Ảnh minh họa tạo bởi AI.
Sau khi công bố báo cáo tổng quát (xem chi tiết) về chỉ số sức khỏe tinh thần của người Việt theo thang đo WHO-5 Index của Tổ chức Y tế thế giới, với kết quả từ 3.264 người trả lời hợp lệ (dữ liệu ẩn danh), chúng tôi tiếp tục tìm hiểu sâu hơn vào một số nhóm đặc thù.
Cụ thể, trong khảo sát có 3 biến số được chúng tôi giả định có thể có tác động mức nào đó đến sức khỏe tinh thần (chỉ số wellbeing) trong 2 tuần gần nhất của mỗi người, đó là:
- Tình hình tài chính của người làm khảo sát, với 5 mức độ: Rất khó khăn - Khó khăn - Tạm ổn - Thoải mái - Rất thoải mái.
- Mức độ hỗ trợ xã hội , với 4 trường hợp: Không có ai để chia sẻ, Ít người hỗ trợ, Có một vài người, Có mạng lưới hỗ trợ tốt.
- Chất lượng giấc ngủ , với 5 mức độ: Rất kém, Kém, Trung bình, Tốt, Rất tốt.
Gần 20% người tài chính tốt nhưng "không hạnh phúc"
Kết quả, chúng tôi phát hiện trong số 900 người chọn tình hình tài chính "Thoải mái" cho đến "Rất thoải mái" (trong tổng mẫu 3.264 người), thì tới 176 người (tức là gần 20%) lại có chỉ số "điểm hạnh phúc" dưới mức 50 trên thang điểm 100, là mức cần theo dõi và cảnh báo.
Có thể bạn chưa biết : Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) sử dụng một bộ 5 câu hỏi (WHO-5 Index) để đo lường sức khỏe tinh thần (wellbeing) của một cá nhân dựa trên tần suất họ cảm thấy: vui vẻ, bình tĩnh, năng động, tỉnh táo và hứng thú với cuộc sống trong 2 tuần gần nhất. Mức điểm mỗi câu là 5 điểm, sau đó tổng điểm của 5 câu được nhân 4 lần để quy theo thang điểm 100. Ai có tổng điểm dưới 50 cần theo dõi sức khỏe tinh thần, dưới 28 cần đặc biệt theo dõi nguy cơ trầm cảm (nếu muốn biết chính xác thì phải gặp chuyên gia y tế).
Cụ thể hơn, 176 người có tài chính tốt nhưng tinh thần kém cho thấy mức điểm thấp đồng đều trên tất cả 5 câu hỏi WHO-5 (trung bình chỉ 1.6-1.9/5 điểm mỗi câu, thấp hơn mức trung bình 2.8 điểm của hơn 3000 người làm khảo sát!
Đáng chú ý nữa, là ở mỗi câu, chỉ có 13-26% (chưa tới một phần ba) số người này chọn phương án trả lời tích cực (≥3 điểm).
Theo biểu đồ nêu trên, câu 3 về "vui vẻ" thấp nhất (1.60), Câu 2 về "bình tĩnh" cao nhất (1.90), nhưng vẫn kém xa mức trung bình toàn khảo sát (~2.8 điểm/câu).
Chất lượng giấc ngủ của nhóm tài chính thoải mái nhưng điểm wellbeing thấp
Tổng hợp dữ liệu về thói quen sinh lý của nhóm 176 người này cho thấy sự phân bổ không đồng đều về mức độ tự đánh giá chất lượng giấc ngủ.
Dữ liệu ghi nhận 21% số người trong nhóm đánh giá chất lượng giấc ngủ ở mức "Kém" hoặc "Rất kém", và 55% báo cáo ở mức "Trung bình".
Tổng cộng, có 76% số người trong nhóm không đạt được giấc ngủ ở mức "Tốt" hoặc "Rất tốt". Điều này cho thấy có sự hiện diện của các vấn đề về chất lượng giấc ngủ ở những cá nhân báo cáo điểm wellbeing thấp, bất kể điều kiện tài chính tự đánh giá là thoải mái.
Mức độ hỗ trợ xã hội của nhóm tài chính thoải mái nhưng điểm wellbeing thấp
Bên cạnh yếu tố giấc ngủ, các câu hỏi về hỗ trợ xã hội (sự hiện diện và kết nối từ gia đình, bạn bè) cung cấp thêm góc nhìn về nhóm 176 người này. Dữ liệu cho thấy có sự hạn chế về số lượng trong các kết nối xã hội của họ.
Biểu đồ chỉ ra rằng 42% những người thuộc nhóm này báo cáo họ có "Ít người hỗ trợ" hoặc "Không có ai để chia sẻ". Bên cạnh đó, 50% cho biết họ chỉ có "Một vài người" để hỗ trợ. Chỉ có 8% người tham gia tự đánh giá mạng lưới hỗ trợ xã hội của mình ở mức "Tốt".
Tỷ lệ giới hạn trong các mối quan hệ hỗ trợ này phản ánh một đặc điểm thống kê phổ biến ở những người có điểm wellbeing thấp trong khảo sát.
Từ bộ dữ liệu có thể thấy sự thoải mái về tài chính không tự động đi kèm với điểm số sức khỏe tinh thần cao. Sự suy giảm chất lượng giấc ngủ và mạng lưới hỗ trợ xã hội hạn chế là hai yếu tố thường xuất hiện đồng thời ở những người có tài chính ổn định nhưng mức wellbeing thuộc nhóm thấp.
