Hieu Pham, một kỹ sư AI người Việt vừa tuyên bố rời OpenAI sau thời gian ngắn làm việc, với lý do kiệt sức và suy giảm sức khỏe tinh thần. Câu chuyện nhanh chóng lan truyền vì hành trình sự nghiệp quá "khủng", nhưng điều khiến cộng đồng công nghệ chú ý lại nằm ở loạt dòng trạng thái anh đăng ngay trước khi nghỉ.
Hieu Pham (Phạm Hy Hiếu) - Kỹ sư hạ tầng AI - Ảnh: X
Ở đó không có drama, không có than thở về công ty. Thay vào đó là những nhận định rất lạnh về tốc độ tiến hóa của AI. Anh viết rằng bước nhảy trí tuệ từ một phiên bản Codex sang phiên bản tiếp theo còn lớn hơn cả cú nhảy từ thời tiền GPT-4 lên GPT-4. Nếu nhìn vào dữ liệu chính thức, Codex mới đúng là đang được thiết kế để làm trọn vòng đời công việc của lập trình viên và thậm chí tự hỗ trợ quá trình phát triển chính nó.
Nói cách khác, AI không còn chỉ viết code mà bắt đầu tham gia vào việc tạo ra những hệ thống AI mới.
Một dòng khác còn gây tranh luận mạnh hơn. Anh cho rằng trong chưa đến 20 năm nữa, "vibe coder" có thể là tất cả những gì còn lại. Hiểu đơn giản là con người chỉ cần mô tả ý tưởng, phần còn lại AI sẽ làm. Viễn cảnh này nghe giống meme nhưng lại trùng với các nghiên cứu gần đây cho thấy AI đang biến việc lập trình từ thao tác kỹ thuật thành việc ra chỉ thị ở cấp độ ý tưởng.
Nhưng phần đáng chú ý nhất là cảnh báo về thứ gọi là "tự cải thiện đệ quy". Đây là khái niệm chỉ việc AI dùng chính năng lực của mình để nâng cấp bản thân liên tục. Khi quá trình này xảy ra, tốc độ phát triển có thể tăng theo cấp số nhân và vượt khỏi khả năng theo kịp của con người.
Theo anh, hiện tại thứ kìm hãm AI chủ yếu chỉ còn hai yếu tố là lượng compute và chính con người.
Đọc đến đây dễ có cảm giác như trailer phim khoa học viễn tưởng. Nhưng điều khiến câu chuyện nặng hơn là nó đến từ một người vừa ở trong trung tâm của cuộc đua AI. Người này không nói về ngày tận thế. Anh vẫn khẳng định công việc mình làm khiến anh tự hào và AI sẽ cải thiện cuộc sống con người. Chỉ là cái giá phải trả quá lớn.
Đó cũng là nghịch lý thú vị. Công nghệ đang giúp nhân loại làm việc nhanh hơn, tự động hơn, nhẹ nhàng hơn. Nhưng chính những người tạo ra nó lại đang làm việc ở cường độ khiến họ kiệt sức.
Nếu bỏ qua yếu tố cá nhân, loạt phát biểu này phản ánh một tâm lý mới trong ngành. Tốc độ phát triển hiện tại lớn đến mức mỗi bước tiến nhỏ cũng kéo theo thay đổi rất lớn. Gần điểm gọi là singularity, mọi thứ tăng tốc cùng lúc. Nghe hơi giống việc điện thoại mỗi năm mạnh hơn một chút, nhưng chỉ sau vài năm thì mọi thứ từ chụp ảnh, quay phim đến chỉnh sửa đều gói gọn trong một thiết bị.
Và có lẽ vì vậy mà bài toán không còn là AI có mạnh hay không. Câu hỏi đang chuyển thành con người có theo kịp tốc độ đó không.
Câu chuyện của vị kỹ sư này vì thế không chỉ là một lá đơn nghỉ việc. Nó giống như một ghi chú từ bên trong phòng máy, nơi những người hiểu rõ nhất về AI bắt đầu nói nhiều hơn về giới hạn của chính mình.
Nghe hơi căng, nhưng tin vui là anh chọn về Việt Nam để nghỉ ngơi. Trong bối cảnh AI có thể viết code thay con người, quyết định đi chữa lành vẫn là thứ rất con người. Và hiện tại thì AI vẫn chưa làm được điều đó.
