Đề xuất quy hoạch Đà Nẵng theo mô hình 'thành phố 20 phút', tổ chức đô thị lấy con người làm trung tâm - Ảnh: NGUYỄN TRÌNH
Ngày 15-5, UBND TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo về ý tưởng quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến 2075.
Đà Nẵng muốn là "đô thị đặc biệt thứ 3"
Sau khi sáp nhập với tỉnh Quảng Nam, thành phố mới đã được mở rộng đạt hơn 11.000km2, dân số hơn 3 triệu người. Trong đó nhiều lợi thế vượt trội như quỹ đất để phát triển, lợi thế về hạ tầng giao thông.
Tuy nhiên, Đà Nẵng cũng đang đứng trước những thách thức đó là sự thay đổi cấu trúc hệ thống đô thị do việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp dẫn đến "phân mảnh" đô thị.
Tại hội thảo này, nhiều ý tưởng, gợi mở về quy hoạch thành phố được đưa ra. Trong đó nhiều ý tưởng định hướng Đà Nẵng trở thành "đô thị đặc biệt thứ 3" của nước ta bên cạnh 2 đô thị lớn ở 2 đầu đất nước.
Đơn vị tư vấn đã đề xuất mô hình "thành phố 20 phút". Theo đó, mô hình này đề xuất xây dựng các tiện ích mà người dân có thể tiếp cận trường học, y tế, thương mại, công viên và giao thông công cộng trong bán kính khoảng 20 phút đi bộ, đi xe đạp hoặc sử dụng phương tiện giao thông công cộng.
Theo kiến trúc sư Vũ Quang Hùng, đây là một đề xuất rất đáng chú ý bởi đây không chỉ là giải pháp giao thông, mà còn là mô hình tổ chức đô thị lấy con người làm trung tâm, hướng tới giảm chi phí xã hội và nâng cao chất lượng sống.
Định hướng phát triển đô thị Đà Nẵng thoát khỏi mô hình "đơn cực", tránh áp lực lên hạ tầng - Ảnh: UBND phường Ngũ Hành Sơn
Ông Hùng cho rằng TP Đà Nẵng sau sáp nhập không phải là "một đô thị mở rộng" mà là một "vùng đô thị - kinh tế tổng hợp" với cấu trúc đa trung tâm, nơi các cực phát triển phải vận hành theo cơ chế bổ trợ lẫn nhau thay vì cạnh tranh nội tại.
Theo đó có thể hình dung Đà Nẵng được định vị là trung tâm hành chính, tài chính, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo; Hội An là cực văn hóa - sáng tạo - du lịch; còn Tam Kỳ - Chu Lai trở thành cực công nghiệp, logistics thông minh và cảng biển nước sâu.
Theo ông Hùng, đây là tư duy rất quan trọng bởi phần lớn các đô thị đang phát triển tại Việt Nam hiện nay vẫn mang mô hình "đơn cực", trong đó mọi nguồn lực tiếp tục dồn nén vào khu vực trung tâm cũ, dẫn đến quá tải hạ tầng, áp lực giao thông, làm giá đất tăng cao, thiếu quỹ đất công nghiệp và suy giảm chất lượng sống đô thị.
"Cần kiểm soát ranh giới tăng trưởng, tập trung phát triển các cực đô thị có mật độ hợp lý gắn với giao thông công cộng và hệ thống dịch vụ đô thị hoàn chỉnh. Điều này vừa giúp nâng cao hiệu quả đầu tư hạ tầng, vừa giảm phát thải, giảm ùn tắc và duy trì chất lượng sống đô thị", ông Hùng nói.
Nhiều ý tưởng định hướng quy hoạch Đà Nẵng với mục tiêu đưa thành phố này trở thành "đô thị đặc biệt thứ 3" - Ảnh: TRƯỜNG TRUNG
Mở rộng không gian tầm thấp
Trong khi đó, ông Phan Cao Thọ (Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng) đề xuất tầm nhìn tới 2050, Đà Nẵng cần hướng đến là đô thị dòng chảy số (Digital Flow City - AI City) bởi dòng chảy công nghệ là dòng chảy thời đại cần tính tới.
Theo ông Thọ, nếu đặt trong tầm nhìn tới 2075, quy hoạch hiện tại tuy đã có tư duy đa tầng về không gian vật lý (ngầm - mặt đất - trên cao), nhưng chưa tích hợp đầy đủ các lớp kinh tế mới sẽ định hình đô thị trong tương lai.
Cụ thể là kinh tế không gian tầm thấp sẽ được phát triển như thế nào, tích hợp ra sao với quy hoạch ngầm, mặt đất trải rộng cả 3 trục động lực.
"Một quy hoạch đầy đủ trong bối cảnh của kỷ nguyên số cần trả lời không chỉ 'xây ở đâu?' mà còn chỉ ra 'giá trị kinh tế mới sẽ diễn ra ở đâu và trên lớp không gian nào?'. Chúng ta phải tính tới kết nối như thế nào giữa các tầng ngầm - mặt đất - không gian tầm thấp trong quy hoạch chung đô thị, phục vụ hiệu quả cho kinh tế logistics đô thị", ông Thọ đề xuất.
Ông Phan Cao Thọ (Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng) đề xuất mô hình quy hoạch Đà Nẵng - Ảnh: TRƯỜNG TRUNG
Trung tâm hành chính TP Đà Nẵng mới giai đoạn 2050 ở đâu?
Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đà Nẵng, cho rằng trong quy hoạch chung đến năm 2050, tầm nhìn đến 2075 phải xác định trung tâm hành chính TP Đà Nẵng mới đặt ở đâu.
Ông Thanh cho rằng việc quy hoạch trung tâm hành chính mới phải đi đôi với việc hình thành một hệ sinh thái đô thị gắn liền. Bởi trung tâm hành chính không đứng độc lập mà là một phần của các khu đô thị chức năng gắn với phát triển kinh tế.
Tại hội thảo, một số đại biểu cho rằng Đà Nẵng cần đảm bảo mật độ dân số như hiện nay để đảm bảo các tiện ích và thương hiệu "đáng sống".
Kiến trúc sư Hoàng Sừ đề xuất cần có thêm các trung tâm đô thị mới cách trung tâm Đà Nẵng hiện nay 20 - 30 phút di chuyển bằng cao tốc, metro.
"Đà Nẵng nên xin Quốc hội chuyển một phần khu thương mại tự do về khu vực quy hoạch mới, có dư địa hơn. Theo tôi có thể là khu vực ven sông Trường Giang bởi có thêm quỹ đất để kêu gọi các nhà đầu tư quốc tế", kiến trúc sư Hoàng Sừ nêu.
Kiến trúc sư này cũng đề xuất cần có tầm nhìn năm 2050 đưa trung tâm hành chính TP Đà Nẵng về khu vực đô thị mới này.
