Theo thông tin từ Tòa án nhân dân huyện Thạch Môn, thành phố Thường Đức, Trung Quốc, tháng 1/2024, anh Tiểu Soái đã mua một chiếc ô tô cũ với giá 80.000 NDT (hơn 308 triệu đồng). Sau đó, anh ký hợp đồng bảo hiểm thương mại cho xe, trong đó bảo hiểm thiệt hại thân xe được xác định với số tiền bảo hiểm là 100.000 NDT (hơn 385 triệu đồng).
Trong hợp đồng, hai bên thống nhất rõ: nếu phương tiện bị tổn thất toàn bộ, số tiền bồi thường sẽ được tính theo công thức: số tiền bảo hiểm trừ đi khoản bồi thường từ bên thứ ba (nếu có) và mức miễn thường tuyệt đối - số tiền mà tổn thất trong khoản đó không được bồi thường. Đây là điều khoản phổ biến trong các hợp đồng bảo hiểm tài sản, nhằm xác định trước phương thức bồi thường khi xảy ra rủi ro.
Đến tháng 11/2024, khi đang lưu thông trên đường, chiếc xe của anh Tiểu Soái bất ngờ bốc cháy. Dù lực lượng cứu hỏa nhanh chóng có mặt để xử lý, phương tiện vẫn bị thiêu rụi hoàn toàn.
Sau khi tiến hành giám định, phía công ty bảo hiểm kết luận chiếc xe đã bị tổn thất toàn bộ, không còn giá trị sửa chữa. Giá trị còn lại của phương tiện (xác xe) được xác định là 1.200 NDT (hơn 4,6 triệu đồng).
Sau sự cố, anh Tiểu Soái yêu cầu công ty bảo hiểm chi trả tiền bồi thường theo hợp đồng. Tuy nhiên, phía doanh nghiệp bảo hiểm chỉ đồng ý bồi thường theo giá trị thực tế khi mua xe, tức 80.000 NDT, thay vì 100.000 NDT như mức đã ghi trong hợp đồng. Không đồng ý với cách tính này, anh Tiểu Soái đã khởi kiện công ty bảo hiểm ra tòa.
Khi xét xử vụ việc, Tòa án nhân dân huyện Thạch Môn xác định đây là tranh chấp hợp đồng bảo hiểm tài sản. Trọng tâm của vụ án là làm rõ: trong trường hợp tài sản bị thiệt hại toàn bộ, tiền bồi thường sẽ được tính theo giá trị thực tế hay theo mức bảo hiểm đã thỏa thuận.
Tòa án nhận định, giữa anh Tiểu Soái và công ty bảo hiểm đã tồn tại quan hệ hợp đồng hợp pháp và có hiệu lực pháp lý. Do đó, khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, việc bồi thường phải căn cứ theo các điều khoản đã được hai bên thống nhất trong hợp đồng.
Ảnh minh họa: Internet
Trong trường hợp cụ thể này, chiếc xe được xác định là tổn thất toàn bộ; người mua bảo hiểm không nhận được bất kỳ khoản bồi thường nào từ bên thứ ba và hợp đồng cũng không quy định mức miễn thường. Vì vậy, theo đúng công thức đã thỏa thuận, số tiền bồi thường phải là toàn bộ số tiền bảo hiểm, tức 100.000 NDT.
Liên quan đến việc xác định giá trị bảo hiểm, tòa án viện dẫn quy định tại Điều 55 Luật Bảo hiểm Trung Quốc. Theo đó, nếu giá trị tài sản bảo hiểm đã được hai bên thỏa thuận và ghi rõ trong hợp đồng, thì khi xảy ra tổn thất, mức giá trị này sẽ là căn cứ để tính toán bồi thường.
Trong vụ việc, số tiền bảo hiểm 100.000 NDT được hai bên thống nhất dựa trên giá trị thực tế của xe tại thời điểm mua bảo hiểm (có tính đến yếu tố khấu hao hoặc giá thị trường). Đồng thời, không có bằng chứng cho thấy người mua bảo hiểm cố tình khai sai hoặc che giấu thông tin về tài sản. Vì vậy, tòa án xác định mức bảo hiểm này là hợp pháp và có hiệu lực ràng buộc.
Từ các phân tích trên, tòa án địa phương ra phán quyết buộc công ty bảo hiểm phải bồi thường cho anh Tiểu Soái số tiền 98.800 NDT (hơn 380 triệu đồng), sau khi đã trừ đi giá trị còn lại của chiếc xe là 1.200 NDT.
Không đồng ý với phán quyết sơ thẩm, công ty bảo hiểm tiếp tục kháng cáo. Tuy nhiên, tòa án cấp phúc thẩm tại thành phố Thường Đức đã bác kháng cáo và giữ nguyên bản án ban đầu. Theo nhận định của thẩm phán, nếu áp dụng cách tính bồi thường dựa trên giá trị thực tế của tài sản tại thời điểm xảy ra sự kiện bảo hiểm, sẽ gây thiệt hại cho quyền lợi chính đáng của người tham gia bảo hiểm.
Từ vụ việc này, tòa án Trung Quốc khuyến cáo mọi người khi mua bảo hiểm xe cần cân nhắc kỹ giá trị tài sản, thời gian sử dụng và khả năng tài chính để lựa chọn mức bảo hiểm phù hợp. Đồng thời, cần đọc kỹ các điều khoản trong hợp đồng, đặc biệt là quy định liên quan đến giá trị bảo hiểm và cách tính bồi thường, nhằm tránh phát sinh tranh chấp không đáng có.
(Theo Sina)
