Trà và cà phê, loại nào tốt hơn cho tim và não?

Trà và cà phê từ lâu đã là hai thức uống quen thuộc trong đời sống hằng ngày. Nếu xét trên phạm vi toàn cầu, trà vẫn được tiêu thụ nhiều hơn, tờ Telegraph thông tin. Tuy nhiên tại Anh, cà phê đang dần chiếm ưu thế khi ngày càng nhiều người tin vào những lợi ích sức khỏe mà nó mang lại.

Vậy khi đặt lên bàn cân về lợi ích đối với tim mạch và não bộ – hai cơ quan quan trọng bậc nhất của cơ thể – loại nào thực sự nhỉnh hơn?

Tim mạch: Trà có phần chiếm ưu thế

Nhiều nghiên cứu cho thấy cả trà và cà phê đều có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim và đột quỵ. Tuy nhiên, một số bằng chứng gần đây cho thấy trà – đặc biệt là trà xanh – có phần nhỉnh hơn trong việc hỗ trợ tim mạch nhờ hàm lượng polyphenol đặc trưng.

Tờ Telegraph trích dẫn kết quả của một tổng quan nghiên cứu năm 2022 cho thấy, việc uống trà xanh thường xuyên có thể làm giảm các yếu tố nguy cơ tim mạch như huyết áp và mỡ máu. Các polyphenol trong trà, đặc biệt là flavan-3-ol, được cho là giúp cải thiện chức năng mạch máu, tăng độ đàn hồi thành mạch và hỗ trợ lưu thông máu.

Aisling Pigott, chuyên gia dinh dưỡng và phát ngôn viên của Hiệp hội Dinh dưỡng Anh, nhận định: “Cả trà và cà phê khi tiêu thụ ở mức vừa phải đều có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, nhưng polyphenol trong trà có thể nhỉnh hơn một chút. Tuy nhiên, lợi ích còn phụ thuộc vào lượng bạn uống và cách bạn sử dụng”.

Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý rằng phần lớn nghiên cứu mang tính quan sát, nghĩa là chưa thể khẳng định hoàn toàn mối quan hệ nhân – quả trực tiếp.

Não bộ: Cà phê nổi bật hơn

Nếu xét riêng về bằng chứng khoa học liên quan đến sức khỏe não bộ, cà phê hiện có phần chiếm ưu thế.

Một nghiên cứu của Trường Y Harvard trên hơn 130.000 người cho thấy uống 2 - 3 tách cà phê chứa caffeine mỗi ngày có thể giảm 15 - 20% nguy cơ sa sút trí tuệ. Kết quả tương tự cũng được ghi nhận ở những người uống 1 - 2 tách trà mỗi ngày. Song không thấy lợi ích ở các loại đã khử caffeine. Điều này cho thấy caffeine có thể đóng vai trò bảo vệ thần kinh.

Đáng chú ý, một nghiên cứu năm 2025 theo dõi hơn 200.000 người trung niên tại Anh trong 9 năm cho thấy, những người thường xuyên uống cà phê không đường có nguy cơ mắc Alzheimer thấp hơn 34%, Parkinson thấp hơn 37% và nguy cơ tử vong do bệnh thoái hóa thần kinh thấp hơn 47%.

Giáo sư Tim Spector, nhà dịch tễ học và đồng sáng lập công ty khoa học – dinh dưỡng Zoe (Anh), cho biết: “Nếu nhìn vào các bằng chứng khoa học, cà phê có dữ liệu thuyết phục nhất về lợi ích sức khỏe lâu dài đối với não bộ và hệ vi sinh vật đường ruột”.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng lợi ích chỉ phát huy khi tiêu thụ ở mức hợp lý - khoảng 2 - 4 tách mỗi ngày. Khi cà phê bắt đầu ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc gây lo âu, mặt hại có thể lớn hơn lợi ích.

Vậy nên chọn loại nào?

Theo các chuyên gia, trà có thể nhỉnh hơn đôi chút về hỗ trợ tim mạch nhờ flavonoid và hàm lượng caffeine thấp hơn. Trong khi đó, cà phê có nhiều dữ liệu khoa học hơn về bảo vệ não bộ và chức năng nhận thức.

“Cả trà và cà phê đều chứa những hợp chất có thể mang lại lợi ích sức khỏe, nhưng chúng cũng có trong thực phẩm. Loại tốt nhất là loại phù hợp với cơ thể và thói quen sống của bạn”, chuyên gia Pigott nói.

Nếu bạn nhạy cảm với caffeine hoặc dễ mất ngủ, trà có thể là lựa chọn an toàn hơn. Ngược lại, nếu cơ thể dung nạp tốt và bạn thường uống cà phê không đường vào buổi sáng, không có lý do nào để phải từ bỏ thói quen này.

Cuối cùng, khi nói đến tim và não, điều quan trọng không chỉ nằm ở tách trà hay cà phê, mà còn ở tổng thể lối sống – chế độ ăn cân bằng, vận động đều đặn và giấc ngủ chất lượng.