Đánh giá về xung đột Trung Đông, ở mặt tích cực, Chứng khoán Mirae Asset nhìn nhận khi xung đột xảy ra tại Trung Đông, giá dầu thường tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ các nước lớn như Saudi Arabia và rủi ro tại tuyến vận tải chiến lược Strait of Hormuz, qua đó hỗ trợ nhóm dầu khí.
Đồng thời, cước vận tải biển tăng có lợi cho doanh nghiệp shipping, trong khi giá năng lượng đi lên cũng thúc đẩy biên lợi nhuận của một số công ty phân bón, hóa chất. Và xu hướng mua tài sản mang tính chất phòng thủ cũng sẽ đẩy giá vàng lên.
Trái lại, từ góc độ kinh tế, rủi ro đáng kể nhất hiện nay nằm ở khả năng gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng. Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới – trở thành điểm nóng theo dõi. Nếu hoạt động lưu thông tại đây bị ảnh hưởng, giá dầu có thể biến động mạnh, kéo theo chi phí vận tải tăng lên và tâm lý phòng thủ trên thị trường tài chính gia tăng.
Một số nhóm ngành được đánh giá chịu tác động tiêu cực rõ rệt, với mức độ ảnh hưởng khác nhau.
Nguồn: Chứng khoán Mirae Asset
Hàng không và logistics chịu sức ép từ giá nhiên liệu
Nhóm hàng không được xem là đối tượng chịu ảnh hưởng rõ nét nhất nếu xung đột kéo dài. Giá dầu tăng khiến chi phí nhiên liệu bay leo thang, trong khi nhu cầu đi lại và tâm lý tiêu dùng thường suy yếu trong giai đoạn bất ổn địa chính trị.
Sự kết hợp giữa chi phí đầu vào tăng và doanh thu có nguy cơ chững lại tạo ra áp lực kép lên biên lợi nhuận cũng như hiệu quả khai thác, đặc biệt với các doanh nghiệp có tỷ trọng nhiên liệu lớn trong cơ cấu chi phí vận hành.
Bên cạnh hàng không, nhóm vận tải và logistics cũng đối mặt sức ép đáng kể. Cước nhiên liệu và bảo hiểm vận tải có thể tăng lên trong môi trường rủi ro cao. Đồng thời, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng khiến chi phí vận hành phát sinh thêm.
Ngoài ra, nếu bất ổn kéo dài, hoạt động thương mại toàn cầu có thể bị ảnh hưởng, qua đó tác động đến sản lượng vận chuyển và hiệu quả kinh doanh. Những doanh nghiệp nhạy cảm với biến động chi phí đầu vào vì vậy có thể chịu áp lực lên lợi nhuận.
Nhóm sản xuất vật liệu đối mặt áp lực từ chi phí và sức cầu
Đối với ngành thép, tác động chủ yếu mang tính gián tiếp. Giá năng lượng tăng làm chi phí sản xuất và vận chuyển nguyên liệu đầu vào cao hơn.
Song song đó, nếu tâm lý thị trường trở nên thận trọng và hoạt động xây dựng – đầu tư chậm lại, nhu cầu tiêu thụ thép có thể suy giảm. Khi chi phí tăng trong khi cầu yếu đi, biên lợi nhuận của ngành có nguy cơ bị thu hẹp.
Tương tự thép, nhóm xi măng và vật liệu xây dựng chịu ảnh hưởng chủ yếu thông qua chi phí nhiên liệu và vận tải gia tăng.
Trong trường hợp niềm tin thị trường suy giảm do căng thẳng địa chính trị, tiến độ xây dựng có thể chậm lại, kéo theo nhu cầu tiêu thụ vật liệu suy yếu. Dù mức độ tác động được đánh giá thấp hơn so với hàng không, áp lực lên hiệu quả kinh doanh vẫn hiện hữu.
Ngành nhựa có mức độ liên hệ trực tiếp với giá dầu do nguyên liệu đầu vào gắn với sản phẩm hóa dầu. Vì vậy, khi giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, chi phí sản xuất tăng lên đáng kể.
Trong bối cảnh doanh nghiệp khó chuyển toàn bộ phần chi phí tăng thêm sang giá bán, biên lợi nhuận có thể bị co hẹp.
Chứng khoán và bán lẻ chịu tác động ở mức thấp
Ở góc độ thị trường tài chính, căng thẳng leo thang thường đi kèm xu hướng né rủi ro. Dòng tiền có thể suy yếu, độ biến động gia tăng và định giá thị trường bị thu hẹp.
Mặc dù không chịu tác động trực tiếp từ biến động giá dầu hay chuỗi cung ứng, nhóm chứng khoán vẫn có thể gặp bất lợi nếu thanh khoản giảm và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư suy yếu.
Nhóm bán lẻ không thiết yếu và du lịch không nằm trong diện chịu tác động trực tiếp từ biến động năng lượng. Tuy nhiên, nếu giá nhiên liệu tăng làm áp lực lạm phát lớn hơn, thu nhập khả dụng của người tiêu dùng có thể bị ảnh hưởng.
Khi niềm tin suy giảm và xu hướng thắt chặt chi tiêu xuất hiện, nhu cầu đối với các mặt hàng và dịch vụ không thiết yếu có thể giảm theo. Do đó, trong trường hợp xung đột kéo dài, nhóm này vẫn có thể đối mặt với sức ép từ cầu tiêu dùng yếu hơn.
