Vợ chồng chị Hương sinh con đầu lòng năm 2010, sau đó không có thai. PGS.TS.BS Lê Hoàng, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh), ghi nhận chị Hương có u lạc nội mạc tử cung hai bên buồng trứng gây suy giảm dự trữ buồng trứng. Ngoài ra, tử cung bệnh nhân cũng có khối u xơ kích thước 12x12 mm. Xét nghiệm hormone tuyến giáp có dấu hiệu bất thường, kết quả sinh thiết xác định ung thư. Các bệnh lý chồng chéo này ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của nang noãn, quá trình rụng trứng, chất lượng trứng và khả năng làm tổ của phôi.
Người chồng - anh Toàn, 40 tuổi, xét nghiệm tinh dịch đồ không có tinh trùng, tinh hoàn hai bên teo nhỏ do biến chứng bệnh quai bị. Để có thêm con, vợ chồng cần điều trị chuyên khoa Ung bướu, Nam học và kết hợp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Anh Toàn được chỉ định vi phẫu micro-TESE trích mô tinh hoàn tìm tinh trùng. Sau 3 giờ tìm kiếm bằng hệ thống kính vi phẫu phóng đại 30 lần, bác sĩ phát hiện vài ống sinh tinh tiềm năng. Mẫu mô được chọn lọc, chuyển sang labo kế bên. Chuyên viên phôi học sử dụng kính hiển vi đảo ngược phóng đại 200 lần tìm được lượng tinh trùng đủ dùng cho một chu kỳ IVF và trữ đông một ống.
Cùng lúc đó, chị Hương được chọc hút noãn, tạo phôi bằng kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn. Phôi được nuôi cấy trong hệ thống tủ động học time-lapse có camera quan sát liên tục. Phần mềm trí tuệ nhân tạo (AI) chấm điểm 3 phôi ngày 5 chất lượng rất tốt, 4 phôi ngày 6 chất lượng tốt và trung bình, được trữ đông trong môi trường nitơ lỏng âm 196 độ C trong thời gian chờ chị Hương điều trị ung thư.
Bác sĩ IVF Tâm Anh đang thực hiện bơm tinh trùng vào bào tương noãn tạo phôi. Ảnh minh họa: Bệnh viện cung cấp
May mắn khối u chưa di căn nên chị được phẫu thuật cắt thùy phải tuyến giáp, chưa cần hóa xạ trị. Các bác sĩ liên chuyên khoa Nội tiết - Dinh dưỡng - Hỗ trợ sinh sản phối hợp xây dựng phác đồ điều chỉnh hormone phù hợp, giúp cơ thể người bệnh ổn định nội tiết, sẵn sàng để nhận phôi và mang thai.
Chị Hương đậu thai sau lần chuyển phôi thứ hai, sinh mổ con gái nặng 3,9 kg. Vợ chồng dự định khi bé cứng cáp sẽ trở lại bệnh viện để sinh thêm con từ những phôi đang trữ đông.
Theo Bộ Y tế, tỷ lệ vô sinh thứ phát (vô sinh sau khi đã có con) tại Việt Nam tăng 15-20% mỗi năm, chiếm hơn 50% trường hợp vô sinh. PGS Hoàng cho biết có nhiều nguyên nhân gây vô sinh thứ phát ở nữ giới, phổ biến là rối loạn rụng trứng, bệnh lý buồng tử cung, vòi trứng, nhiễm trùng cơ quan sinh dục, tiền sử nạo phá thai, có sẹo mổ lấy thai... Với người từng sinh mổ, khả năng mang thai tiếp theo trung bình giảm 10% so với người sinh thường.
Ở nam giới, vô sinh thứ phát có thể do suy giảm chất lượng tinh trùng, tắc đường dẫn tinh, giãn tĩnh mạch thừng tinh, rối loạn nội tiết hoặc biến chứng sau chấn thương, mắc các bệnh lý như quai bị gây teo tinh hoàn. Lối sống không lành mạnh, căng thẳng kéo dài hay tiếp xúc hóa chất độc hại cũng có thể ảnh hưởng khả năng sinh sản.
Tình trạng này có thể diễn tiến âm thầm mà không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng ở cả hai giới. Vì vậy, nam nữ nên khám sức khỏe sinh sản định kỳ, đặc biệt khi có kế hoạch mang thai, để được đánh giá toàn diện và lựa chọn phương pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp khi cần thiết.
