(Ảnh minh họa)
Tháng 9/2023, các trạm địa chấn toàn cầu ghi nhận rung chấn lặp lại mỗi 90 giây kéo dài suốt 9 ngày, sau đó tái diễn một tháng sau. Nguyên nhân khiến giới khoa học bối rối, do không phù hợp với các hoạt động kiến tạo thông thường.
Sau gần một năm nghiên cứu, 2 công trình khoa học công bố năm 2024 đã đưa ra giả thuyết rằng hiện tượng này bắt nguồn từ 2 vụ lở đất lớn tại vịnh hẹp Dickson ở Đông Greenland, gây ra các "siêu sóng thần" (seiche) dao động trong vịnh và tạo ra rung chấn toàn cầu.
Đến tháng 6/2025, nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Communications đã xác nhận giả thuyết này bằng dữ liệu từ vệ tinh SWOT (Surface Water Ocean Topography) của NASA.
Hình ảnh vệ tinh Copernicus Sentinel-2 của Vịnh Dickson ở Đông Greenland. Ảnh: Thomas Monahan
Vệ tinh sử dụng công nghệ radar Ka-band Radar Interferometer (KaRIn) với 2 anten, cho phép đo đạc mực nước bề mặt với độ chính xác cao, đặc biệt trong các khu vực địa hình phức tạp như vịnh hẹp.
Dữ liệu từ SWOT cho thấy các dao động mực nước trong vịnh Dickson trùng khớp với thời điểm xảy ra rung chấn, xác nhận rằng các seiche này là nguyên nhân gây ra hiện tượng địa chấn bất thường. Các nhà nghiên cứu cũng loại trừ khả năng rung chấn do thời tiết hay thủy triều.
Ông Thomas Monahan, nghiên cứu sinh tại Đại học Oxford, cho biết: "Chúng tôi đã phát hiện ra một bất thường đáng kể trong vịnh đúng vào thời điểm chúng tôi dự đoán sóng sẽ xảy ra". Ông ước tính lực tác động của sóng lên vịnh tương đương với 14 lần phóng tên lửa Saturn V.
Sự kiện này là minh chứng rõ ràng về tác động toàn cầu của biến đổi khí hậu, khi sự tan chảy của sông băng dẫn đến các hiện tượng tự nhiên cực đoan chưa từng thấy.
