thị trường mới nổi (Emerging Market tiếp tục là yếu tố dẫn dắt chính đối với chứng khoán Việt Nam, phần lớn không phụ thuộc trực tiếp vào chính sách thuế của Mỹ.
