Theo TTXVN, trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông, việc hạn chế xuất khẩu dầu thô, ưu tiên dự trữ trong nước và điều hành linh hoạt giá bán là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu và an ninh năng lượng quốc gia.
Tổng Giám đốc CTCP Lọc Hóa Dầu Bình Sơn (Mã: BSR) Nguyễn Việt Thắng cho biết, hiện nhà máy lọc dầu Dung Quất đang sử dụng khoảng 30–35% dầu thô nguyên liệu nhập khẩu, chủ yếu từ Tây Phi, khu vực Địa Trung Hải, Mỹ và một phần từ Trung Đông.
Vì vậy, nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài, giá dầu, phụ phí, cước vận chuyển và phí bảo hiểm có thể tiếp tục tăng mạnh, làm gia tăng đáng kể chi phí đầu vào và rủi ro tài chính.
Riêng BSR từ đầu năm 2026 đã chủ động nâng mức tồn kho, điều hành sản xuất linh hoạt theo nhu cầu thị trường và đa dạng hóa nguồn nguyên liệu.
Công ty cũng ký thỏa thuận cung cấp dầu thô với hai tập đoàn năng lượng lớn của Mỹ là ExxonMobil và Chevron nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định và góp phần giảm chênh lệch cán cân thương mại Việt Nam – Mỹ.
Giai đoạn tháng 3–5/2026, BSR ký hợp đồng mua khoảng 3 triệu thùng dầu thô nhập khẩu thông qua các đầu mối (Qua Iboe, Bu Attifel, Medanito và Palanca Blend). Mặc dù các nguồn này không thuộc khu vực xung đột trực tiếp, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông vẫn có thể tác động gián tiếp đến tiến độ giao hàng, chi phí vận tải, bảo hiểm và an toàn hàng hải.
Với nhu cầu mua bổ sung theo hợp đồng chuyến trong tháng 5/2026 ước khoảng 900.000 đến 1 triệu thùng và tháng 6/2026 khoảng 1–1,3 triệu thùng, việc vận hành nhà máy ở mức 118–120% công suất sẽ chịu áp lực lớn về giá cả và khả năng tiếp cận nguồn hàng.
Nhà máy lọc dầu Dung Quất lo thiếu dầu thô để vận hành nhà máy công suất cao. Ảnh: BSR.
CEO Nguyễn Việt Thắng thông tin thêm trong tháng 2 vừa qua, BSR đã triển khai mua cấu tử xăng có trị số octane cao để phối trộn nhưng do nguồn cung khan hiếm và thị trường biến động mạnh, công ty chưa thể mua đủ khối lượng theo kế hoạch, ảnh hưởng đến phương án gia tăng chế biến trong tháng 3.
Để đạt công suất quy đổi tối thiểu 120% (bao gồm dầu thô và nguyên liệu trung gian), BSR đang nỗ lực tìm kiếm và mua bổ sung nguồn nguyên liệu trong tháng 3–4/2026, làm gia tăng áp lực mua hàng trong bối cảnh thị trường bất lợi.
Bên cạnh yếu tố giá, một rủi ro khác là khả năng gián đoạn chuỗi cung ứng do một số quốc gia có thể hạn chế xuất khẩu để ưu tiên nhu cầu nội địa, trong bối cảnh thị trường vận tải biển và bảo hiểm biến động khó lường, thời gian giao hàng kéo dài.
Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch vận hành nhà máy, đặc biệt trong giai đoạn cuối quý II và đầu quý III/2026.
Thực tế cho thấy, khi xảy ra bất ổn địa chính trị và xung đột tại Trung Đông, nhu cầu đối với dầu thô nội địa sẽ gia tăng, dẫn đến cạnh tranh gay gắt trong các đợt đấu thầu quốc tế mua dầu thô Việt Nam.
Để giảm thiểu nguy cơ thiếu hụt dầu thô nguyên liệu, BSR đã kiến nghị các cấp có thẩm quyền và Petrovietnam xem xét cơ chế ưu tiên cho BSR được mua tối đa dầu thô và khí ngưng tụ condensate khai thác trong nước.
Đồng thời, cơ quan quản lý cần áp dụng cơ chế tạm thời ưu tiên dầu thô nội địa cho nhà máy lọc dầu Dung Quất để chế biến xăng dầu thành phẩm, cũng như hạn chế xuất khẩu dầu thô nội địa trong giai đoạn cao điểm rủi ro (đến hết quý III/2026 hoặc đến khi thị trường quốc tế ổn định), nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Đặc biệt, để bảo đảm đủ dầu phục vụ vận hành trong tháng 5–6/2026, BSR đề nghị được phép mua trực tiếp dầu thô từ các lô Ruby, Bunga Orkid (BO) và Chim Sáo giao trong giai đoạn này theo mức giá chào thầu cao nhất của kỳ gần nhất, như một giải pháp tình thế nhằm bảo đảm nguồn cung kịp thời trong bối cảnh thị trường biến động mạnh.
Nhà máy Lọc dầu Dung Quất có quy mô 956ha, công suất chế biến 6,5 triệu tấn dầu thô/năm (khoảng 148.000 thùng/ngày) và dự kiến nâng cấp lên 8,5 triệu tấn dầu thô/năm trong thời gian tới. Đây là nhà máy có công suất thiết kế lớn thứ hai tại Việt Nam, sau nhà máy lọc dầu Nghi Sơn.
Cũng theo TTXVN, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cũng kiến nghị Chính phủ loạt giải pháp để đảm bảo nguồn cung dầu thô và nguyên liệu cho sản xuất xăng dầu thành phẩm.
Tập đoàn này muốn được giao quyền chủ động nhập khẩu dầu thô và nguyên liệu cho Petrovietnam và các đơn vị thành viên để cung ứng kịp thời cho các nhà máy lọc dầu tại Việt Nam.
Đồng thời bày tỏ nguyện vọng được ủy quyền quyết định việc yêu cầu các Nhà thầu (Chủ dầu) bán phần dầu thô thuộc sở hữu của họ tại thị trường Việt Nam trong các trường hợp khẩn cấp đe dọa an ninh năng lượng.
Bên cạnh đó, để đa dạng hóa nguồn cung, tập đoàn cũng đề xuất sớm có cơ chế ưu đãi thúc đẩy việc pha chế và đưa xăng E10 vào lưu thông rộng rãi.
Petrovietnam cũng mong muốn Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại có chính sách bảo đảm nguồn ngoại tệ cho doanh nghiệp khi nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu tăng cao.
Về chính sách thuế, Tập đoàn đề xuất xem xét đưa thuế nhập khẩu các nguyên liệu sản xuất, pha chế như Condensate, Naphtha, DO đáy về mức 0% tương đương với dầu thô nhằm giảm áp lực chi phí và tăng hiệu quả sản xuất.
