Loãng xương là tình trạng giảm dần mật độ xương theo thời gian khiến xương giòn hơn, dễ tổn thương và bị gãy dù chỉ với chấn thương nhẹ. Tuổi càng cao, quá trình chuyển hóa xương càng biến đổi nhiều, giảm tạo xương và tăng hủy xương, dẫn tới giảm mật độ xương.
ThS.BS Phạm Thị Xuân Thư, khoa Nội cơ xương khớp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết loãng xương là bệnh lý phổ biến ở người cao tuổi nhưng thường nghiêm trọng hơn ở phụ nữ. Dưới đây là ba nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng này.
Khung xương của phụ nữ nhỏ hơn nam giới nên mật độ xương đỉnh thấp hơn khiến lượng xương tích lũy trong giai đoạn trẻ tuổi không nhiều bằng nam giới. Khi bước vào trung niên, cùng một lượng xương mất đi nhưng mật độ xương còn lại của phụ nữ ít hơn nam giới, nên bị loãng xương sớm và nặng hơn.
Mang thai. Thai nhi cần lượng lớn canxi để phát triển hệ xương và răng. Nếu thiếu canxi, thai nhi có thể đối mặt với các nguy cơ như chậm phát triển, còi xương bẩm sinh, chứng khò khè bẩm sinh, dị dạng xương... Canxi cung cấp cho thai nhi thường được lấy từ chế độ dinh dưỡng và từ một phần xương của người mẹ.
Mãn kinh hoặc tiền mãn kinh làm giảm lượng hormone estrogen, dẫn đến tăng quá trình hủy xương khiến khối lượng xương sụt giảm.
Bác sĩ Thư giải thích kết quả đo mật độ xương cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Thư, loãng xương ở giai đoạn đầu không có dấu hiệu rõ ràng. Đa số người bệnh chỉ cảm thấy những dấu hiệu rất mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn với tình trạng thoái hóa thông thường hoặc già đi do tuổi tác như đau âm ỉ vùng thắt lưng, mỏi gối khi vận động, cứng khớp buổi sáng... Loãng xương thường chỉ được phát hiện khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh té ngã gãy xương, xẹp lún đốt sống. Những chấn thương này không trực tiếp đe dọa tính mạng nhưng gây đau nhiều và giảm khả năng vận động, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng do loét tì đè, huyết khối tĩnh mạch...
Tầm soát loãng xương đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe người cao tuổi, nhất là ở phụ nữ. Dù không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng nếu được phát hiện sớm, loãng xương có thể được kiểm soát, giúp duy trì khả năng vận động độc lập, phòng ngừa các biến chứng làm giảm chất lượng cuộc sống.
Đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA cho kết quả nhanh chóng với độ chính xác cao. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Đo mật độ xương là kỹ thuật dùng tia X năng lượng kép (DEXA) để xác định khối lượng xương. Theo bác sĩ Thư, DEXA hiện được xem là một trong những "tiêu chuẩn vàng" giúp chẩn đoán chính xác loãng xương và nguy cơ gãy xương. Phương pháp này khắc phục tình trạng biến dạng hình ảnh, có độ phân giải cao, cho hình ảnh xương chất lượng và rõ nét. Đo DEXA còn có độ an toàn cao vì lượng phóng xạ rất thấp, không gây mê và không xâm lấn. Các khu vực thường được thực hiện đo mật độ xương là cột sống, hông hay xương cẳng tay.
Người trên 60 tuổi hoặc có tiền sử gãy xương, đang điều trị thuốc nên đo loãng xương một lần mỗi năm, còn người có nguy cơ thấp hơn có thể chỉ cần tầm soát sau mỗi 2 năm.
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp |
