Nhiều người khi ăn ớt thường cảm thấy nóng rát ở miệng và bắt đầu đổ mồ hôi. Theo bác sĩ Trương Gia Minh, Trưởng khoa Di truyền học và Ưu sinh - Bệnh viện Cựu chiến binh Đài Bắc, Đài Loan (Trung Quốc), phản ứng này không chỉ đơn giản là cảm giác vị giác mà thực chất cho thấy một “công tắc trao đổi chất” trong cơ thể đã được kích hoạt.
Ông cho biết hợp chất capsaicin trong ớt có thể kích hoạt hàng loạt phản ứng sinh học: từ việc tăng tiêu hao năng lượng, nâng cấp “nhà máy phát điện” của tế bào cho tới giảm viêm và cải thiện hệ vi sinh đường ruột.
@font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-536870145 1107305727 0 0 415 0;}@font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-469750017 -1073732485 9 0 511 0;}@font-face {font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:0 0 0 0 0 0;}p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin:0cm; mso-pagination:widow-orphan; font-size:14.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman",serif; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}.MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:14.0pt; mso-ansi-font-size:14.0pt; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}div.WordSection1 {page:WordSection1;}
Đổ mồ hôi khi ăn cay: dấu hiệu hệ trao đổi chất đang hoạt động
@font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-536870145 1107305727 0 0 415 0;}@font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-469750017 -1073732485 9 0 511 0;}@font-face {font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:0 0 0 0 0 0;}p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin:0cm; mso-pagination:widow-orphan; font-size:14.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman",serif; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}.MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:14.0pt; mso-ansi-font-size:14.0pt; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}div.WordSection1 {page:WordSection1;}
Theo bác sĩ Trương Gia Minh, ngay khi ớt vào miệng, capsaicin sẽ kích thích các thụ thể cảm nhận nhiệt, khiến não bộ cảm nhận vị nóng và cay. Tín hiệu này sau đó truyền sâu hơn vào cơ thể, khiến hệ thống điều hòa năng lượng của tế bào bắt đầu điều chỉnh.
Kết quả là nhiệt độ cơ thể tăng lên, mạch máu dưới da giãn ra và tuyến mồ hôi hoạt động mạnh hơn, vì vậy nhiều người sẽ cảm thấy nóng bừng và toát mồ hôi sau khi ăn cay.
Đồng thời, một loại mô mỡ đặc biệt trong cơ thể gọi là mỡ nâu cũng được kích hoạt. Khác với mỡ trắng - vốn tích trữ năng lượng, mỡ nâu có khả năng đốt năng lượng để tạo nhiệt, từ đó giúp cơ thể tăng tiêu hao năng lượng và cải thiện chuyển hóa.
“Nhà máy điện” của tế bào được nâng cấp
@font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-536870145 1107305727 0 0 415 0;}@font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-469750017 -1073732485 9 0 511 0;}@font-face {font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:0 0 0 0 0 0;}p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin:0cm; mso-pagination:widow-orphan; font-size:14.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman",serif; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}.MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:14.0pt; mso-ansi-font-size:14.0pt; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}div.WordSection1 {page:WordSection1;}
Ty thể được ví như nhà máy phát điện của tế bào, chịu trách nhiệm chuyển hóa dinh dưỡng từ thực phẩm thành năng lượng. Khi số lượng ty thể tăng, khả năng sản xuất năng lượng của tế bào cũng được cải thiện.
Về lâu dài, quá trình này có thể giúp tăng hiệu quả sử dụng năng lượng và cải thiện sức khỏe chuyển hóa, vì vậy nhiều nghiên cứu cho thấy capsaicin có liên quan đến giảm nguy cơ béo phì và rối loạn chuyển hóa.
