Tại tọa đàm “Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp” do Petrotimes tổ chức chiều 17/4, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (ĐH Bách khoa Hà Nội), cho rằng người tiêu dùng cần hiểu rõ xăng E10 là loại nhiên liệu gồm khoảng 10% ethanol và 90% xăng khoáng.
Với tỷ lệ phối trộn ethanol ở mức 10%, ông cho rằng đây là mức khá thấp, nhưng đủ để cải thiện một số tính chất của nhiên liệu. Cụ thể, ethanol có chứa oxy giúp quá trình đốt cháy diễn ra triệt để hơn, sạch hơn. Nhờ đó, hiệu suất đốt cháy được cải thiện, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của động cơ.
Một số ý kiến cho rằng ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng, nên khi pha trộn có thể làm giảm năng lượng của nhiên liệu, dẫn đến tăng tiêu hao. Tuy nhiên, trên thực tế mức chênh lệch nhiệt trị này không lớn (chỉ khoảng vài phần trăm) và được bù đắp bởi quá trình cháy hiệu quả hơn trong động cơ.
Các nghiên cứu cho thấy công suất và mức tiêu hao nhiên liệu của xăng E10 cơ bản tương đương xăng khoáng. Thậm chí, trong một số trường hợp, mức tiêu thụ nhiên liệu còn có thể được cải thiện nhờ quá trình cháy tối ưu hơn, ông Tuyến dẫn chứng.
Bên cạnh đó, lợi ích rõ rệt của xăng E10 là giảm phát thải. Các chất độc hại như khí CO và một số hợp chất hữu cơ chưa cháy hết được cắt giảm đáng kể. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tốt hơn cho sức khỏe cộng đồng.
Về chi phí, với các chính sách hỗ trợ hiện nay, xăng E10 thường có giá thấp hơn xăng khoáng, giúp người tiêu dùng tiết kiệm chi phí vận hành phương tiện. Xăng E10 đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới trong nhiều thập kỷ, như tại Mỹ, Brazil và Thái Lan.
Thực tiễn cho thấy loại nhiên liệu này không gây ảnh hưởng tiêu cực đến độ bền động cơ và hoàn toàn phù hợp với các phương tiện đang lưu hành, ông Tuyến cho hay.
Liên quan đến những băn khoăn về việc sử dụng phổ biến xăng E10 có ảnh hưởng đến phương tiện hay không, ông Tuyến khẳng định về mặt kỹ thuật, xăng E10 không gây tác động tiêu cực đến hoạt động của các phương tiện giao thông.
Ông nhấn mạnh, khi sử dụng xăng E10 thay thế xăng khoáng truyền thống, các chỉ tiêu về công suất, hiệu suất vận hành cũng như phát thải của phương tiện không thay đổi đáng kể. Việc chuyển đổi sang xăng E10, bao gồm cả các loại tương đương RON95, về cơ bản không ảnh hưởng đến khả năng vận hành của động cơ.
Tuy nhiên, cũng giống như khi sử dụng xăng khoáng, để đảm bảo phương tiện hoạt động ổn định và bền bỉ, người sử dụng vẫn cần tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo trì, bảo dưỡng theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Trên thực tế, với bất kỳ loại nhiên liệu nào, nhà sản xuất phương tiện đều đưa ra hướng dẫn cụ thể về chu kỳ bảo dưỡng.
Do đó, khi chuyển sang sử dụng xăng E10, ông Tuyến lưu ý người dùng chỉ cần tiếp tục thực hiện đúng các khuyến cáo này để đảm bảo chất lượng và tuổi thọ của phương tiện.
Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trung hòa carbon và phát triển giao thông xanh, E10 đóng vai trò như một giải pháp khả thi, tận dụng được hạ tầng phương tiện hiện có mà vẫn tạo ra tác động tích cực về môi trường. Vì vậy, ông Tuyến cho rằng có thể áp dụng xăng E10 ngay mà không gây rủi ro về kỹ thuật đối với các phương tiện giao thông.
Sau xăng E10, sẽ tiến tới E15 và E20
Theo ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), nguồn nhiên liệu hóa thạch ở mỗi quốc gia có tiềm năng và trữ lượng khác nhau, nhưng đều là hữu hạn và sẽ dần cạn kiệt.
Việt Nam được đánh giá là nước có tiềm năng dầu khí, tuy nhiên theo dự báo khoảng 15 năm tới sẽ dần cạn kiệt. Vì vậy, cần tìm kiếm nguồn nguyên liệu có khả năng tái tạo và nhiên liệu sinh học là một trong những loại nguyên liệu đó.
Bên cạnh đó, với tiềm năng về nông - lâm nghiệp, nước ta có triển vọng lớn để xây dựng và phát triển các ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học. Khi sử dụng nhiên liệu sinh học, nếu nâng tỷ lệ phối trộn ethanol sẽ từng bước giảm phụ thuộc vào xăng khoáng.
Ông Đào Duy Anh cho biết, hiện Việt Nam có 2 nhà máy lọc dầu, đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng dầu trong nước, trong đó khoảng 40% dầu thô phải nhập khẩu từ Trung Đông, khiến nguồn cung chịu tác động đáng kể từ biến động bên ngoài. Phần còn lại, khoảng 30% là xăng dầu thành phẩm nhập khẩu.
Theo ông, việc phát triển nhiên liệu sinh học vì thế ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Nếu phối trộn 10% ethanol vào xăng, mức độ phụ thuộc vào xăng khoáng có thể giảm tương ứng 10%.
Với chủ trương nhất quán của Đảng và Chính phủ, xăng E10 được xác định là một trong những giải pháp nhằm bảo vệ môi trường, giảm phụ thuộc vào xăng khoáng, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Theo Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, xăng E10 là bước khởi đầu. Bộ Công Thương không chỉ dừng ở E10 mà còn hướng đến E15, E20 hoặc cao hơn.
Ông dẫn chứng, Mỹ đã sử dụng xăng E10 từ những năm 80 của thế kỷ trước, nay đã dùng đến xăng E85; Philippines, Thái Lan sử dụng phổ biến E15 và từ năm 2026 nâng lên E20.
Qua đó cho thấy Việt Nam đang đi sau so với các nước. Tuy nhiên, ông lưu ý, việc chuyển đổi từ xăng khoáng sang E10 cần có lộ trình, tạo sự đồng thuận trong xã hội.
