Trung Quốc công bố con số thấp chưa từng có trong gần 4 thập kỷ

Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 ở mức 4,5%-5%, thấp hơn một chút so với mức 5% đạt được năm ngoái. Đây là mức thấp nhất từ những năm 1990.

Mức điều chỉnh khiêm tốn này được xem là tạo thêm dư địa cho Bắc Kinh thúc đẩy nỗ lực xử lý tình trạng dư thừa công suất công nghiệp và tái cân bằng nền kinh tế, dù chưa đủ để tạo ra bước ngoặt lớn.

Cùng lúc, chính phủ cũng công bố Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 với những cam kết quen thuộc: đầu tư mạnh vào đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, nghiên cứu khoa học và gia tăng tỷ trọng tiêu dùng hộ gia đình trong GDP, dù không nêu con số cụ thể.

Những định hướng này phản ánh mối lo của Bắc Kinh trước nhu cầu nội địa suy yếu, khiến nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tiếp tục phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu. Song, Trung Quốc cũng không muốn từ bỏ chiến lược nâng cấp cấu trúc công nghiệp - yếu tố giúp nước này duy trì lợi thế chuỗi cung ứng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Washington gia tăng.

Mục tiêu tăng trưởng mới được đề cập trong báo cáo chính phủ mà Reuters tiếp cận, dự kiến được trình tại kỳ họp thường niên của Quốc hội Trung Quốc khai mạc vào thứ Năm, nơi Thủ tướng Lý Cường sẽ có bài phát biểu quan trọng.

Giới kinh tế học cho rằng mục tiêu thấp hơn tạo điều kiện cho Bắc Kinh linh hoạt hơn trong cải cách, chẳng hạn giảm công suất dư thừa. Tuy nhiên, họ cảnh báo việc điều chỉnh này không đồng nghĩa Trung Quốc sẽ từ bỏ mô hình tăng trưởng dựa vào sản xuất.

Viện Nghiên cứu Mercator (MERICS) đánh giá các cam kết hỗ trợ tiêu dùng còn chưa thực sự hiệu quả, khi lãnh đạo Trung Quốc vẫn xem việc ưu tiên các ngành công nghiệp chủ lực là phù hợp nhất trong thời kỳ cạnh tranh nước lớn. Theo viện này, chính sách kinh tế hiện nay “tiếp tục ưu ái doanh nghiệp hơn hộ gia đình”, với tốc độ mở rộng phúc lợi xã hội chậm chạp, trong khi đẩy mạnh trợ cấp và ưu đãi thuế để thúc đẩy sản xuất.

Về chính sách tài khóa, Trung Quốc lên kế hoạch thâm hụt ngân sách tương đương 4% GDP, tương đương năm trước. Hạn mức phát hành trái phiếu đặc biệt của chính phủ trung ương duy trì ở mức 1,3 nghìn tỷ nhân dân tệ, còn địa phương là 4,4 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Bắc Kinh cũng cam kết nâng lương hưu tối thiểu thêm 20 nhân dân tệ mỗi tháng, tăng trợ cấp bảo hiểm y tế cơ bản thêm 24 nhân dân tệ, đồng thời mở rộng chi tiêu cho giáo dục, hỗ trợ chăm sóc trẻ nhỏ và cải cách hệ thống bệnh viện công.

Nhà kinh tế học Larry Hu của Macquarie dự báo chính sách tài khóa sẽ được điều chỉnh linh hoạt tùy thuộc diễn biến xuất khẩu và tiêu dùng trong các tháng tới.

Những dự báo thận trọng năm 2026 diễn ra sau 3 năm liên tiếp Trung Quốc theo đuổi mục tiêu “khoảng 5%”, bất chấp quá trình phục hồi chậm sau đại dịch và vòng áp thuế mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump năm ngoái. Tuy nhiên, đà tăng trưởng tổng thể vẫn bị cản trở bởi khủng hoảng bất động sản kéo dài, đầu tư suy giảm, tiêu dùng yếu và nguy cơ giảm phát.

Tại phiên khai mạc Quốc hội, Thủ tướng Lý Cường thừa nhận nền kinh tế đang đối mặt “những vấn đề cấu trúc sâu sắc” trong bối cảnh cú sốc bên ngoài đan xen khó khăn trong nước. Kỳ họp năm nay, với gần 2.900 đại biểu, sẽ thảo luận và thông qua kế hoạch phát triển nhằm củng cố tham vọng đưa Trung Quốc trở thành cường quốc công nghệ.

Sau hơn ba thập kỷ tăng trưởng bùng nổ kể từ cải cách cuối thập niên 1970, đà phát triển của Trung Quốc đã chậm lại đáng kể, trong khi Ấn Độ vươn lên trở thành nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới.

Theo Reuters; CNN