Ba tháng đầu thai kỳ là giai đoạn hình thành những cơ quan quan trọng của thai nhi như tim, tủy sống, não, gan, phổi... Sự thay đổi nội tiết tố bên trong cơ thể người mẹ dẫn đến các thay đổi bất thường trong tâm lý, thể chất, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển toàn vẹn của thai nhi.
BS.CK1 Đào Thị Yến Thủy, Trưởng khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết giai đoạn ba tháng đầu thai kỳ, nhu cầu dinh dưỡng của mẹ bầu cần đảm bảo đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. Mẹ cần bổ sung các vi chất thiết yếu như axit folic, sắt, canxi và protein.
Rau củ quả
Các loại rau củ quả cung cấp vitamin, khoáng chất dồi dào, chứa nhiều chất chống oxy hóa. Rau xà lách, cải xoăn, rau bina, bông cải xanh, cải ngọt... chứa nhiều axit folic, vitamin A, B, C, E, K, chất xơ, sắt, magiê, kali, canxi. Những dưỡng chất này có tác dụng bổ máu và góp phần ngăn ngừa dị tật ống thần kinh thai nhi trong ba tháng đầu thai kỳ.
Phụ nữ mang thai cũng nên bổ sung cam, quýt, bưởi, chuối, dâu tây, xoài, lê, bơ, lựu, nho... Nguồn thực phẩm này hỗ trợ tăng cường hấp thu sắt, tăng sức đề kháng, giúp mẹ bầu hạn chế cảm giác thèm ngọt, kiểm soát cân nặng ổn định.
Thịt cá
Protein trong thịt, cá giúp phát triển cơ bắp và các mô khác của thai nhi. Các loại thịt đỏ (heo, bò, cá đỏ) và thịt trắng (gia cầm, cá trắng, đậu hũ) còn cung cấp khoáng chất quan trọng như kẽm, vitamin nhóm A, B, D, E, phốt pho, canxi và nhất là sắt. Giai đoạn ba tháng đầu thai kỳ, thai phụ dễ bị thiếu máu do nhu cầu chất sắt tăng vọt.
Cá hồi, cá trích, cá cơm hay cá tuyết có hàm lượng axit béo omega-3 cao, đặc biệt là DHA. Đây là dưỡng chất cần thiết hỗ trợ quá trình phát triển não bộ và thị lực của thai nhi.
Nhân viên y tế chuẩn bị bữa ăn dinh dưỡng cho cho thai phụ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Trứng
Trứng giàu protein chất lượng cao, giúp mẹ bầu no lâu, tăng cường quá trình trao đổi chất nhằm kiểm soát cân nặng. Lòng đỏ trứng gà còn chứa nhiều vitamin D, B2, B12, sắt, kẽm và đặc biệt là choline. Choline đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển trí não của thai nhi, ngăn ngừa sự bất thường của cột sống và não. Theo bác sĩ Yến Thủy, trong ba tháng đầu mang thai, người mẹ cần ăn trứng chín kỹ và khoảng 2-5 quả mỗi tuần.
Ngũ cốc nguyên hạt
Chất xơ, sắt, vitamin B, axit folic... có trong các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, hạt quinoa, gạo lứt vừa cung cấp năng lượng cho cơ thể, giúp duy trì hệ tiêu hóa của thai phụ khỏe mạnh. Ba tháng đầu thai kỳ, mẹ bầu nên thường xuyên bổ sung ngũ cốc nguyên hạt để ngăn ngừa táo bón và bệnh trĩ - những triệu chứng phổ biến trong thai kỳ.
Sữa và các chế phẩm từ sữa
Bổ sung sữa bầu, sữa bò tươi tiệt trùng hoặc các sản phẩm làm từ sữa bò để đảm bảo hàm lượng canxi, vitamin D giúp xương và răng của bé phát triển chắc khỏe. Người mẹ có thể uống sữa cả khi đói lẫn sau bữa ăn. Phụ nữ mắc đái tháo đường thai kỳ nên chọn sữa tươi không đường hoặc sữa đái tháo đường. Ăn sữa chua giúp hạn chế táo bón trong thai kỳ nhờ chứa các lợi khuẩn (probiotics) tốt cho hệ tiêu hóa.
Trong ba tháng đầu thai kỳ, việc cung cấp đầy đủ và đa dạng dưỡng chất quan trọng. Mẹ bầu không nên kiêng khem quá mức hay ăn chay gây thiếu chất. BS.CK1 lưu ý giai đoạn đầu thai kỳ này không nên ăn thịt và hải sản sống bởi nguy cơ nhiễm khuẩn cao. Hạn chế hải sản nhiều thủy ngân như cá ngừ đại dương hoặc cá kiếm để bảo vệ sức khỏe não bộ thai nhi. Mẹ bầu không sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, caffeine... để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe hệ thần kinh và hô hấp của bé. Phụ nữ đang mang thai không nên ăn các loại thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn nhiều đường, muối, dầu mỡ.
Phụ nữ đang mang thai cần khám định kỳ tại chuyên khoa phụ sản và dinh dưỡng. Dựa vào thể trạng của mẹ, chỉ số phát triển của thai nhi, các bác sĩ tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp.
| Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp |
