Thiếu tá Nguyễn Hữu Cử kể về "nụ cười chiến thắng" tại Dinh Độc Lập

Trong những ngày tháng 4 lịch sử, thiếu tá Nguyễn Hữu Cử (84 tuổi, quê xã Triệu Việt Vương, tỉnh Hưng Yên), nguyên Chính trị viên Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Xe tăng 203, Quân đoàn 2, đã có cuộc trò chuyện với Báo Thanh Niên về những năm tháng chiến đấu khốc liệt. Ông tự hào vì mình đã đóng góp một phần nhỏ bé trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước với chiến thắng thuộc về dân tộc Việt Nam anh hùng.

ẢNH: ĐÌNH HUY

Trong suốt cuộc đời binh nghiệp, ông Cử đã kinh qua nhiều trận đánh ác liệt như Đường 9 Nam Lào, 81 ngày đêm bảo vệ thành cổ Quảng Trị, đặc biệt là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Ông là một trong những nhân chứng có mặt tại Dinh Độc Lập vào trưa 30.4.1975, chứng kiến thời khắc lịch sử của dân tộc, khi áo đang thấm máu từ vết thương trên cơ thể.

Hăng hái lên đường ra trận

Ông Cử nhớ lại, tháng 6.1963, vừa thi xong tốt nghiệp, ông xung phong lên đường nhập ngũ, được biên chế về Trung đoàn Pháo binh 168, Quân khu Tây Bắc, sau đó được cử đi học chuyên ngành điện xe tăng.

3 năm sau hoàn thành khóa học, ông về công tác tại Đại đội 11 thuộc Trung đoàn Xe tăng 203 (sau này là Lữ đoàn Xe tăng 203). Đầu năm 1968, ông cùng đơn vị hành quân cơ giới cùng xe tăng vào Nam chiến đấu tại Mặt trận Thừa Thiên - Huế.

Sau chiến thắng Đường 9 - Nam Lào năm 1971, ông Cử nhận nhiệm vụ cùng đồng đội trải qua những ngày ác liệt nhất trong quân ngũ, đó là bảo vệ thành cổ Quảng Trị trong 81 ngày đêm trên cương vị là Chính trị viên Tiểu đoàn 397, Trung đoàn 203.

ẢNH: NVCC

"Ở thành cổ, ban ngày ta bị đánh bật ra nhưng đêm đến ta lại tổ chức lực lượng đánh chiếm lại. Cứ như thế, ta và địch giành giật nhau từng tấc đất thành cổ, các chiến sĩ phải tận dụng những đống gạch vụn và bao cát để đắp thành ụ chiến đấu và công sự. 81 ngày đó, cả hai bên chịu tổn thất nặng nề, riêng tiểu đoàn tôi có 31 xe tăng mà đến những ngày cuối cùng chỉ còn lại 3 chiếc", ông Cử nói.

Sau 81 ngày đêm chiến đấu ở thành cổ, đơn vị đơn vị ông tập trung huấn luyện ở Đông Hà, sẵn sàng nhận lệnh chiến đấu. Đến tháng 8.1972, ông Cử được điều về làm Chính trị viên Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 203.

Sau khi chiến dịch Tây nguyên toàn thắng, đơn vị của ông Cử nhận lệnh tấn công vào Sài Gòn.

ẢNH: ĐÌNH HUY

Ký ức về trận đánh cuối cùng

Chiều 26.4.1975, Quân đoàn 2 tổ chức đánh chiếm căn cứ Nước Trong (Đồng Nai), một trong những phòng tuyến quan trọng của địch ở cửa ngõ Sài Gòn. Theo hiệp đồng, sau khi pháo mặt trận chuyển làn, xe tăng của Lữ đoàn 203 cùng với bộ binh đồng loạt tiến công.

Sau khi đánh chiếm một số điểm tựa phòng ngự ngoan cố của địch, do trời mù sương, rất khó quan sát, ở cả hai hướng, xe tăng dẫn dắt bộ binh tiến công của ta đều đi lạc đường. Một số xe tăng và xe thiết giáp bị địch bắn cháy và hư hỏng. Tiểu đoàn 1 của ông Cử cũng có 2 xe bị sa xuống hố bom phải cứu kéo, 1 xe bị hỏng buộc phải bỏ lại trên đường.

ẢNH: ĐÌNH HUY

Vì vậy, đến ngày 28.4, quân ta mới làm chủ căn cứ Nước Trong, chọc thủng tuyến phòng ngự vòng ngoài và tiếp cận nội đô Sài Gòn.

Ông Cử nhớ lại, thời điểm đó, bộ đội hành quân gần như không nghỉ. Đêm 29.4, trong lúc cơ động, xe tăng của ông bất ngờ sa xuống một hố bom lớn.

"Thấy xe tăng lao xuống hố bom, tôi nhảy ra ngoài hướng dẫn. Khi xe đã an toàn, tôi trở lại xe thì pháo thủ phát hiện tay tôi bị thương, ra rất nhiều máu", ông Cử nói và cho hay, thời điểm vừa mở nắp xe tăng để thoát ra ngoài thì trúng đạn, bị thương vào đầu, tay phải và chân trái. May nhờ có chiếc mũ lính tăng che chắn, nếu không viên đạn đã xuyên qua đầu. Đến nay, 2 mảnh đạn vẫn nằm trong cơ thể và đau nhức mỗi khi thời tiết thay đổi.

