Tinh tinh cũng thích đá lấp lánh như con người

Nhiều bằng chứng khảo cổ cho thấy tổ tiên loài người đã thu thập các loại đá như thạch anh và canxit từ khoảng 780.000 năm trước. Điều đáng chú ý là những viên đá này không được dùng làm công cụ hay phục vụ mục đích thực tế rõ ràng. Chúng dường như được giữ lại chỉ vì đẹp. 

Ngày nay, con người vẫn bị thu hút bởi tinh thể, thậm chí gán cho chúng những ý nghĩa chữa lành hoặc tâm linh. Nhưng nghiên cứu mới cho thấy chúng ta không phải loài duy nhất bị mê hoặc bởi những cấu trúc hình học này. Ngay cả loài động vật như tinh tinh cũng mê những thứ lấp lánh. 

Một nghiên cứu do nhà khoa học Juan Manuel García-Ruiz dẫn đầu, công bố trên Frontiers in Psychology, thực hiện tại trung tâm cứu hộ linh trưởng gần Madrid hồi tháng 3 năm nay, nơi hai nhóm tinh tinh đã quen với môi trường con người, đã cho thấy điều này.

Trong thí nghiệm đầu tiên, các nhà khoa học đặt một khối thạch anh lớn cạnh một tảng đá sa thạch có kích thước tương tự. Ban đầu tinh tinh tò mò với cả hai, nhưng nhanh chóng mất hứng thú với đá thường và tập trung hoàn toàn vào tinh thể.

Chúng xoay, quan sát dưới nhiều góc độ, thậm chí mang theo khi di chuyển. Một con tinh tinh còn mang tinh thể theo khi leo trèo và ăn uống.

Ở nhóm khác, một con tinh tinh nhanh chóng lấy cả hai vật và mang vào khu vực ngủ. Khi các nhà nghiên cứu muốn lấy lại tinh thể, họ phải đổi bằng chuối và sữa chua, cho thấy tinh tinh thực sự coi trọng vật thể này.

Trong thí nghiệm tiếp theo, các nhà khoa học đặt các đống sỏi có lẫn tinh thể nhỏ. Tinh tinh nhanh chóng và có chủ đích chọn ra các viên tinh thể, xoay dưới ánh sáng, đưa lên mắt quan sát và thậm chí ngậm trong miệng.

Hành vi ngậm vật thể như vậy là rất hiếm, cho thấy chúng có thể coi tinh thể là vật đặc biệt.

Ở thí nghiệm thứ ba, khi thêm pyrit, một loại tinh thể kim loại, tinh tinh vẫn có thể phân biệt và tách riêng từng loại dựa trên độ sáng, hình dạng và cấu trúc.

Các nhà nghiên cứu cho rằng tinh tinh bị thu hút bởi tính đối xứng hình học và khả năng phản chiếu ánh sáng của tinh thể, những đặc điểm hiếm gặp trong tự nhiên, nơi phần lớn vật thể có hình dạng không đều.

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng sự quan tâm này "vượt xa yếu tố mới lạ".

Theo nhà khoa học Juan Manuel García-Ruiz, tinh thể có thể đã đóng vai trò trong sự phát triển tư duy trừu tượng và toán học của con người thời kỳ đầu. Ông cho rằng nếu kết quả là chính xác, sự nhạy cảm với các vật thể như vậy có thể đã tồn tại ít nhất 7 triệu năm, từ thời tổ tiên chung giữa người và tinh tinh.

Phát hiện này mở ra một cách hiểu mới: những gì chúng ta cho là "thẩm mỹ" hoặc "cảm xúc với cái đẹp" có thể không hoàn toàn là sản phẩm của văn hóa hiện đại, mà là di sản sinh học sâu xa.

Sự hấp dẫn trước những thứ lấp lánh có thể đã nằm trong não bộ linh trưởng từ hàng triệu năm trước, và vẫn còn hiện diện trong chúng ta ngày nay.