Trả lời:
Sữa công thức cung cấp chất dinh dưỡng quan trọng cho trẻ nhỏ, đặc biệt khi trẻ chưa ăn được nhiều cá, trứng, rau củ hay ngũ cốc. Gần đây, nhiều phụ huynh lo lắng khi nghe thông tin một số loại sữa bột có thể chứa kim loại nặng như chì, asen (thạch tín) hay cadmi.
Chì, thạch tín, kim loại nặng tồn tại tự nhiên trong môi trường, thường có trong đất, nước, không khí. Cây trồng, vật nuôi phát triển trong môi trường tự nhiên, là nguyên liệu sản xuất thực phẩm, trong đó có sữa, ngũ cốc... nên có thể chứa hàm lượng nhỏ kim loại nặng.
Các tổ chức an toàn thực phẩm cho biết sự xuất hiện của kim loại nặng ở mức vi lượng trong thực phẩm là khó tránh khỏi. Cadimi trong rau, ngũ cốc hay khoai tây khoảng 0,05-0,12 mg/kg. Tuy nhiên, sản phẩm lưu hành trên thị trường phải đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm soát nghiêm ngặt về hàm lượng cho phép.
Dù tồn tại với lượng nhỏ, khi trẻ tiếp xúc kim loại nặng lặp lại trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Khi vào cơ thể, chì, asen hay cadmi tích lũy và tác động đến não, hệ thần kinh, gan, thận, quá trình tạo máu và xương làm chậm sự phát triển trí tuệ và tăng trưởng của trẻ.
Trẻ tiếp xúc với kim loại nặng trong thời gian dài có thể giảm khả năng tập trung, trí nhớ và ảnh hưởng đến việc học tập. Chì và cadmi có thể tích lũy trong cơ thể, lắng ở thận, gan hoặc xương, từ đó ảnh hưởng đến chức năng thải độc. Ở trẻ em, nhiễm chì kéo dài còn dẫn đến thiếu máu, chậm phát triển ngôn ngữ hoặc thấp còi. Việc tiếp xúc sớm với thạch tín có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính khi trưởng thành như bệnh chuyển hóa hoặc một số loại ung thư.
Phụ huynh nên sử dụng nguồn nước an toàn khi pha sữa, ưu tiên nước đã qua hệ thống lọc có khả năng loại bỏ kim loại nặng. Cha mẹ nên chọn sữa công thức từ nhà sản xuất uy tín, có quy trình kiểm soát chặt chẽ từ nguồn nguyên liệu đến môi trường sản xuất nhằm đảm bảo chất lượng, độ an toàn của sản phẩm.
Khi trẻ bước vào giai đoạn ăn dặm, cha mẹ nên chọn nguồn thực phẩm đa dạng, giàu dưỡng chất trong khẩu phần của trẻ như thịt đỏ, các loại đậu, sữa chua, phô mai, rau xanh đậm, cam, quýt, dâu tây hoặc bông cải xanh. Việc bổ sung đầy đủ dưỡng chất cũng giúp cơ thể hạn chế tích tụ kim loại nặng. Cụ thể sắt làm giảm lượng chì hấp thu ở ruột, canxi hạn chế chì lắng đọng trong xương, vitamin C hỗ trợ hấp thu sắt, thúc đẩy quá trình đào thải độc tố.
Giữ môi trường sống sạch, rửa tay đúng cách, vệ sinh đồ chơi thường xuyên cho trẻ là cách đơn giản làm giảm nguy cơ trẻ tiếp xúc với tác nhân gây hại. Phụ huynh nên tham khảo thông tin an toàn thực phẩm khoa học, tránh lo lắng quá mức.
Phó khoa Nhi
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
