"Tôi lúc nào cũng kiểm soát mỡ máu trong giới hạn bình thường, đặc biệt "mỡ xấu" đó bác sĩ. Tại sao tôi chụp lại mạch vành, mạch cảnh của tôi vẫn xơ vữa nặng lên?".
BS Đoàn Dư Mạnh ( thành viên Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam) nhận định, đây là một câu hỏi anh rất hay gặp và là thắc mắc rất chính đáng của người bệnh. Họ tuân thủ kiểm soát Lipid máu như vậy tại sao vẫn có người không cải thiện thậm chí ngày càng tệ hơn.
Theo BS Mạnh, trong những năm gần đây, một xét nghiệm mới về chỉ số "mỡ xấu" sẽ giải đáp thắc mắc đó: LDL-p: Lipoprotein Particle Analysis (hay còn gọi là NMR Lipoprotein Particle Testing).
Ý nghĩa của nó là phân tích số lượng, kích thước và phân bố của các hạt lipoprotein trong máu trong "mỡ xấu". Đại khái là LDL-C là tổng số hạt "mỡ xấu", còn LDL-p sẽ chỉ ra có bao nhiêu hạt to, hạt nhỏ, hạt đặc. Trong đó hạt nhỏ, đặc nguy cơ cao nhất vì dễ xâm nhập thành mạch, dễ oxy hóa và gây viêm mạnh hơn rất nhiều, dẫn đến tăng nguy cơ xơ vữa động mạch.
Bởi vậy rất nhiều người LDL-C bình thường nhưng ẩn trong đó LDL-p lại cao, nhiều hạt "mỡ xấu" nhỏ, đặc thì nguy cơ xơ vữa vẫn tăng cao. Thế nên nhiều thầy tim mạch có kinh nghiệm lâu năm vẫn kê thuốc điều trị rối loạn lipid máu kéo dài cho bệnh nhân có xét nghiệm "bình thường".
Nhiều nghiên cứu lớn trên thế giới cho thấy:
- Khoảng 50% bệnh nhân bị bệnh mạch vành có mức LDL-C vẫn nằm trong giới hạn bình thường.
- Tình trạng “không khớp” (discordance) giữa LDL-C và LDL-p khá phổ biến, đặc biệt ở người:
- Tiểu đường type 2
- Kháng insulin/ hội chứng chuyển hóa
- Triglyceride cao và HDL thấp
- Béo phì bụng
"Hy vọng xét nghiệm mới này sẽ được triển khai sớm hỗ trợ cho các bác sĩ trong quá trình điều trị cho các bệnh nhân tim mạch", BS Mạnh nói.
