135 tỷ USD vẫn không giữ được chân: Sự thật đằng sau cú "quay xe" của OpenAI khi chấm dứt độc quyền với Microsoft vì “bóng ma” Elon Musk

Tờ New York Times cho hay Microsoft và OpenAI từng là biểu tượng của sự gắn kết chặt chẽ nhất trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo nhưng lại vừa chính thức thông báo sửa đổi thỏa thuận hợp tác.

Động thái này không chỉ đánh dấu việc chấm dứt đặc quyền độc quyền của Microsoft mà còn hé lộ những toan tính mới của cả hai gã khổng lồ trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu đang chuyển sang giai đoạn khắc nghiệt hơn bao giờ hết.

Toan tính riêng

Theo thông báo mới nhất, Microsoft và OpenAI đã đạt được thỏa thuận nhằm giảm bớt sự phụ thuộc lẫn nhau. Mặc dù Microsoft vẫn là đối tác tài chính lớn nhất với khoản đầu tư trị giá hơn 135 tỷ USD, nhưng tập đoàn này sẽ không còn giữ quyền cấp phép độc quyền đối với các công nghệ của OpenAI như trước đây.

Trong suốt một thời gian dài, việc sở hữu độc quyền công nghệ của OpenAI trên nền tảng điện toán đám mây Azure là "vũ khí" tối thượng giúp Microsoft thu hút khách hàng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khi OpenAI chuyển mình từ một phòng thí nghiệm nghiên cứu phi lợi nhuận thành một startup triển vọng với kế hoạch IPO rầm rộ ngay trong năm nay, "chiếc áo" cũ đã trở nên quá chật.

OpenAI cần nhiều năng lực tính toán hơn mức Microsoft có thể hoặc sẵn lòng cung cấp, buộc họ phải tìm kiếm những cái bắt tay mới với các đối thủ đám mây khác để không bị tụt lại trước Anthropic hay Google.

Theo các điều khoản mới, Microsoft vẫn duy trì quyền truy cập để cấp phép công nghệ AI của OpenAI cho đến năm 2032, nhưng tính "độc quyền" đã biến mất. Điều này mở ra cánh cửa cho OpenAI tự do hợp tác với nhiều công ty khác và đa dạng hóa nguồn doanh thu.

Sự thay đổi này mang lại cho OpenAI một vị thế linh hoạt hơn. Trong bối cảnh Anthropic vừa huy động thêm 65 tỷ USD cùng các thỏa thuận hạ tầng khổng lồ từ Amazon và Google vào tuần trước, OpenAI không thể chỉ đứng yên một chỗ.

Dù vậy, cái giá của tự do là sự bất ổn về tài chính: OpenAI sẽ không còn được nhận chia sẻ doanh thu từ Microsoft khi gã khổng lồ này sử dụng công nghệ của họ cho các mục đích riêng. Đổi lại, OpenAI cam kết sẽ phát hành công nghệ trên dịch vụ đám mây của Microsoft trước tiên, trừ trường hợp Microsoft không đủ khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật cần thiết.

Về phía Microsoft, thỏa thuận mới mang lại sự chắc chắn về dòng tiền. Tập đoàn này sẽ nhận được một phần doanh thu từ các dịch vụ sử dụng công nghệ OpenAI cung cấp cho doanh nghiệp và người tiêu dùng cho đến năm 2030, bất kể tốc độ tiến hóa của AI ra sao.

Đặc biệt, các bên đã loại bỏ những điều khoản phức tạp liên quan đến "Trí tuệ nhân tạo tổng quát" (AGI). Trước đây, các khoản thanh toán có thể bị chấm dứt nếu OpenAI tuyên bố đạt đến ngưỡng AGI, thời điểm máy tính thông minh ngang ngửa não người.

Việc gỡ bỏ rào cản này giúp các nhà đầu tư của Microsoft yên tâm hơn, đồng thời giảm bớt sự lo ngại về việc quá phụ thuộc vào một startup có bộ máy quản trị từng bị đánh giá là thiếu ổn định sau vụ lật đổ Sam Altman bất thành cuối năm 2023.

Động thái mới này diễn ra ngay thời điểm nhạy cảm khi tỷ phú Elon Musk (người đồng sáng lập OpenAI thời kỳ đầu) đang đưa startup này và Microsoft ra tòa liên bang. Tỷ phú nhà Tesla cáo buộc hai đơn vị này đã vi phạm thỏa thuận ban đầu, đặt lợi ích thương mại lên trên lợi ích công cộng và đòi bồi thường hơn 150 tỷ USD.

Không chỉ có Musk, The New York Times cũng đã kiện cả hai vào năm 2023 vì cáo buộc vi phạm bản quyền nội dung. Những rắc rối pháp lý này cùng với sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan chống độc quyền đang thúc đẩy Microsoft và OpenAI phải tạo ra một khoảng cách "vừa đủ" để tránh những rắc rối không đáng có.

Thực tế, OpenAI đã sớm chuẩn bị cho kịch bản này khi ký kết thỏa thuận điện toán đám mây quan trọng với Amazon, đối thủ trực diện của Microsoft. Với cấu trúc mới, OpenAI hiện đã có thể hoạt động như một công ty vì lợi nhuận truyền thống, sẵn sàng cho việc tiến bước lên sàn Wall Street trong vài tháng tới.

*Nguồn: NYT, CNET