Bà Thanh bị đau cùng lúc tại nhiều vị trí khớp như gối, háng, cổ tay, các đốt sống lưng..., từng phẫu thuật cột sống do xẹp đốt sống và thoát vị đĩa đệm. Nhiều năm qua, bà không tái khám mà uống nhiều loại thuốc "gia truyền" từ thuốc viên, thuốc sắc đến thảo dược, thuốc tễ. Những lúc lên cơn đau cấp, bà dùng thuốc giảm đau nhanh.
Lần này đau nặng, bà đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám, kết quả mắc viêm khớp dạng thấp huyết thanh âm tính. ThS.BS Phạm Thị Xuân Thư, khoa Nội cơ xương khớp, cho biết đây là bệnh tự miễn mạn tính gây ra các triệu chứng như viêm đa khớp nhưng xét nghiệm máu không tìm thấy yếu tố dạng thấp (RF) và kháng thể anti-CCP, khó chẩn đoán hơn so với thể huyết thanh dương.
Bà Thanh còn bị tăng đường huyết và hội chứng suy tuyến thượng thận, tăng cân nhanh. Kết quả xét nghiệm của bà cho thấy chỉ số đường huyết HbA1C lên đến 9,52% (bình thường dưới 5,7%), chỉ số hormone vỏ thượng thận ACTH xuống thấp, dưới 1.5 pg/mL. Hậu quả là da mỏng và xuất hiện nhiều mảng xuất huyết dưới da, nhiễm trùng khó lành.
"Bà Thanh là trường hợp điển hình của viêm khớp nhưng không điều trị đúng cách và lạm dụng thuốc truyền miệng", bác sĩ Thư, nói, giải thích các sản phẩm điều trị xương khớp không rõ nguồn gốc và thành phần thường pha trộn corticoid nhằm tạo hiệu quả giảm đau nhanh. Điều này khiến người bệnh dễ lầm tưởng bệnh đã cải thiện, trong khi tổn thương tiếp tục tiến triển.
Bác sĩ Thư giải thích kết quả xét nghiệm cho bà Thanh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thực tế khám chữa bệnh có không ít trường hợp diễn tiến tương tự bà Thanh sau khi sử dụng các sản phẩm được quảng cáo là "thuốc xương khớp gia truyền" nhưng chứa corticoid hoặc thuốc giảm đau mạnh. Đau xương khớp là biểu hiện bên ngoài của quá trình thoái hóa đang diễn ra nên chỉ tập trung giảm đau mà không xử lý nguyên nhân, tổn thương vẫn tiếp tục tiến triển. Corticoid sử dụng kéo dài còn gây tăng huyết áp, phù, rối loạn chuyển hóa, loét dạ dày, rối loạn nội tiết hoặc suy tuyến thượng thận. Lạm dụng corticoid còn âm thầm "bào mòn" hệ vận động, làm giảm mật độ xương, tăng nguy cơ gãy xương, ức chế tái tạo sụn và thúc đẩy thoái hóa.
"Nhiều người tin các loại thuốc tễ, thảo dược tự nhiên không gây tác dụng phụ nhưng yếu tố 'tự nhiên' không kiểm soát được", bác sĩ Tiến nói, khuyến cáo người bệnh xương khớp cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ đông y hoặc tây y.
Điều trị cho bà Thanh cần nhiều thời gian, đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp của người bệnh và gia đình. Đầu tiên, bà được điều trị kiểm soát biến chứng và tình trạng nhiễm trùng, tránh nguy cơ phát triển thành nhiễm trùng máu. Sau đó, bà được "cai" dần corticoid, kiểm soát các bệnh lý nội tiết, đồng thời điều trị viêm khớp dạng thấp bằng thuốc đặc hiệu, tập phục hồi chức năng.
Theo bác sĩ Tiến, để phòng ngừa bệnh khớp, mỗi người nên duy trì thói quen tập thể dục thể thao, tránh ngồi lâu, vận động sai tư thế và mang vác đồ nặng. Chế độ ăn cân bằng và đầy đủ các chất; đồng thời tăng cường thực phẩm giàu omega-3, canxi, vitamin D; hạn chế rượu bia, thuốc lá, đồ ăn nhiều dầu, mỡ... Các hoạt chất thiên nhiên như Collagen type II không biến tính, Chondroitin sulfate, Collagen peptide thủy phân, Eggshell membrane (màng vỏ trứng) góp phần nuôi dưỡng sụn khớp, giảm viêm, giảm đau cứng khớp và duy trì vận động linh hoạt, tránh ảnh hưởng đến dạ dày, tim mạch.
Khi xuất hiện các triệu chứng đau nhiều, kéo dài, người bệnh nên đến bệnh viện khám sớm tại chuyên khoa Cơ xương khớp để được chẩn đoán và điều trị cá thể hóa, phù hợp với từng trường hợp bệnh và mức độ thoái hóa, bao gồm điều trị bảo tồn bằng thuốc, vật lý trị liệu, tiêm nội khớp hoặc phẫu thuật, kết hợp thuốc giảm đau hợp lý. Không tự ý ngừng phác đồ điều trị để chuyển sang thuốc gia truyền khi chưa có ý kiến của bác sĩ.
