BHXH Việt Nam cho biết đến hết tháng 3, cả nước có khoảng 21,66 triệu người tham gia BHXH, tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, số người tham gia BHXH tự nguyện đạt trên 2,5 triệu, tiếp tục xu hướng gia tăng.
Chính sách BHXH tự nguyện giúp người tham gia có lương hưu khi về già. Ảnh minh họa
Đà tăng này được cho là gắn với việc chính sách ngày càng mở rộng quyền lợi, giúp thu hút thêm người dân tham gia hệ thống an sinh.
Theo BHXH Việt Nam, Luật BHXH 2024 có nhiều thay đổi về chính sách lương hưu với người tham gia tự nguyện. Đáng chú ý, thời gian đóng tối thiểu giảm từ 20 năm xuống 15 năm từ 1-7-2025, giúp mở rộng cơ hội hưởng lương hưu.
Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi đáp ứng hai điều kiện: đủ tuổi nghỉ hưu và có từ 15 năm đóng trở lên. Hiện tuổi nghỉ hưu khoảng 61 tuổi 6 tháng với nam và 57 tuổi với nữ.
Mức lương hưu hàng tháng được tính dựa trên tỉ lệ hưởng và mức thu nhập bình quân làm căn cứ đóng BHXH. Tỉ lệ này phụ thuộc vào số năm tham gia.
Với lao động nữ, đóng đủ 15 năm được hưởng 45%, sau đó mỗi năm tăng thêm 2%, tối đa 75%. Lao động nam có cách tính khác: nếu đóng từ 15 đến dưới 20 năm, tỉ lệ hưởng khởi điểm thấp hơn và tăng dần theo từng năm; khi đủ 20 năm, mức hưởng đạt 45% và tiếp tục tăng thêm theo quy định.
Ngoài lương hưu hàng tháng, người tham gia còn có thể nhận trợ cấp một lần nếu thời gian đóng vượt mức quy định (trên 30 năm với nữ, 35 năm với nam). Khi nghỉ hưu, người lao động cũng được cấp thẻ BHYT trong suốt thời gian hưởng, giúp giảm chi phí khám chữa bệnh.
Với câu hỏi cần đóng bao nhiêu để nhận mức lương hưu khoảng 7 triệu đồng mỗi tháng, chuyên gia BHXH cho biết mức hưởng phụ thuộc vào thu nhập lựa chọn đóng và thời gian tham gia.
Theo tính toán tham khảo, nếu đóng khoảng 20 năm, người lao động cần duy trì mức đóng tương đối cao, khoảng gần 2 triệu đồng mỗi tháng với nữ và trên 2,3 triệu đồng với nam.
Tuy nhiên, đây chỉ là ước tính, do lương hưu thực tế còn phụ thuộc vào hệ số điều chỉnh theo từng thời kỳ và quá trình đóng của mỗi người.
Cũng theo BHXH Việt Nam, mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất được tính dựa trên chuẩn nghèo khu vực nông thôn. Trong năm 2026, căn cứ này vẫn giữ ở mức 1,5 triệu đồng mỗi tháng, tương ứng mức đóng tối thiểu khoảng 330.000 đồng.
Người tham gia không phải tự đóng toàn bộ số tiền này. Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng tùy theo từng nhóm đối tượng, nên số tiền thực đóng hàng tháng thấp hơn đáng kể. Ngoài ra, nhiều địa phương cũng có chính sách hỗ trợ thêm để khuyến khích người dân tham gia BHXH tự nguyện.
