Tặng đất cho con trai vì thương, cha mẹ nhận lại nỗi đau không ngờ

Đứng tên đất thay chị, em trai thất hứa

Theo nội dung vụ việc, năm 2006, vợ chồng ông K. (ngụ tỉnh Lâm Đồng) được chính quyền địa phương cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho thửa đất diện tích 5.000m2 tại tỉnh Lâm Đồng. Trên đất có một căn nhà cấp 4.

Sau đó, vợ chồng ông K. thống nhất cho hai người con là anh T. và chị H. mỗi người một phần diện tích đất, không bao gồm căn nhà. Do chị H. đang định cư ở nước ngoài, gia đình cho rằng việc đứng tên trên sổ đỏ gặp khó khăn nên thống nhất để vợ chồng anh T. đứng tên thay. Thỏa thuận này chỉ được xác lập bằng lời nói.

Đến năm 2007, vợ chồng ông K. lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng gần 1.900m2 đất (gồm 200m2 đất ở và phần đất trồng cây hằng năm còn lại) cho vợ chồng con trai T. Diện tích này đã bao gồm phần đất đứng tên giùm chị H.

Hợp đồng này được chứng thực tại UBND xã. Sau đó, vợ chồng anh T. được cấp sổ đỏ đối với diện tích đất này và sử dụng ổn định suốt nhiều năm sau.

Một thời gian sau, chị H. muốn về Việt Nam xây nhà trên phần đất cha mẹ tặng cho nhưng em trai T. không đồng ý giao đất. Cũng vì việc này, vợ chồng ông K. đã dọn đi nơi khác sinh sống, không còn ở chung trong căn nhà cấp 4 với gia đình con trai.

Do vợ chồng anh T. không trả phần đất đã đứng tên giùm chị gái nên ông K. yêu cầu trả lại phần đất này, tương ứng khoảng 800m2 trong phần đất được tặng cho, để làm nhà từ đường. Tuy nhiên, vợ chồng anh T. cũng không chấp nhận.

Từ đó, ông K. khởi kiện, yêu cầu Tòa án tuyên hủy hợp đồng tặng cho gần 1.900m2 đất đối với vợ chồng anh T. năm 2007; trả lại 800m2 đất làm nhà từ đường và thanh toán gần 500 triệu đồng tương ứng với giá trị căn nhà cấp 4.

Về phía bị đơn, vợ chồng anh T. khẳng định toàn bộ 1.900m2 đất là tài sản được cha mẹ tặng cho hợp pháp. Hai người cũng không đồng ý trả lại 800m2 để làm nhà từ đường.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là các con khác trong gia đình đều thống nhất với yêu cầu của ông K., đề nghị vợ chồng anh T. giao lại phần đất tranh chấp để làm nhà thờ, nơi giỗ chạp cho gia đình. Quá trình hòa giải tại Tòa án không thành.

Khép lại vụ kiện, mở ra khoảng cách gia đình

Tại bản án sơ thẩm ngày 31/8/2021, TAND huyện Đức Trọng (nay là TAND khu vực 2 – Lâm Đồng) chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông K.

Hội đồng xét xử không chấp nhận đề nghị hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất năm 2007, đồng thời bác yêu cầu buộc vợ chồng ông T. trả lại 800m2 đất làm nhà từ đường.

Tuy nhiên, Tòa xác định trên phần đất đang tranh chấp có căn nhà cấp 4 nên buộc vợ chồng anh T. liên đới thanh toán cho ông K. số tiền gần 500 triệu đồng, tương ứng giá trị tài sản trên đất.

Sau phiên tòa sơ thẩm, ông K. qua đời nên Tòa đưa những người con của ông vào tham gia với tư cách là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng.

Không đồng ý trả gần 500 triệu đồng, vợ chồng anh T. kháng cáo. Tại phiên tòa phúc thẩm, những người con khác trong gia đình rút yêu cầu khởi kiện đòi 800m2 đất nhưng vẫn yêu cầu vợ chồng anh T. thanh toán giá trị căn nhà cấp 4.

Hội đồng xét xử TAND tỉnh Lâm Đồng nhận định hợp đồng tặng cho gần 1.900m2 đất giữa vợ chồng ông K. và vợ chồng anh T. có nội dung, hình thức hợp pháp. Diện tích đất này sau đó cũng đã được cơ quan chức năng cấp sổ đỏ cho vợ chồng anh T.

Tuy trên sổ đỏ và hợp đồng tặng cho không thể hiện việc vợ chồng ông K. tặng cho căn nhà, nhưng kể từ năm 2007, vợ chồng anh T. đã sinh sống ổn định cho đến khi xảy ra tranh chấp. Mặt khác, trong di chúc được lập năm 2008, vợ chồng ông K. xác nhận để lại căn nhà cho anh T.

Từ các phân tích trên, TAND tỉnh Lâm Đồng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc hủy hợp đồng tặng cho gần 1.900m2 đất; đồng thời không chấp nhận yêu cầu buộc vợ chồng anh T. thanh toán gần 500 triệu đồng giá trị căn nhà.