Theo hồ sơ gửi Bộ Tư pháp để thẩm định, Bộ Tài chính cho biết đang xây dựng nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào.
Bộ Tài chính cho biết thực tiễn hiện nay, chiến tranh Mỹ, Israel và Iran đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam và thế giới.
Để ứng phó, Bộ đề xuất giảm thuế suất MFN từ 10% xuống 0% với xăng động cơ không pha chì (như RON 95) và các nguyên liệu pha chế xăng. Thuế này cũng hạ từ 7% xuống 0% với dầu diesel, nhiên liệu máy bay.
Ngoài ra, một số nguyên liệu pha chế xăng, hóa dầu như naphtha, reformate, condensate... cũng dự kiến được giảm thuế về 0%.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, với phương án giảm thuế như đề xuất, ngân sách Nhà nước ước giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng. Bộ Tài chính đề xuất nghị định sau khi được thông qua sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/4; trường hợp cần kéo dài sẽ trình Chính phủ xem xét, quyết định.
Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0%. (Ảnh: Minh Đức).
Cũng theo Bộ Tài chính, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tác động mạnh đến hoạt động kinh doanh xăng dầu trên thế giới, eo biển Hormuz hiện bị Iran phong toa khiến cho khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ nguồn dầu thô tại các nước Trung Đông: Iran, Iraq, UAE, Saudi Arabia, Kuwait... không thể đi qua eo biển này đến các nhà máy lọc dầu trên thế giới, đặc biệt đối với khu vực châu Á - nơi phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu thô Trung Đông.
Hậu quả là các nhà máy lọc dầu khu vực châu Á đã phải cắt giảm công suất, mở kho dự trữ dầu thô, hạn chế, dừng xuất khẩu sản phẩm xăng dầu. Nguồn sản phẩm khan hiếm khiến cho giá xăng dầu tại thị trường Singapore bị đẩy lên rất cao (cả giá Mops và Pre) nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Tương tự trường hợp của các nhà máy lọc dầu khu vực châu Á, một số nhà máy lọc dầu trong nước cũng gặp khó khăn khi nguồn cung dầu thô từ nước ngoài có nguy cơ thiếu hụt dẫn đến việc khó có thể thực hiện được hợp đồng giao hàng hiện hữu.
Các nhà cung cấp trong khu vực cũng đang xem xét tuyên bố bất khả kháng nếu tình trạng trên kéo dài khiến các nhà máy lọc dầu không có đủ nguồn dầu thô chạy ra sản phẩm.
Hiện nguồn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam hầu hêt nhập từ ASEAN và Hàn Quốc với mức thuế suất chủ yếu là 0% theo các cam kết FTA. Tuy nhiên, trước bối cảnh chung của cả thế giới thì việc mua xăng dầu thành phẩm của khu vực và Hàn Quốc cũng sẽ gặp khó khăn.
Nếu tình trạng trên tiếp tục kéo dài, trong bối cảnh chiến tranh và phong tỏa eo biển Hormuz diễn ra, việc nhập khẩu nguồn thay thế vừa khan hiếm vừa bị đẩy giá cao, thậm chí có thể không có hàng để nhập. Điều này sẽ gây bất lợi cho Việt Nam trong việc bảo đảm nguồn cung xăng dầu và bình ổn giá cả trong nước.
Trước yêu cầu cấp bách từ thực tiễn, cần sớm có giải pháp để các thương nhân đầu mối đa dạng hóa nguồn cung, góp phần giải quyết khó khăn nêu trên.
