Trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu, Nga tiếp tục hiện đại hóa lực lượng tên lửa chiến lược với hoạt động tải tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) Yars RS-24 vào hầm silo tại sư đoàn tên lửa Kozelsk, vùng Kaluga.
Quá trình này, được Bộ Quốc phòng Nga công bố qua video chính thức, kéo dài hàng giờ và đòi hỏi công nghệ vận chuyển, lắp đặt tiên tiến.
Đây không chỉ là hoạt động kỹ thuật thông thường mà còn khẳng định sự hoàn thiện triển khai phiên bản silo-based của một trong những vũ khí hạt nhân linh hoạt và uy lực nhất hiện nay, góp phần nâng cao khả năng răn đe chiến lược trước các mối đe dọa tiềm ẩn.
Nạp tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) Yars vào giếng phóng/silo. Video: Bộ Quốc phòng Nga (Минобороны России)
Việc tải tên lửa Yars RS-24 vào silo tại Kozelsk đánh dấu giai đoạn quan trọng trong chương trình tái trang bị của Sư đoàn Tên lửa 28 (28th Guards Missile Division).
Tên lửa RBS-15 công nghệ sea-skimming khiến radar ‘mù lòa’, cơn ác mộng mới với Nga
Kozelsk là đơn vị đầu tiên trong Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga (RVSN) nhận phiên bản silo của tên lửa Yars RS-24, thay thế dần các hệ thống cũ.
Theo các nguồn từ Bộ Quốc phòng Nga và phân tích độc lập, hoạt động này diễn ra định kỳ trong các năm 2023-2025, với mục tiêu hoàn tất trang bị cho ba trung đoàn, đưa tổng số tên lửa Yars RS-24 silo-based tại đây lên khoảng 30 quả vào cuối năm 2025.
Quá trình tải sử dụng thiết bị vận chuyển - lắp đặt chuyên dụng (transport-loading vehicle), cho phép hạ tên lửa Yars RS-24 khổng lồ dài hơn 22 mét một cách chính xác vào hầm silo được bảo vệ cao độ, chịu được xung kích hạt nhân.
Nạp tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) Yars vào giếng phóng/silo. Video: Bộ Quốc phòng Nga (Минобороны России)
Tên lửa Yars RS-24 là sự tiến hóa từ Topol-M với công nghệ đa đầu đạn MIRV
Tên lửa Areion công nghệ lai, ‘sát thủ tầm xa’, thay đổi cục diện chiến trường Ukraine
Tên lửa RS-24 Yars, còn được NATO gọi là SS-27 Mod 2 hoặc SS-29, được phát triển dựa trên nền tảng Topol-M (RS-12M1/2) nhưng được nâng cấp đáng kể ở phần đầu đạn.
Đây là tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) ba tầng sử dụng nhiên liệu rắn, cho phép khởi động nhanh chóng, không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và dễ dàng bảo trì hơn so với các loại sử dụng nhiên liệu lỏng.
Khối lượng phóng khoảng 49.600kg, chiều dài 22,5 mét, đường kính thân chính 2 mét. Nhờ thiết kế nhiên liệu rắn, tên lửa Yars RS-24 có thể triển khai cả trên bệ phóng di động đường bộ (TEL trên xe MZKT-79221 16x16) lẫn trong hầm silo cố định, mang lại sự linh hoạt chiến lược cao.
Điểm nổi bật nhất của tên lửa Yars RS-24 chính là công nghệ MIRV (Multiple Independently Targetable Reentry Vehicles) - nhiều đầu đạn hạt nhân độc lập nhắm mục tiêu riêng biệt.
Giải mã ‘sát thủ phản lực’ Geran-5 đang làm rúng động chiến trường Ukraine
Phiên bản tiêu chuẩn thường được trang bị 3 đầu đạn nhiệt hạch, mỗi đầu có sức công phá ước tính 150-200 kiloton (một số nguồn cho khả năng lên đến 4-6 đầu đạn tùy cấu hình, nhưng thường giới hạn ở 3 để tối ưu phạm vi và độ chính xác).
Tổng trọng lượng tải trọng khoảng 1.200kg, bao gồm đầu đạn và các thiết bị hỗ trợ xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa (penetration aids) như mồi nhử, khí cầu radar và lớp phủ hấp thụ radar. Những yếu tố này giúp tên lửa Yars RS-24 khó bị phát hiện và đánh chặn hơn trong giai đoạn tái nhập khí quyển.
Phạm vi hoạt động (tầm bắn) của tên lửa Yars RS-24 đạt từ 10.500 đến 12.000km, đủ để bao phủ hầu hết các mục tiêu tiềm năng trên lãnh thổ đối phương từ vị trí triển khai tại Nga.
Tốc độ tối đa của tên lửa Yars RS-24 đạt Mach 25 (khoảng 30.600 km/h), mang lại thời gian bay ngắn và khả năng cơ động cao.
Hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính chính xác cao với hiệu chỉnh từ vệ tinh GLONASS, cho độ lệch vòng tròn (sai số vòng tròn - CEP) xác suất khoảng 150-250 mét, mức độ chính xác ấn tượng đối với tên lửa hạt nhân chiến lược, cho phép tấn công các mục tiêu được bảo vệ kiên cố.
Công nghệ tiên tiến giúp tên lửa Yars RS-24 vượt qua hệ thống phòng thủ
Tên lửa Yars RS-24 được thiết kế với nhiều biện pháp đối phó phòng thủ tên lửa (ABM). Ngoài MIRV và thiết bị hỗ trợ xuyên thủng/vượt qua phòng thủ (penetration aids hay penaids), các đầu đạn tái nhập có khả năng cơ động ở giai đoạn cuối, kết hợp lớp phủ giảm tiết diện radar và công nghệ tàng hình.
Tên lửa GMLRS: 'Cú đấm thép' mới thay đổi cục diện quân sự khu vực
Nhiên liệu rắn giúp rút ngắn giai đoạn tăng tốc, giảm thời gian dễ bị theo dõi bởi vệ tinh tình báo.
Phiên bản silo-based tại Kozelsk tận dụng hạ tầng cũ đã được nâng cấp, với hầm silo chịu lực tốt và hệ thống chỉ huy thống nhất, tăng cường khả năng sống sót sau đòn tấn công bất ngờ.
So với người tiền nhiệm Topol-M (chỉ mang một đầu đạn), tên lửa Yars RS-24 mang lại hiệu quả nhân lên nhiều lần nhờ khả năng phân tán mục tiêu.
Việc triển khai song song phiên bản di động và silo giúp Nga duy trì thế trận hạt nhân “ba chân” (triad) vững chắc, kết hợp với tên lửa trên tàu ngầm và máy bay ném bom chiến lược.
Đến cuối năm 2025, khoảng 180 bệ phóng di động và hơn 30 silo Yars RS-24 đã được triển khai, chiếm tỷ lệ lớn trong lực lượng tên lửa mặt đất của Nga.
Hoạt động tải tên lửa Yars RS-24 vào silo Kozelsk không chỉ là minh chứng cho năng lực kỹ thuật cao của ngành công nghiệp quốc phòng Nga mà còn gửi thông điệp rõ ràng về việc duy trì và nâng cấp tiềm lực hạt nhân trong bối cảnh hiện đại.
Với thiết kế linh hoạt, độ tin cậy cao và khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến, tên lửa RS-24 Yars tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược răn đe hạt nhân Nga trong nhiều năm tới.
