Vì sao công nhân xây dựng thường khó mua nhà ở xã hội?

Xây dựng là ngành sử dụng nhiều lao động, đặc biệt là lao động di cư, nhưng họ thường thuộc chuỗi thầu phụ nên khó tiếp cận quyền lợi

Công nhân ngành xây dựng là đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, nhưng vướng mắc lớn nằm ở điều kiện tiếp cận vốn vay ngân hàng. Đây là ý kiến của PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách - ĐHQG TPHCM (Trường Đại học Kinh tế - Luật), bên lề tọa đàm khoa học “Nghiên cứu chính sách hỗ trợ và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận chính sách của công nhân ngành xây dựng”, diễn ra ngày 10-4 tại TPHCM.

Theo PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, Nghị định 136/2026 đã nâng mức trần thu nhập đối với người mua nhà ở xã hội lên 25 triệu đồng/tháng, tăng 5-10 triệu đồng tùy đối tượng so với trước. Trong đó, công nhân là một trong những nhóm được hưởng chính sách hỗ trợ.

Tuy nhiên, xây dựng là ngành sử dụng nhiều lao động, đặc biệt là lao động di cư, nhưng họ thường nằm trong chuỗi thầu phụ nên khó tiếp cận quyền lợi. Dù có nhu cầu mua nhà ở xã hội hoặc vay vốn ngân hàng, nhiều công nhân vẫn vướng rào cản lớn là không có hợp đồng lao động dài hạn.

Nguyên nhân xuất phát từ cả hai phía. “Với đặc thù ngành xây dựng, nhiều công nhân không muốn bị ràng buộc bởi hợp đồng dài hạn. Họ quen làm việc linh hoạt, nhận lương theo tuần và sẵn sàng chuyển công trình khi có điều kiện tốt hơn. Ngược lại, điều này khiến việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ, đặc biệt là tín dụng mua nhà, gặp nhiều khó khăn” – PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình cho biết.

Công nhân ngành xây dựng mua nhà ở xã hội: Giải pháp và điều kiện 2026 - Ảnh 2. — Theo các chuyên gia, công nhân ngành xây dựng rất đông nhưng tiếp cận chính sách hỗ trợ lại đang hạn chế

Các chuyên gia Trường Đại học Kinh tế - Luật cũng nhận định lực lượng công nhân xây dựng đông nhưng khả năng tiếp cận chính sách còn hạn chế. Do đó, việc hoàn thiện chính sách phát triển thị trường lao động và bảo đảm an sinh xã hội cho nhóm này là yêu cầu cấp thiết.

Đề án “Chính sách và chương trình hỗ trợ công nhân ngành xây dựng: Nghiên cứu điển hình tại một số doanh nghiệp ở TPHCM” đang được UEL phối hợp với Công ty CP Xây dựng Coteccons triển khai theo mô hình liên kết “ba nhà” (Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp).

Các chuyên gia đề xuất người lao động cần thay đổi tư duy, hướng tới ký hợp đồng dài hạn để đảm bảo quyền lợi và đủ điều kiện tiếp cận tín dụng. Đồng thời, cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng lao động tại công trình, yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ quy định về hợp đồng lao động nhằm mở rộng khả năng tiếp cận chính sách cho công nhân.