Những ngày Tết, mâm cỗ đầy ắp bánh chưng, thịt mỡ, giò chả, dưa hành luôn là hình ảnh quen thuộc trong mỗi gia đình. Tuy nhiên, với người đang mắc viêm loét dạ dày, viêm đại tràng hay rối loạn tiêu hóa, đây lại là giai đoạn dễ tái phát triệu chứng nhất.
Theo TS.BS Phạm Bình Nguyên, Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai: “Chỉ cần ăn uống thất thường trong vài ngày Tết, nhiều người bệnh có thể rơi vào tình trạng đau bụng, đầy hơi, ợ chua, tiêu chảy, thậm chí phải nhập viện".
Đừng để dạ dày quá tải vì thói quen ăn uống ngày Tết
TS.BS Phạm Bình Nguyên, Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
Theo TS Nguyên, nguyên tắc quan trọng nhất để bảo vệ hệ tiêu hóa là duy trì nhịp sinh học ăn uống ổn định.
Với người có bệnh lý dạ dày, người bệnh nên cố gắng ăn đúng bữa, đặc biệt không bỏ bữa sáng. Khi dạ dày trống rỗng quá lâu, lượng axit dư thừa sẽ tấn công niêm mạc, làm tăng nguy cơ đau và loét dạ dày.
Bên cạnh đó, những món quen thuộc ngày Tết như bánh chưng, giò chả, dưa hành tuy hấp dẫn nhưng dễ gây đầy bụng, ợ chua nếu ăn quá nhiều. TS Nguyên khuyến cáo nên ăn lượng vừa phải, đồng thời tăng cường rau xanh để bổ sung chất xơ, giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn.
Một thói quen nhỏ nhưng rất quan trọng là ăn chậm, nhai kỹ. Điều này giúp giảm gánh nặng cơ học cho dạ dày, đặc biệt với người đang có tổn thương niêm mạc.
Với bệnh nhân viêm đại tràng, TS Nguyên nhấn mạnh nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”. Các món sống như gỏi cá, tiết canh, nem chua tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột, dễ khiến bệnh tái phát.
Người bệnh cũng nên hạn chế đồ ngọt và nước có gas. Những loại đồ uống này dễ gây lên men trong ruột, dẫn đến chướng bụng và rối loạn tiêu hóa.
Dù đi du xuân hay về quê, người đang điều trị bệnh tiêu hóa cần mang theo đầy đủ thuốc theo chỉ định của bác sĩ, bao gồm thuốc điều trị chính và các thuốc hỗ trợ như men tiêu hóa, thuốc bao niêm mạc.
“Tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm. Việc dừng thuốc đột ngột có thể khiến bệnh tái phát nặng hơn”, TS Nguyên lưu ý.
Những món là “thuốc quý” cho hệ tiêu hóa ngày Tết
Khoai lang là nguồn tinh bột dễ tiêu (Ảnh: Getty).
Để hạn chế rối loạn tiêu hóa trong những ngày nghỉ dài, TS.BS Phạm Bình Nguyên khuyên mỗi gia đình nên chuẩn bị sẵn một số thực phẩm có lợi cho đường ruột.
Sữa chua và thực phẩm lên men tự nhiên là nguồn cung cấp lợi khuẩn, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Sau những bữa ăn nhiều đạm, chất béo, sữa chua có thể giúp giảm đầy bụng, khó tiêu.
Chuối chín cũng là thực phẩm tốt cho dạ dày. Loại quả này giúp trung hòa axit dư thừa và cung cấp pectin hỗ trợ nhu động ruột. Tuy nhiên, người bị viêm loét dạ dày không nên ăn chuối khi đói, nên dùng sau bữa ăn và theo dõi phản ứng của cơ thể.
Gừng tươi và mật ong là “bài thuốc” quen thuộc trong dân gian. Một ly trà gừng mật ong ấm vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn nhiều dầu mỡ có thể giúp làm dịu dạ dày, giảm buồn nôn và đầy hơi. Trong thời tiết lạnh, thức uống này còn giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn.
Rau lá xanh như súp lơ, mồng tơi, rau cải… cung cấp chất xơ hòa tan, giúp phòng táo bón, vốn là tình trạng thường gặp khi ăn nhiều thịt mỡ, bánh chưng trong dịp Tết.
Khoai tây, khoai lang là nguồn tinh bột dễ tiêu, có tác dụng bao bọc niêm mạc dạ dày, giảm kích ứng từ các món cay nóng hoặc nhiều dầu mỡ.
Ngoài ra, nước dừa tươi cũng được xem là thức uống hữu ích. Nước dừa giúp bù điện giải tự nhiên, đặc biệt tốt cho người bị rối loạn tiêu hóa hoặc mệt mỏi sau khi uống rượu bia.
