Nhận cọc đất đang thế chấp, lại bán nhầm thửa khác
Theo trình bày của ông V. (ngụ tỉnh Lâm Đồng) trong đơn khởi kiện ngày 11/11/2022, tháng 4/2022, ông đã ký hợp đồng đặt cọc với vợ chồng ông B. để nhận chuyển nhượng thửa đất số 71, diện tích 9.200m2 tại tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng).
Giá chuyển nhượng thửa đất được hai bên thống nhất là 1,64 tỷ đồng và ông V. đã giao trước 200 triệu đồng tiền cọc. Hai bên thỏa thuận các đợt thanh toán tiếp theo gắn với việc vợ chồng ông B. rút giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khỏi ngân hàng, xóa thế chấp và hoàn tất thủ tục tách thửa.
Tuy nhiên, sau khi ký hợp đồng đặt cọc, các bên phát hiện sự nhầm lẫn nghiêm trọng: phần đất mà vợ chồng ông B. giới thiệu cho ông V. trên thực tế lại thuộc thửa số 70, không phải thửa số 71 như ghi trong hợp đồng.
Đồng thời, phía vợ chồng ông B. cũng không thực hiện việc tách thửa, chuyển nhượng theo thỏa thuận và không hoàn trả tiền cọc.
Trước diễn biến này, ông V. đã khởi kiện, yêu cầu tuyên hợp đồng đặt cọc vô hiệu và buộc vợ chồng ông B. hoàn trả 200 triệu đồng.
Về phía vợ chồng ông B, ông bà cho rằng hợp đồng được ký kết hợp pháp, đúng quy định của pháp luật. Hai người cho biết đã nhiều lần thông báo yêu cầu ông V. thanh toán đợt 2 nhưng ông không thực hiện, từ đó cho rằng lỗi thuộc về bên mua và không đồng ý trả lại tiền cọc.
Bên mua chịu mất một phần tiền cọc
Tại phiên tòa sơ thẩm, Hội đồng xét xử TAND huyện Đắk R’Lấp (nay là TAND khu vực 7 - Lâm Đồng) nhận định việc nhầm lẫn về đối tượng chuyển nhượng là yếu tố cơ bản, ảnh hưởng trực tiếp đến nội dung giao dịch.
Do đó, hợp đồng đặt cọc không đáp ứng điều kiện có hiệu lực theo quy định của Bộ luật Dân sự. Tòa xác định đây là trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu do nhầm lẫn.
Tại bản án ngày 29/3/2023, tòa sơ thẩm tuyên chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông V., tuyên hợp đồng đặt cọc tháng 4/2022 vô hiệu. Đồng thời, buộc vợ chồng ông B. hoàn trả cho ông V. số tiền 200 triệu đồng đã nhận.
Không đồng ý với phán quyết trên, vợ chồng ông B. đã kháng cáo.
Tại phiên tòa phúc thẩm, thay vì tiếp tục tranh tụng, các bên đã đạt được thỏa thuận về việc giải quyết vụ án. Cụ thể, vợ chồng ông B. đồng ý trả cho ông V. số tiền 150 triệu đồng, chia làm hai đợt và sẽ thanh toán dứt điểm trước tháng 12/2024.
Sau khi xem xét toàn diện hồ sơ và kết quả tranh tụng, Hội đồng xét xử TAND tỉnh Đắk Nông (nay là TAND tỉnh Lâm Đồng) nhận định việc các đương sự tự nguyện thống nhất phương án giải quyết là phù hợp với pháp luật.
Do đó, tòa quyết định sửa bản án sơ thẩm, công nhận thỏa thuận giữa các bên. Theo đó, vợ chồng ông B. có nghĩa vụ thanh toán tổng cộng 150 triệu đồng cho ông V. theo lộ trình đã cam kết; nếu chậm thi hành còn phải chịu lãi suất theo quy định của Bộ luật Dân sự.
(Tham khảo bản án ngày 22/3/2024 của Toà án nhân dân tỉnh Đắk Nông)