Có thể giúp giảm tình trạng viêm mạn tính
@font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-536870145 1107305727 0 0 415 0;}@font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-469750017 -1073732485 9 0 511 0;}@font-face {font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:0 0 0 0 0 0;}p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin:0cm; mso-pagination:widow-orphan; font-size:14.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman",serif; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}.MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:14.0pt; mso-ansi-font-size:14.0pt; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}div.WordSection1 {page:WordSection1;}Nhiều bệnh lý mạn tính phổ biến như béo phì, rối loạn đường huyết và rối loạn mỡ máu đều có một điểm chung là tình trạng viêm mức độ thấp kéo dài trong cơ thể.
Các nghiên cứu cho thấy capsaicin có thể giảm một số chỉ số viêm, từ đó giúp cải thiện môi trường viêm trong cơ thể.
Ngoài ra, một số tế bào miễn dịch cũng có thể chuyển từ trạng thái dễ gây viêm sang trạng thái thiên về sửa chữa và phục hồi, góp phần hỗ trợ sức khỏe lâu dài.
Tác động tích cực đến hệ vi sinh đường ruột
@font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-536870145 1107305727 0 0 415 0;}@font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-469750017 -1073732485 9 0 511 0;}@font-face {font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:0 0 0 0 0 0;}p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin:0cm; mso-pagination:widow-orphan; font-size:14.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman",serif; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}.MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:14.0pt; mso-ansi-font-size:14.0pt; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}div.WordSection1 {page:WordSection1;}
Những năm gần đây, nhiều nghiên cứu còn phát hiện capsaicin không chỉ ảnh hưởng đến chuyển hóa mà còn tác động đến hệ vi sinh vật đường ruột.
Cụ thể, hợp chất này có thể tăng số lượng một số vi khuẩn có lợi và các chất chuyển hóa có lợi, giúp điều chỉnh cách cơ thể sử dụng năng lượng cũng như phản ứng viêm.
Khi hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, hệ thống chuyển hóa toàn thân thường hoạt động cân bằng và ổn định hơn.
Ớt có lợi cho chuyển hóa, nhưng 3 nhóm người cần thận trọng
@font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-536870145 1107305727 0 0 415 0;}@font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-469750017 -1073732485 9 0 511 0;}@font-face {font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:0 0 0 0 0 0;}p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin:0cm; mso-pagination:widow-orphan; font-size:14.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman",serif; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}.MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:14.0pt; mso-ansi-font-size:14.0pt; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman \(Body CS\)"; mso-fareast-language:EN-US;}div.WordSection1 {page:WordSection1;}
Dù capsaicin mang lại nhiều lợi ích tiềm năng, bác sĩ Trương Gia Minh cũng lưu ý rằng không phải ai cũng nên ăn cay quá nhiều. Một số nhóm người cần đặc biệt chú ý:
- Người mắc bệnh dạ dày - thực quản: Những người bị trào ngược dạ dày thực quản, viêm dạ dày hoặc loét tiêu hóa có thể bị kích thích niêm mạc dạ dày khi ăn cay, khiến triệu chứng khó chịu rõ rệt hơn. Người mắc hội chứng ruột kích thích cũng có thể bị đau bụng hoặc tiêu chảy sau khi ăn cay.
- Người ít ăn cay: Những người hiếm khi ăn ớt thường nhạy cảm hơn với capsaicin. Nếu đột ngột ăn quá cay, hệ tiêu hóa có thể khó thích nghi và gây khó chịu.
- Người có bệnh tim mạch hoặc nhạy cảm với nhịp tim: Một số người sau khi ăn cay có thể xuất hiện tim đập nhanh, đỏ mặt hoặc dao động huyết áp tạm thời. Với người có tiền sử rối loạn nhịp tim, đau thắt ngực hoặc nhạy cảm với thay đổi nhịp tim, nên tránh ăn quá cay và tăng dần mức độ để cơ thể thích nghi.
Các chuyên gia cho rằng nếu sử dụng hợp lý, ớt không chỉ là một loại gia vị giúp tăng hương vị món ăn mà còn có thể hỗ trợ cải thiện chuyển hóa, giảm viêm và góp phần duy trì sức khỏe đường ruột. Tuy nhiên, điều quan trọng vẫn là ăn ở mức vừa phải và phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người.
Nguồn và ảnh: SETN
