"Tập đoàn lớn không đo bằng quy mô"

Ý kiến của ông Nguyễn Duy Hưng đưa ra tại hội thảo "40 năm đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế", do Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức ngày 13/4, tại Hà Nội.

"Trong bối cảnh đó, câu chuyện không còn dừng ở việc xây dựng những doanh nghiệp lớn về quy mô mà là những doanh nghiệp có khả năng lan tỏa giá trị", ông Hưng nhấn mạnh khi chia sẻ từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.

Theo ông Hưng, một tập đoàn chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn chặt với lợi ích quốc gia và có khả năng lan tỏa giá trị sang toàn bộ chuỗi cung ứng, từ vùng nguyên liệu, nhà cung cấp tới hệ thống phân phối.

Thực tế tại Tân Hiệp Phát chỉ ra mô hình phát triển không dừng ở việc mở rộng sản xuất hay thị trường mà được xây dựng xuyên suốt từ người nông dân trồng trà, các đơn vị thu mua nguyên liệu, nhà cung cấp, đối tác logistics tới hệ thống phân phối. 60% - 70% doanh thu của doanh nghiệp được chi tiêu trong nước, tạo việc làm ổn định cho gần 4.000 lao động trực tiếp và hàng vạn lao động gián tiếp.

Tuy nhiên, ông cho rằng để xây dựng được một chuỗi bền vững, yếu tố cốt lõi không nằm ở kỹ thuật hay quy mô mà ở cách chia sẻ giá trị. "Muốn nông dân gắn bó, nhà cung ứng, logistics hay nhà phân phối đi cùng lâu dài, doanh nghiệp phải bảo đảm nguyên tắc win-win và sự trung thành với đối tác", ông nhấn mạnh.

Dù vậy, hiện phần lớn các mối liên kết vẫn mang tính ngắn hạn, thường chỉ theo từng năm hoặc từng lô hàng khiến các doanh nghiệp khó xây dựng chiến lược dài hạn cho cả chuỗi. Nguyên nhân không chỉ đến từ biến động thị trường mà còn do niềm tin giữa các bên chưa đủ mạnh.

Ở góc độ doanh nghiệp tư nhân, ông Hưng cho rằng điều quan trọng không phải là được chỉ dẫn phải làm gì mà là không bị trói buộc và có đủ niềm tin để đầu tư dài hạn.

Trong nhiều năm qua, Tân Hiệp Phát lựa chọn chiến lược tái đầu tư liên tục bằng nguồn lợi nhuận giữ lại nhằm nâng cấp năng lực sản xuất và gia tăng sức cạnh tranh. Doanh nghiệp cần nhất là một môi trường ổn định, có thể dự báo để mạnh dạn tái đầu tư, nâng cấp chuỗi giá trị và vươn ra thị trường quốc tế.

Đồng quan điểm với doanh nghiệp, chuyên gia tại hội thảo cho rằng vai trò của Nhà nước trong giai đoạn mới cần chuyển từ "làm thay" sang "dẫn dắt", thông qua việc thiết kế luật chơi minh bạch, bảo đảm tính nhất quán trong thực thi và tạo điều kiện để doanh nghiệp phát huy tối đa năng lực.

Đặc biệt, việc bảo đảm kỷ luật thực thi hợp đồng và quyền tài sản được coi là nền tảng để xây dựng niềm tin thị trường. Chỉ khi các cam kết được tôn trọng và thực thi nghiêm túc, doanh nghiệp mới có thể thiết lập các mối quan hệ hợp tác dài hạn và phát triển chuỗi cung ứng đủ mạnh để cạnh tranh ở quy mô toàn cầu.

Các chuyên gia nhận định trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động, cần hình thành các tập đoàn đủ mạnh để dẫn dắt nền kinh tế, không chỉ về quy mô mà còn ở năng lực xây dựng hệ sinh thái và nâng cấp chuỗi giá trị. Phát triển tập đoàn phải gắn với nâng cao năng lực nội sinh.

Giai đoạn tới, cạnh tranh chuyển từ từng doanh nghiệp sang chuỗi cung ứng và hệ sinh thái. Bên cạnh đó, thể chế vẫn là nền tảng then chốt, cần ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo, đồng thời bảo đảm quyền tài sản và kỷ luật thực thi hợp đồng để củng cố niềm tin và thúc đẩy liên kết dài hạn.