Thí nghiệm chưa từng có về con người của Artemis II
Tàu vũ trụ Orion của sứ mệnh Artemis II đã hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi San Diego vào lúc 20h07 (giờ ET, tức khoảng 7h sáng 11/4 theo giờ Việt Nam), khép lại hành trình 10 ngày bay quanh Mặt Trăng và trở về Trái Đất.
Đây được xem là một trong những nhiệm vụ tham vọng và tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất của NASA, khi đưa con người đi xa Trái Đất hơn bất kỳ chuyến bay có người lái nào trước đây.
Không dừng lại ở đó, Artemis II còn thực hiện một thí nghiệm chưa từng có liên quan trực tiếp đến con người. Theo đó, trước khi 4 phi hành gia thắt dây an toàn trong khoang Orion để bắt đầu hành trình, một phần rất nhỏ của chính họ đã được đưa lên tàu.
Cụ thể, 4 “bản sao” có kích thước chỉ tương đương một chiếc USB đã được nuôi cấy trong một hộp nhỏ hình tam giác đặt sẵn trên tàu trước giờ phóng và chúng cũng đã đồng hành cùng các phi hành gia trong suốt sứ mệnh lịch sử. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, hành trình thực sự của chúng mới chỉ bắt đầu sau khi sứ mệnh kết thúc.
Những “phi hành gia bản sao” này được gọi là “organ chips” (chip mô cơ quan), được tạo ra từ mô tủy xương phát triển từ tế bào do chính các phi hành gia hiến tặng, gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen. Thông qua đó, các nhà nghiên cứu kỳ vọng có thể mở ra những hiểu biết chưa từng có về tác động của môi trường không gian đối với sức khỏe con người.
Thí nghiệm mang tên AVATAR (viết tắt của “A Virtual Astronaut Tissue Analog Response”) cho phép mô phỏng phản ứng của các cơ quan trong cơ thể phi hành gia khi hoạt động trong môi trường không gian sâu.
Đây là một trong nhiều thí nghiệm được triển khai trên tàu Orion, nhằm đánh giá cách cơ thể con người phản ứng với 5 mối nguy hiểm chính của du hành vũ trụ, qua đó đặt nền tảng cho các sứ mệnh trong tương lai của NASA.
Các số liệu khó tin
Các nhà quản lý sứ mệnh bày tỏ sự phấn khích khi nhìn lại cột mốc lịch sử mà Artemis II vừa đạt được, cùng màn thể hiện ấn tượng của tàu Orion, phương tiện đã đưa các phi hành gia Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch của NASA và Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada) bay quanh Mặt Trăng và trở về an toàn.
Theo đội ngũ Động lực học bay của NASA, các số liệu cuối cùng của sứ mệnh được đánh giá là “khó tin”. Cụ thể, tàu Integrity cùng phi hành đoàn 4 người đã bay tổng quãng đường 700.237 dặm, đạt vận tốc tối đa 24.664 dặm/giờ. Góc bay khi quay về Trái Đất chỉ lệch mục tiêu 0,4%, quãng đường tái nhập khí quyển là 1.957 dặm, trong khi điểm hạ cánh sai số chưa đến 1 dặm so với kế hoạch.
Ông Rick Henfling, giám đốc điều hành giai đoạn tái nhập, cho biết trong cuộc họp báo sau khi tiếp nước: “Các thông số đều nằm trong mức kỳ vọng, thậm chí vượt dự đoán ở một số hạng mục”.
Ảnh: NASA
Tuy vậy, Artemis II vẫn chỉ là một chuyến bay thử nghiệm và không phải mọi khâu đều diễn ra hoàn hảo.
Tại buổi họp báo sau khi tàu hạ cánh xuống biển, các nhà quản lý sứ mệnh đã chỉ ra một số vấn đề cần được kiểm tra và khắc phục kỹ lưỡng. Bên cạnh lớp chắn nhiệt, mô-đun dịch vụ của tàu Orion được xác định cần thiết kế lại một van quan trọng. Hệ thống nhà vệ sinh trên tàu cũng phát sinh trục trặc và cần được xử lý.
Trong bối cảnh đó, thời gian dành cho việc khắc phục là không nhiều.
Ông Amit Kshatriya, Phó quản trị viên NASA, thừa nhận các nhóm kỹ thuật đang đối mặt với áp lực lớn khi Artemis III dự kiến được triển khai ngay trong năm tới. Theo ông, NASA đang buộc phải thích nghi với nhịp độ phát triển nhanh hơn.
“Nhịp độ bay và quá trình lặp lại chính là chìa khóa để đảm bảo độ tin cậy và an toàn”, ông nói. “Chúng tôi luôn cố gắng hoàn thiện cỗ máy một cách tối ưu nhất. Nhưng điều quan trọng là phải tiếp tục bay, tiếp tục học hỏi và thu thập dữ liệu trong môi trường thực tế. Chúng tôi cần xây dựng ‘trí nhớ vận hành’, cần dữ liệu liên tục được cập nhật, và phải nhanh chóng điều chỉnh sứ mệnh ngay sau khi rút ra bài học”.
Những đánh giá ban đầu cho thấy, dù đạt được nhiều thành tựu, Artemis II vẫn là bước đệm quan trọng để NASA hoàn thiện công nghệ và quy trình, hướng tới các sứ mệnh đưa con người trở lại Mặt Trăng trong tương lai gần.
Nguồn: CNN
