Việc xây dựng một chuỗi giá trị công nghiệp bền vững, vượt ra khỏi giai đoạn lắp ráp, hướng tới làm chủ từ nguyên vật liệu đến sản phẩm hoàn chỉnh, sẽ là chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu của ngành ô tô Việt Nam.
Ngày 9/4, Bộ Công Thương tổ chức Tọa đàm Đối thoại Chính sách với các doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực phụ tùng ô tô, quy tụ đông đảo cơ quan quản lý, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Tham dự toạ đàm có ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương; Ông Koo Bon Kyung, Tổng Giám đốc KOTRA Khu vực Đông Nam Á & Châu Đại Dương; Ông Nguyễn Khắc Quyền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, Bộ Công Thương.
Sự kiện còn có sự tham dự của đại diện các Sở, ban ngành địa phương; đại diện các hiệp hội, ngành hàng, các khu công nghiệp, doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp, nhà đầu tư Hàn Quốc.
Phát biểu tại tọa đàm, ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh, quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong những năm qua đã phát triển mạnh mẽ, toàn diện. Hàn Quốc tiếp tục giữ vai trò là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu, đặc biệt về đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Tính lũy kế đến hết tháng 2/2026, Hàn Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 95,2 tỷ USD, chiếm khoảng 18% tổng vốn đầu tư. Riêng trong hai tháng đầu năm 2026, dòng vốn từ Hàn Quốc đạt gần 2 tỷ USD, chiếm tới 32,7% tổng vốn đăng ký, một con số cho thấy niềm tin và xu hướng mở rộng đầu tư ổn định.
"Đáng chú ý, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng chủ đạo, với hơn 73% tổng vốn đầu tư từ các doanh nghiệp Hàn Quốc. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, trong đó có lĩnh vực sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô", ông Vũ Bá Phú thông tin.
Thực tế cho thấy, sự hiện diện của các doanh nghiệp Hàn Quốc đã góp phần nâng cao năng lực sản xuất, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, cải thiện quản trị và tiêu chuẩn chất lượng tại Việt Nam. Nhiều cụm liên kết ngành và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đã hình thành tại các địa phương trọng điểm như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên và TP. Hồ Chí Minh.
Trong bối cảnh ngành ô tô toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng xanh hóa, điện hóa và thông minh hóa, những khoản đầu tư này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn giúp Việt Nam nâng cao năng lực nội tại, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, ông Vũ Bá Phú cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế của ngành phụ tùng ô tô Việt Nam. Theo đó, ngành này vẫn đang trong giai đoạn hình thành và phát triển, với tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, năng lực công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng chưa cao, khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu còn hạn chế.
Đặc biệt, mức độ liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp FDI Hàn Quốc vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Nhiều doanh nghiệp trong nước vẫn đứng ngoài các chuỗi cung ứng lớn, chủ yếu do hạn chế về công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn sản phẩm.
Về phía Hàn Quốc, đánh giá về thị trường ô tô tại Việt Nam tại tọa đàm, ông Koo Bon-kyung cho biết, thị trường ô tô Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, với doanh số năm 2025 tăng trên 10% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, sự phát triển của doanh nghiệp nội địa như VinFast cùng với việc mở rộng sản xuất của các tập đoàn toàn cầu như Hyundai-Kia và Toyota đang góp phần đưa Việt Nam trở thành một trung tâm sản xuất ô tô mới tại khu vực Đông Nam Á.
Tuy nhiên, ông Koo Bon-kyung cũng chỉ ra, bên cạnh sự tăng trưởng nhanh về quy mô, ngành ô tô Việt Nam vẫn đối mặt với thách thức lớn về tỷ lệ nội địa hóa linh kiện cũng như sự hoàn thiện của chuỗi cung ứng vật liệu và linh kiện then chốt.
“Việc xây dựng một chuỗi giá trị công nghiệp bền vững, vượt ra khỏi giai đoạn lắp ráp, hướng tới làm chủ từ nguyên vật liệu đến sản phẩm hoàn chỉnh, sẽ là chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu của ngành ô tô Việt Nam”, ông Koo Bon-kyung nhấn mạnh.
Để giải quyết những "điểm nghẽn" trên, tại toạ đàm, các bên đã cùng trao đổi, đề xuất giải pháp thúc đẩy hợp tác thực chất hơn. Trọng tâm là tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước trong chuỗi cung ứng phụ tùng ô tô; khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu, phát triển (R&D), đổi mới công nghệ và chuyển giao tri thức tại Việt Nam.
Để gỡ khó cho ngành, ông Vũ Bá Phú đề xuất, các cơ chế hợp tác và chính sách cũng cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng minh bạch, ổn định và thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh. Đồng thời, định hướng phát triển ngành phải gắn với tiêu chí xanh, bền vững, phù hợp với xu thế chuyển dịch của chuỗi cung ứng toàn cầu.
"Với nền tảng quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa hai quốc gia cùng sự chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc trong lĩnh vực phụ tùng ô tô được kỳ vọng sẽ bước sang giai đoạn phát triển mới, sâu sắc hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn. Không chỉ dừng lại ở việc thu hút đầu tư, mục tiêu xa hơn là xây dựng một hệ sinh thái sản xuất có chiều sâu, nâng cao năng lực tự chủ và khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị sản xuất ô tô toàn cầu", ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh.
Dự án Bản đồ chuỗi giá trị trong lĩnh vực phụ tùng ô tô là sáng kiến hợp tác giữa KOTRA, Cục Xúc tiến thương mại và Cục Công nghiệp, nhằm cung cấp cái nhìn tổng thể về cấu trúc chuỗi cung ứng. Dự án giúp làm rõ vai trò, mức độ tham gia của doanh nghiệp ở từng khâu, từ đó hỗ trợ cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhận diện các “điểm nghẽn” và khoảng trống cần bổ sung. Đây được xem là công cụ quan trọng để định hướng chính sách và chiến lược phát triển ngành trong thời gian tới.
