Quá trình sản xuất dầu nặng phải trải qua nhiều công đoạn tinh chế (Ảnh: Getty).
Theo Reuters, Venezuela là quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, với phần lớn nguồn tài nguyên tập trung tại Vành đai Orinoco, một trong những khu vực chứa dầu lớn nhất hành tinh.
Cụ thể, trữ lượng dầu mỏ của Venezuela chiếm khoảng 17% tổng trữ lượng toàn cầu, tương đương 303 tỷ thùng, cao hơn đáng kể so với Ả Rập Xê Út, quốc gia đứng đầu trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).
Theo nghiên cứu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), phần lớn dầu mỏ của Venezuela thuộc nhóm dầu thô siêu nặng. Đây là loại dầu có độ nhớt cao, chứa nhiều hydrocarbon chuỗi dài và tạp chất, khiến quá trình khai thác, vận chuyển và tinh chế phức tạp, tốn kém hơn so với dầu thô nhẹ truyền thống.
Dầu thô nặng là gì?
Dầu thô nặng được phân loại chủ yếu dựa trên các đặc tính vật lý, qua đó phân biệt với dầu thô trung bình và dầu thô nhẹ. Hệ thống phân loại được sử dụng phổ biến nhất hiện nay dựa trên mật độ và chỉ số API (API gravity) do Viện Dầu khí Hoa Kỳ đề xuất.
Theo tiêu chuẩn này, dầu thô được xếp vào nhóm dầu nặng khi chỉ số API nhỏ hơn 20. Trong khi đó, dầu thô siêu nặng có chỉ số API dưới 10, với mật độ xấp xỉ hoặc thậm chí lớn hơn nước.
Khác với các mỏ dầu nhẹ, dễ khai thác tại nhiều quốc gia Trung Đông, phần lớn trữ lượng dầu mỏ của Venezuela thuộc nhóm dầu nặng và siêu nặng. Để đưa loại dầu này từ tầng chứa lên bề mặt, các kỹ sư phải áp dụng những công nghệ khai thác phức tạp hơn như gia nhiệt, pha loãng bằng dung môi hoặc bơm hơi nước áp suất cao nhằm giảm độ nhớt.
Sau khâu khai thác, dầu thô nặng còn phải trải qua các quy trình “nâng cấp” hóa học để tiếp tục làm giảm độ nhớt, đồng thời loại bỏ tạp chất trước khi có thể đưa vào các nhà máy lọc – hóa dầu.
Chính những yêu cầu kỹ thuật này khiến chi phí sản xuất mỗi thùng dầu tại Venezuela cao hơn đáng kể so với dầu thô nhẹ, đồng thời làm gia tăng mức độ phụ thuộc vào công nghệ, thiết bị và chuỗi cung ứng kỹ thuật chuyên dụng.
Tại sao dầu nặng lại quan trọng?
Mặc dù việc khai thác phức tạp và chi phí cao hơn, dầu nặng và dầu siêu nặng vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng trữ lượng dầu mỏ chưa được khai thác của thế giới.
Trong bối cảnh nhiều mỏ dầu nhẹ truyền thống đang bước vào giai đoạn suy giảm, dầu nặng ngày càng được xem là nguồn tài nguyên khó có thể bỏ qua, nhất là khi nhu cầu toàn cầu đối với nhiên liệu hóa thạch vẫn ở mức cao trong trung và dài hạn.
Thực tế này thúc đẩy nhiều quốc gia và tập đoàn năng lượng tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các công nghệ khai thác, xử lý và “nâng cấp” dầu nặng, nhằm chuyển hóa loại dầu khó xử lý này thành nguồn nhiên liệu đáp ứng yêu cầu sử dụng trong các lĩnh vực then chốt như giao thông vận tải, công nghiệp và sản xuất điện.
