Gan là cơ quan nội tạng đơn lớn nhất trong cơ thể người, tham gia vào quá trình chuyển hóa, dự trữ, tiết mật, chống độc và giải độc. Tuy nhiên, các yếu tố như thực phẩm nhiễm độc, rượu bia, thuốc điều trị, virus, vi khuẩn... khi đi vào cơ thể sẽ kích hoạt tế bào kupffer trong gan, phóng thích các chất gây viêm, làm tổn thương tế bào gan, dẫn đến nhiều bệnh như gan nhiễm mỡ, viêm gan, tăng men gan, xơ gan...
Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bổ sung một số loại rau, quả có vị đắng đắng phổ biến vào chế độ ăn có thể hỗ trợ chức năng gan.
Khổ qua (mướp đắng) chứa nhiều chất chống oxy hóa như catechin, gallic acid, epicatechin, chlorogenic acid, vitamin C... Chúng có thể giúp trung hòa gốc tự do, giảm phản ứng viêm trong gan và thúc đẩy chuyển hóa axit béo, góp phần ngăn tích tụ mỡ trong gan, kiểm soát men gan. Có thể chế biến khổ qua thành các món luộc, xào hoặc nấu canh trong bữa ăn hằng ngày.
Khổ qua chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp hạn chế tích tụ chất béo trong gan. Ảnh: Đình Diệu
Rau đắng thường được dùng làm gia vị ăn kèm các món cá hoặc nấu cháo hoặc ăn lẩu. Theo y học cổ truyền, rau đắng có vị đắng, tính mát, có lợi cho tiêu hóa, bổ gan, lợi mật, thanh nhiệt, cải thiện tình trạng viêm gan, làm mát gan và giải độc cho cơ thể.
Atiso có tính mát, vị đắng nhẹ, hương thơm dịu. Các hoạt chất cynarin và silymarin trong rễ, thân, lá, hoa atiso có tác dụng kiểm soát men gan ALT, AST ở người gan nhiễm mỡ, hỗ trợ thải độc, bảo vệ tế bào gan. Atiso còn có thể thúc đẩy tăng tiết mật, hạ cholesterol. Có thể dùng atiso nấu canh như một loại rau củ hoặc phơi khô làm trà và dược liệu.
Cải đắng chứa nhiều chất xơ, vitamin A, C, E và K, một số khoáng chất, glucosinolate. Glucosinolate tạo vị đắng, mùi nồng, hỗ trợ các enzyme giải độc gan hoạt động hiệu quả.
Rau má có tính mát, vị hơi đắng, có tác dụng hỗ trợ thanh nhiệt, giải độc và giảm áp lực cho gan. Loại rau này giàu vitamin B, C cùng các chất chống oxy hóa có khả năng hỗ trợ tuần hoàn, thải độc và tăng cường chức năng gan. Rau má có thể chế biến thành nước ép, nấu canh hoặc pha trà.
Bác sĩ Bình cho biết để bảo vệ gan, mỗi người cần duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối, hạn chế rượu bia, giữ cân nặng hợp lý. Khám sức khỏe định kỳ đồng thời kiểm tra men gan giúp phát hiện sớm những bất thường, có hướng điều chỉnh phù hợp. Bổ sung các tinh chất thiên nhiên như S. marianum và wasabia có thể góp phần kiểm soát quá trình viêm, bảo vệ tế bào gan, tăng cường hỗ trợ giải độc gan.
| Độc giả đặt câu hỏi về bệnh gan tại đây để bác sĩ giải đáp |
