Thổ Nhĩ Kỳ đang đứng trước một quyết định chiến lược về an ninh năng lượng, khi hợp đồng nhập khẩu khí đốt dài hạn với Iran sắp hết hạn vào tháng 7 tới, trong lúc Ankara đồng thời để ngỏ khả năng mở rộng tiếp cận khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Russia.
Phát biểu bên lề một diễn đàn ngoại giao tại Antalya, Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Alparslan Bayraktar cho biết hiện chưa có đàm phán chính thức nào với Tehran về gia hạn hợp đồng, nhưng Ankara có thể ngồi lại để thảo luận trong thời gian tới.
Theo thỏa thuận hiện tại, Iran cam kết cung cấp 9,6 tỷ m3 khí đốt mỗi năm cho Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, lượng khí thực tế thường thấp hơn mức cam kết. Năm ngoái, Ankara chỉ nhập khoảng 7,6 tỷ m3, tương đương 13% tổng lượng khí nhập khẩu của nước này. Dữ liệu quản lý cho thấy tuyến ống này lần gần nhất đạt đúng sản lượng hợp đồng là vào năm 2022.
Ông Bayraktar cho biết: “Chúng tôi có thể vẫn cần dòng khí từ Iran để đảm bảo an ninh nguồn cung”. Ngoài ra, ông cũng thừa nhận xung đột khu vực hiện nay khiến các cuộc thương lượng chưa thể bắt đầu.
Đường ống khí Iran-Thổ Nhĩ Kỳ có công suất thiết kế khoảng 10 tỷ m3/năm, vận hành từ năm 2001, đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu nguồn cung của Ankara, đặc biệt vào mùa cao điểm tiêu thụ. Trong bối cảnh châu Âu thiếu hụt khí đốt và khu vực Trung Đông bất ổn, việc để mất nguồn cung này có thể tạo ra rủi ro không nhỏ.
Song song với khả năng gia hạn hợp đồng với Iran, Ankara cũng đang thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung, trong đó có LNG Nga. Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ gần đây cho biết công ty vận hành đường ống BOTAS đã được cấp giấy phép nhập LNG từ Nga trong thời hạn 10 năm – loại giấy phép trước đây chỉ áp dụng cho các đối tác có hợp đồng dài hạn như Algeria và Oman.
Dù Bộ trưởng Bayraktar khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ chưa bắt đầu nhập LNG Nga, động thái cấp phép được xem là bước chuẩn bị quan trọng, mở ra khả năng Ankara sẽ bổ sung thêm một kênh nhập khẩu mới nếu thị trường tiếp tục biến động.
Hiện Nga vẫn là nhà cung cấp khí đốt lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ, thông qua hai tuyến ống Blue Stream và TurkStream, chiếm khoảng 35% cơ cấu nguồn cung khí của nước này.
Giới phân tích cho rằng Ankara đang theo đuổi chiến lược “giữ mọi cánh cửa mở” trong chính sách năng lượng, duy trì nguồn cung từ Iran, tiếp tục phụ thuộc một phần vào Nga, đồng thời mở rộng LNG để giảm rủi ro.
Theo Middle-east online
