Trả lời:
Bệnh tay chân miệng do các virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra, trong đó thường gặp nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Virus này lây chủ yếu qua đường tiêu hóa, dễ lan từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng, nước bọt hoặc phân của người bệnh.
ThS.BS Lê Thị Hồng Huệ, Đơn vị Nhi, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết đa số trường hợp nhiễm Coxsackie virus A16 diễn tiến nhẹ, có thể chăm sóc tại nhà. Trong khi đó, EV71 gây bệnh nặng hơn.
Bác sĩ tư vấn bệnh tay chân miệng cho một bà mẹ tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7. Ảnh: Minh Tâm
Sau khi xâm nhập qua đường tiêu hóa, EV71 có thể nhân lên nhanh, lan vào hệ thần kinh trung ương. Giai đoạn đầu, trẻ thường sốt, loét miệng, nhưng chỉ sau vài giờ đến 1-2 ngày có thể chuyển nặng. Một số trường hợp xuất hiện dấu hiệu thần kinh như giật mình nhiều, run tay chân, lơ mơ, ngủ gà, thay đổi tri giác.
Khi EV71 xâm nhập hệ thần kinh trung ương, trẻ có thể gặp các biến chứng như viêm màng não, viêm não hoặc viêm thân não. Biểu hiện ban đầu gồm sốt cao, li bì hoặc kích thích, mê sảng, đau đầu, cứng gáy, thóp phồng, sợ ánh sáng, yếu hoặc liệt tay chân.
Ở giai đoạn nặng hơn, trẻ có thể giật mình nhiều, rung giật tay chân từng cơn ngắn (thường khi mới ngủ), ngủ gà, bứt rứt, đi loạng choạng, run chi, đảo mắt, co giật. Trường hợp nặng có thể hôn mê, kèm suy hô hấp, suy tuần hoàn. Đây là biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh tay chân miệng, có thể đe dọa tính mạng hoặc để lại di chứng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Một số trường hợp mắc tay chân miệng có thể viêm cơ tim, tăng huyết áp, suy tim, trụy mạch. Trẻ bị khò khè, khó thở, rút lõm lồng ngực, tím tái, mạch nhanh. Trường hợp bệnh không được cấp cứu kịp thời dễ gây phù phổi cấp, suy tim, đe dọa tính mạng.
Dấu hiệu nhận biết gồm mạch nhanh (trên 150 lần một phút), da nổi vân tím, vã mồ hôi, tay chân lạnh. Ở giai đoạn sớm, trẻ tăng huyết áp; khi bệnh tiến triển nặng, mạch yếu, huyết áp tụt hoặc khó đo. Các biến chứng này thường xuất hiện sớm trong 2-5 ngày đầu mắc bệnh và cần được điều trị tích cực tại các cơ sở hồi sức cấp cứu.
Bệnh tay chân miệng diễn tiến nhanh, khó lường, vì vậy khi trẻ có dấu hiệu bệnh, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để khám. Trong quá trình chăm sóc tại nhà, cần giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng. Quần áo, tã lót, khăn, chén, muỗng, đồ chơi... của trẻ nên được khử khuẩn bằng nước sôi hoặc dung dịch Cloramin B để hạn chế lây lan bệnh.
Phụ huynh cần đưa trẻ nhập viện khi có dấu hiệu như sốt cao liên tục không đáp ứng thuốc hạ sốt, mệt mỏi, bỏ chơi, bỏ ăn, ngủ nhiều, lơ mơ, giật mình nhiều (từ 2 lần trong 30 phút), vã mồ hôi, tay chân lạnh, thở nhanh...
Đơn vị Nhi, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7,
