BS Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết chó là vật nuôi gần gũi với con người nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây thương tích nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ nếu không được quản lý chặt như rọ mõm, xích giữ hoặc giám sát khi tiếp xúc.
Theo bác sĩ, các vụ chó cắn gây đa chấn thương, phải nhập viện điều trị không hiếm trong cộng đồng. Ví dụ đầu tháng 1, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận bé trai 3 tuổi ở Hải Phòng bị chó nặng khoảng 30 kg cắn vào ngực trái, gây tràn máu, tràn khí màng phổi, gãy xương sườn và suy hô hấp. Bé phải thở máy, điều trị tích cực, đồng thời tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại mới qua cơn nguy kịch.
Tại VNVC, nhiều người đến tiêm ngừa dại cũng cho biết từng bị chó cắn gây thương tích nặng khi còn nhỏ. Trọng Phương, 31 tuổi, phường Thủ Đức, TP HCM bị ám ảnh và luôn cảnh giác với chó, do từng bị chó cắn thấu ngực năm 7 tuổi, phải điều trị gần một tháng và tiêm đồng thời vaccine cùng huyết thanh kháng dại. Nhiều năm sau, anh tiếp tục bị chó cắn vào chân khi đang thanh toán tại một nhà hàng, phải tiêm huyết thanh kháng dại và 5 mũi vaccine dại do vết thương chảy máu ở đầu chi.
Chó là động vật trung thành, gần gũi với con người, song cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tai nạn cho người nuôi, nhất là với trẻ em. Ảnh: Vecteezy
Từ các trường hợp trên, bác sĩ Tấn cho rằng nhiều gia đình vẫn chủ quan, cho rằng vật nuôi trong nhà hiền, chưa từng cắn ai nên không gây thương tích nặng, hoặc đã tiêm vaccine thì không thể lây bệnh. Tuy nhiên, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, người bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm lên vết thương hở vẫn cần đi tiêm phòng, kể cả khi vật nuôi đã được tiêm vaccine dại.
Theo bác sĩ Tấn, các gia đình, nhất là các gia đình có trẻ nhỏ không nên nuôi chó to trong nhà, cần tiêm vaccine dại đầy đủ và rọ mõm cho vật nuôi. Khi trẻ chơi cùng vật nuôi, cần giám sát trẻ thật kỹ khi chơi với thú cưng nhằm tránh để xảy ra tình trạng đáng tiếc.
Nếu bị cắn, cần xử lý vết thương theo các bước gồm: rửa kỹ trong 15 phút liên tục dưới vòi nước chảy và xà phòng, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn iốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn và cần tiêm vaccine càng sớm càng tốt.
Nhiều người tiêm vaccine dại phòng bệnh khi bị chó, mèo, chuột... cắn cào tại VNVC Kha Vạn Cân. Ảnh: Diệu Thuần
Hiện Việt Nam đang lưu hành hai loại vaccine dại của Ấn Độ và của Pháp, có thể tiêm trước phơi nhiễm và sau phơi nhiễm. Trường hợp tiêm sau bị cắn cào, cần 5 mũi ở đường tiêm bắp vào các ngày 0-3-7-14-28, hoặc 8 mũi ở đường tiêm trong da vào các ngày 0-3-7-28.
Nếu con vật có biểu hiện bệnh dại, không theo dõi được, hoặc vết thương ở gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, đầu chi, mọi người cần tiêm thêm huyết thanh kháng dại. Trường hợp tiêm trước phơi nhiễm, lịch tiêm gồm ba mũi vào ngày các ngày 0, 3, 21 hoặc 28 ở đường tiêm bắp và tiêm trong da.
Với người đã tiêm đủ phác đồ trước và sau phơi nhiễm, ở lần bị cắn cào sau chỉ cần tiêm hai mũi vaccine, không cần dùng huyết thanh. Tuy nhiên, vaccine dại hiện nay là vaccine công nghệ mới, do đó, với người ở lần cắn, cào, liếm trước tiêm vaccine dại công nghệ cũ, lần này tiêm vaccine dại thế hệ mới cần tiêm lại phác đồ theo chỉ định của bác sĩ.
