“Có khi không có gạo ăn”
Những ngày này, trên các cánh đồng muối hơn 770ha ở xã Đông Hải không còn cảnh người người cào muối trắng sân. Thay vào đó là những "biển nước" sau những trận mưa trái mùa kéo dài.
Ông Hồ Minh Chiến - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Hợp tác xã sản xuất muối công nghệ cao Đông Hải - xót xa nói thiệt hại tính sơ mỗi ha khoảng 5-6 triệu đồng. Công sức bà con đã bỏ ra suốt gần 3 tháng qua xem như mất trắng.
Mưa trái mùa làm ngập cánh đồng muối sắp tới kỳ thu hoạch của người dân Cà Mau.
Để có được hạt muối, diêm dân phải bắt đầu cải tạo đất từ khoảng tháng 10 âm lịch. Khi lượng mưa giảm, bà con rút nước, phơi mặt ruộng, nạo vét kênh mương, đắp bờ cho bằng phẳng. Đất khô mới đưa nước biển vào, nâng độ mặn từng ngày. Tất cả công đoạn ấy kéo dài hơn 2 tháng rưỡi, chủ yếu “lấy công làm lời”.
“Mưa xuống, nước phủ mặt ruộng. Bà con phải cải tạo lại từ đầu, lăn nén mặt sân cho bằng rồi mới thả nước lại. Nếu ông trời thương có nắng lại thì cũng phải 20 ngày nữa mới mong có hạt muối”, ông Chiến cho hay.
Theo ông Chiến, so với vụ muối năm 2025, năm nay được xem là thất bát nặng. Năm trước, sau Tết, muối chất đống trên sân, mỗi cơ sở thu được vài chục tấn. Còn năm nay, mưa trái mùa khiến nhiều ruộng muối gần như trắng tay.
Cùng chung hoàn cảnh, gia đình ông Nguyễn Văn Sang (ấp Trường Điền, xã Đông Hải) có 3ha muối. Trước mưa, ông đã thu được khoảng 3 tấn, nhưng số lượng ấy chưa đủ bù chi phí.
“Năm nay gặp mưa trái mùa là thất chắc. Nếu nắng lại cũng phải nửa tháng nữa mới có hột muối. Lỡ giữa chừng gặp mưa thêm lần nữa là coi như xong, có khi không còn tiền đổi gạo ăn”, ông Sang thở dài.
Theo ông Sang, riêng đợt mưa này, với 3 ha, ông thiệt hại ước khoảng 50-70 triệu đồng. Giá muối những năm qua ở mức thấp, muối trắng trải bạt bán khoảng 1.300 đồng/kg, muối đen sản xuất trên nền đất chỉ 1.200 đồng/kg. Với mức giá này, ngay cả khi được mùa, lợi nhuận cũng không cao.
Đề xuất hỗ trợ diêm dân
Không chỉ thiệt hại tức thời, mưa trái mùa còn kéo dài thời gian sản xuất, đồng nghĩa với việc chi phí phát sinh thêm, công sức tăng lên trong khi đầu ra bấp bênh.
Những cánh đồng muối ở Đông Hải mênh mông nước sau trận mưa trái mùa.
Theo ông Hồ Minh Chiến, hợp tác xã mong muốn được các cơ quan chức năng quan tâm, hỗ trợ đầu tư nạo vét ao chứa nước, cải tạo sân trải bạt để rút ngắn thời gian kết tinh muối. “Nhà nước hỗ trợ một phần, dân góp một phần, tạo điều kiện để bà con kịp phục hồi cho những vụ sau”, ông Chiến đề xuất.
Ông Nguyễn Văn Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Đông Hải, tỉnh Cà Mau - cho hay, trận mưa trái mùa vừa qua, xã có diện tích muối bị thiệt hại hơn 775 ha của 323 hộ (100% diện tích sản xuất muối của xã). Mưa làm muối bị hòa tan, thất thoát muối ước khoảng 7.757 tấn, giá trị trên 9,3 tỷ đồng.
Trước tình hình trên, UBND xã đã chỉ đạo các đơn vị liên quan xuống khảo sát, nắm tình hình thực tế nhằm kiến nghị đề xuất các phương án hỗ trợ, giúp diêm dân sớm ổn định lại hoạt động sản xuất.
Cánh đồng muối đang kết hạt ngập trong nước mưa.
Giữa cánh đồng muối mênh mông, những hạt muối chưa kịp kết tinh đã tan theo mưa. Lời ca “Muối nuôi kiếp người cần lao/Bao năm nặng gánh để con nên người ” như càng thấm thía hơn bao giờ hết.
Với diêm dân Đông Hải, hạt muối không chỉ là sản phẩm mưu sinh, mà còn là mồ hôi, hy vọng. Nhưng khi “ trời buồn, trời đày bão giông ”, hạt muối lại tan theo nước, để lại sau lưng là nỗi lo cơm áo và một mùa vụ đầy chông chênh.
Những ngày qua, cơn mưa trái mùa cũng đã gây thiệt hại toàn bộ hơn 450 ha muối của 403 hộ dân trên địa bàn xã Long Điền (Cà Mau), với tổng sản lượng muối bị thiệt hại ước tính hơn 1.350 tấn, giá trị khoảng 1,4 tỷ đồng.
