Trong báo cáo mới công bố, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán SSI đánh giá Việt Nam "có khả năng cao" được đưa vào danh sách theo dõi của MSCI trong kỳ đánh giá tháng 6. Thị trường đã đáp ứng 10 trên 18 tiêu chí về khả năng tiếp cận thị trường theo tiêu chuẩn của MSCI và đang cải thiện các tiêu chí còn lại.
Theo SSI, các bước tiến đáng chú ý gồm việc triển khai hiệu quả cơ chế non-prefunding (nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phiếu không yêu cầu có đủ tiền tại thời điểm đặt lệnh), lộ trình áp dụng cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đang đi đúng kế hoạch và mở rộng công cụ tạo vị thế bán thông qua hợp đồng tương lai chỉ số VN30. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài thực tế trên sàn TP HCM đã tăng từ 41,4% lên 46% trong tháng 4, chủ yếu nhờ các doanh nghiệp vốn hóa lớn mới niêm yết với "room ngoại" 100%. Mức độ công bố thông tin bằng tiếng Anh từ cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp niêm yết cũng cải thiện rõ rệt.
MSCI là một trong ba tổ chức cung cấp chỉ số hàng đầu thế giới, bên cạnh FTSE Russell và S&P Dow Jones Indices. Các sản phẩm chỉ số của họ được các công ty quản lý quỹ, tổ chức tài chính, ngân hàng và tổ chức đầu tư sử dụng rộng rãi trên toàn cầu.
Việt Nam đang được MSCI xếp vào nhóm thị trường cận biên ở khu vực châu Á, bên cạnh Bangladesh, Pakistan và Sri Lanka. Nếu được nâng lên mới nổi, Việt Nam sẽ xếp cùng nhóm với Trung Quốc đại lục, Ấn Độ, Indonesia, Hàn Quốc, Thái Lan, Đài Loan...
MSCI xếp hạng thị trường chứng khoán dựa trên 3 nhóm tiêu chí chính gồm mức độ phát triển của nền kinh tế, khả năng tiếp cận, quy mô và tính thanh khoản của thị trường. Mỗi nhóm lại có thêm nhiều tiêu chí định lượng cụ thể.
Nhà đầu tư theo dõi bảng giá tại công ty chứng khoán Kafi, tháng 4/2026. Ảnh: Quỳnh Trần
Nhóm phân tích SSI cho rằng thách thức còn lại của chứng khoán Việt Nam chủ yếu nằm ở việc tự do hóa thị trường ngoại hối. Đây là tiêu chí phức tạp, nhưng không phải là rào cản tuyệt đối, bởi nhiều thị trường mới nổi hiện tại của MSCI cũng chưa đáp ứng hoàn toàn.
"Các thảo luận gần đây về việc cho phép ngân hàng thương mại cung cấp các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá (FX hedging) được xem là tín hiệu tích cực, qua đó củng cố thêm triển vọng được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng", nhóm phân tích nhận định.
Việt Nam đặt mục tiêu nâng hạng chứng khoán từ thị trường cận biên lên mới nổi theo tiêu chuẩn của FTSE Russell vào 2025 và theo tiêu chuẩn MSCI vào 2030. Mục tiêu đầu tiên đã hoàn thành khi FTSE Russell xác nhận chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026.
Ông Nguyễn Duy Hưng - Chủ tịch HĐQT Công ty Chứng khoán SSI - nhận định những điều để được nâng hạng theo tiêu chuẩn của MSCI khắt khe hơn nhiều. Tuy nhiên, ông cho rằng sau thành công với FTSE Russell, cơ quan quản lý thị trường đã có kinh nghiệm trong việc cải thiện các điều kiện nâng hạng, nhờ đó có thể sớm hiện thực hóa mục tiêu này.
Năm ngoái, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt gần 10 triệu tỷ đồng, chiếm gần 78% GDP. Chính phủ đặt mục tiêu nâng mức vốn hóa này lên 120% GDP vào năm 2028 - mức tương đồng với các nước trong khu vực và thế giới.
Cuối tháng 4, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Tài chính có giải pháp đủ mạnh để thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn của nền kinh tế. "Phải bảo đảm kỷ cương để thị trường chứng khoán hoạt động công khai, minh bạch, tăng niềm tin của nhà đầu tư, công chúng", ông nói.