Vết thương tiếp tục chảy nhiều máu, thấm ướt cả vạt áo, nhưng ông vẫn tiếp tục cùng đồng đội tiến công.

Ngày 30.4.1975, 5 cánh quân của ta tiến vào Sài Gòn. Trong đó, Tiểu đoàn 1 do ông Ngô Văn Nhỡ làm Tiểu đoàn trưởng được giao nhiệm vụ chủ công mở đường vào Sài Gòn.

9 giờ sáng cùng ngày, ông Cử nhận tin Tiểu đoàn trưởng Ngô Văn Nhỡ bị trúng đạn đã anh dũng hy sinh khi gần đến cầu Sài Gòn. Nén đau thương, ông Cử đưa xe tăng vượt lên đầu đội hình chỉ huy quân ta tiến về cầu Sài Gòn.

ẢNH: TƯ LIỆU

Sau khi vượt cầu Sài Gòn, do đã thuộc lòng bản đồ tiến về Dinh Độc Lập, đơn vị của ông Cử không cần hỏi đường mà tiếp tục đánh chiếm các điểm tại khu vực Hàng Xanh, cầu Thị Nghè rồi tiến thẳng về Dinh Độc Lập.

Trưa 30.4.1975, đội hình xe tăng của ta băng băng tiến vào Dinh Độc Lập. Trong ký ức của ông Cử, khi cả tiểu đoàn tiến vào dinh, tất cả xe tăng chĩa nòng lên trời bắn điểm xạ, mỗi xe bắn hết một hòm đạn ăn mừng chiến thắng. 

Sau loạt đạn đó, ông Cử bỏ mũ chỉ huy xe tăng, cầm khẩu K59, cùng đồng đội nhanh chóng tiến vào bên trong dinh. Tại đây, lực lượng đã khống chế và bắt giữ toàn bộ nội các chính quyền Sài Gòn.

Bức ảnh trong khoảnh khắc lịch sử

Vừa nói, ông Cử vừa đưa 2 bức ảnh của ông được phóng viên nước ngoài chụp vào thời khắc ông có mặt tại Dinh Độc Lập trưa hôm ấy. Bức ảnh đã được đồng đội của ông in trang trọng rồi gửi tặng cách đây mấy năm trước.

Bức ảnh đầu tiên là hình ảnh người chiến sĩ đứng trước đầu xe tăng, khuôn mặt gầy gò, hốc hác, đầu và cánh tay trái còn vết máu chưa khô, bên cạnh có 2 người đội mũ cối đang nói chuyện, sau lưng là Dinh Độc Lập.

Ông Cử kể, người chiến sĩ bị thương ấy chính là ông, lúc này ông được Chính ủy Bùi Văn Tùng gọi lại thăm hỏi.

Ngoài ra, còn một bức ảnh chân dung khác ghi lại nụ cười rạng rỡ của ông trong thời khắc đó. "Phóng viên nói bằng tiếng Pháp rồi ra hiệu chụp ảnh nên tôi nở nụ cười tươi. Đó là nụ cười chiến thắng", ông Cử nhấn mạnh.

ẢNH: ĐÌNH HUY

Sau 51 năm, dù chiến tranh đã lùi xa nhưng mỗi khi nhìn thấy bức ảnh ông Cử vẫn không khỏi nghẹn ngào. Ông nhớ về giây phút tiến vào Dinh Độc Lập, khi ấy ông và đồng đội ôm chầm lấy nhau và rơi nước mắt.

"Tôi nghĩ, đó là nước mắt của niềm hạnh hạnh phúc, sự sung sướng đến tột độ... Chúng tôi được trở về, được sống đến hôm nay chính là sự may mắn và sự hy sinh của những đồng đội", ông Cử xúc động.

Sau ngày giải phóng, ông Cử trở về quê lập gia đình và sinh được 4 người con, đến nay tất cả đều thành đạt, có cuộc sống ổn định. Năm 1986, ông nghỉ hưu. Những năm qua, ông Cử vẫn giữ phong cách của người "bộ đội Cụ Hồ", trở thành tấm gương cho con, cháu noi theo.

Ông căn dặn thế hệ trẻ hiện nay phải không ngừng học tập, tu dưỡng để cống hiến, góp sức của mình cho công cuộc bảo vệ đất nước xã hội chủ nghĩa.

//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; } if (window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden)) { if (!laNuocNgoai) { (function (w, q) { w[q] = w[q] || []; w[q].push(["_mgc.load"]); })(window, "_mgq"); } } (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; // chỉ chạy khi laNuocNgoai true var containerSelector = 'div.detail-cmain'; var root = document.querySelector(containerSelector); if (!root) return; // Thu thập figure + p (p không nằm trong figure) var figures = Array.from(root.querySelectorAll('figure')); var paragraphs = Array.from(root.querySelectorAll('p')).filter(function(p){ return !p.closest('figure'); }); var elements = figures.concat(paragraphs); // NodeList vốn đã theo DOM order => không cần sort if (!elements.length) return; var target = elements[Math.floor(elements.length / 2)]; // giữa bài if (!target || !target.parentNode) return; var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = 'taboola-mid-article-widget'; target.parentNode.insertBefore(newDiv, target.nextSibling); window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); })();