Triệt sản nam là thủ thuật cắt hoặc thắt ống dẫn tinh nhằm ngăn tinh trùng từ tinh hoàn di chuyển vào tinh dịch. Bác sĩ Nguyễn Công Minh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Quận 8, cho biết phương pháp này an toàn và có hiệu quả tránh thai trên 99%. Tuy nhiên, tỷ lệ nam giới triệt sản chưa cao, một phần là do lầm tưởng về phẫu thuật thắt ống dẫn tinh.
Triệt sản làm suy giảm sinh lý nam giới
Chức năng tình dục của nam giới phụ thuộc chủ yếu vào hormone testosterone do tế bào Leydig trong tinh hoàn sản xuất cùng với hệ thống thần kinh. Triệt sản chỉ tác động đến ống dẫn tinh có vai trò vận chuyển tinh trùng mà không ảnh hưởng đến tinh hoàn, hệ nội tiết hay cơ chế cương dương. Do đó, nồng độ testosterone không thay đổi, quá trình cương cứng và xuất tinh vẫn diễn ra bình thường, đồng thời khoái cảm tình dục không bị ảnh hưởng.
Một số nghiên cứu còn ghi nhận sau triệt sản, nhiều nam giới có tâm lý thoải mái hơn do không còn lo ngừa thai, có thể gián tiếp cải thiện chất lượng đời sống tình dục.
Bác sĩ Minh (giữa) phẫu thuật thắt ống dẫn tinh cho một người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau triệt sản không thể xuất tinh
Tinh dịch là hỗn hợp được tạo thành chủ yếu từ dịch của túi tinh (chiếm khoảng 60-70%) và tuyến tiền liệt (20-30%), trong khi tinh trùng chỉ chiếm khoảng 2-5%. Sau triệt sản, tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng nhưng không thể đi qua đoạn ống dẫn tinh đã bị thắt. Phần này được bạch cầu tiêu hủy tại mào tinh. Thể tích tinh dịch gần như không thay đổi nên quá trình xuất tinh vẫn diễn ra bình thường, chỉ khác biệt ở việc tinh dịch không còn chứa tinh trùng.
Mất khả năng sinh sản
Nhiều người cho rằng sau khi triệt sản, nam giới không thể có con trở lại. Bác sĩ Minh cho biết khả năng sinh sản vẫn có thể được phục hồi sau phẫu thuật nối ống dẫn tinh. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian (càng lâu tỷ lệ thành công càng giảm), tình trạng mô sẹo tại vị trí thắt, chất lượng tinh trùng và chức năng tinh hoàn. Tỷ lệ nối ống dẫn tinh thành công có thể đạt 90%.
Bác sĩ Minh khám tư vấn cho một nam giới. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Không thể thực hiện IVF
Dù đã thắt ống dẫn tinh, tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng song không ra ngoài theo đường tự nhiên. Trong trường hợp cần có con, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật lấy tinh trùng trực tiếp từ tinh hoàn hoặc mào tinh, sau đó thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), thường kết hợp kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI). Ưu điểm của phương pháp này là người bệnh không cần nối lại ống dẫn tinh, đồng thời kiểm soát chất lượng tinh trùng.
Triệt sản gây ung thư
Bác sĩ Minh dẫn một số nghiên cứu cho thấy triệt sản nam không làm thay đổi nồng độ hormone sinh dục, không ảnh hưởng đến chức năng tim mạch, chuyển hóa hay nguy cơ ung thư. Một số biến chứng có thể gặp nhưng rất ít gặp bao gồm tụ máu bìu, nhiễm trùng tại chỗ, sưng đau..., tất cả đều có thể kiểm soát bằng các phương pháp điều trị khác.
Bác sĩ Minh lưu ý thắt ống dẫn tinh là phương pháp tránh thai hiệu quả và an toàn, việc phục hồi khả năng sinh sản có thể thực hiện tùy từng trường hợp, kỹ thuật thực hiện. Nam giới nên khám chuyên khoa để được bác sĩ tư vấn đầy đủ về các phương pháp thực hiện, bảo tồn chức năng sinh lý và sinh sản trong tương lai.
