Các nguồn tin thạo tin cho biết giới quan Mỹ đang lo ngại áp lực giá nhiên liệu sẽ trở thành điểm yếu lớn nhất của ông Trump trước thềm bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Tuần này, ông Trump lên tiếng ủng hộ việc tạm ngừng thu thuế xăng liên bang, một biện pháp có thể giúp giảm khoảng 18 xu cho mỗi gallon nhiên liệu. Đây từng được một số cố vấn Nhà Trắng xem là bước đi không cần thiết, nhưng nay đang được cân nhắc nghiêm túc hơn khi giá xăng trung bình toàn quốc đã vượt 4,50 USD/gallon.
Nội bộ Nhà Trắng đang cho rằng khi giá xăng đã tăng khoảng 50% kể từ khi chiến sự bắt đầu, ông Trump cần một động thái “nhìn thấy được” để giúp người tiêu dùng cảm nhận rằng Washington đang hành động.
Trong lịch sử chính trị Mỹ, mốc 4 USD/gallon thường được xem là ngưỡng nhạy cảm, dễ kích hoạt sự bất mãn của cử tri và tâm lý lo lắng về kinh tế. Lần này, sức ép càng lớn hơn khi tâm lý người tiêu dùng đã rơi xuống mức thấp kỷ lục, trong khi lạm phát tháng 4 tăng lên 3,8%, mức cao nhất trong gần 3 năm.
Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos trong tháng 5 cho thấy hơn 6 trong 10 người Mỹ nói tài chính hộ gia đình của họ đã bị ảnh hưởng bởi giá xăng tăng. Tỷ lệ ủng hộ ông Trump về kinh tế chỉ còn 30%, giảm vài điểm so với thời điểm đầu chiến tranh.
Áp lực không chỉ đến từ cử tri. Nhiều nghị sĩ Cộng hòa cũng bắt đầu lo ngại rằng thiệt hại kinh tế do chiến tranh gây ra có thể khiến đảng này trả giá trong cuộc bầu cử giữa kỳ, thậm chí mất quyền kiểm soát Hạ viện và có thể cả Thượng viện.
Theo 2 nguồn tin, các quan chức đang theo dõi sát dữ liệu thị trường để đánh giá liệu giá xăng trung bình toàn quốc có thể leo lên 5 USD/gallon hay không. Dữ liệu của AAA cho thấy đã có 7 bang vượt ngưỡng này.
Một cố vấn chính trị của Nhà Trắng cho biết giá xăng hiện là “điểm dễ tổn thương lớn nhất” của chính quyền ông Trump, thậm chí quan trọng hơn bức tranh kinh tế chung.
Điều trớ trêu là trước đây, phe Cộng hòa từng biến giá xăng thành “gót chân Achilles” để công kích cựu Tổng thống Joe Biden, còn nay chính ông Trump lại phải đối mặt với vấn đề tương tự.
Người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers khẳng định ông Trump và nhóm phụ trách năng lượng đã lường trước các gián đoạn do cuộc xung đột, đồng thời đã chuẩn bị kế hoạch giảm thiểu tác động. Bà nói việc bảo đảm nguồn năng lượng ổn định, giá phải chăng và an toàn cho Mỹ cũng như các đồng minh từ lâu đã là mục tiêu chiến lược của ông Trump.
Tuy nhiên, thực tế thị trường đang khiến nỗi lo của chính quyền ngày càng lớn. Xuất khẩu dầu và nhiên liệu của Mỹ đã tăng lên mức kỷ lục do các khách hàng châu Á và châu Âu đổ xô tìm nguồn cung thay thế. Điều này khiến tồn kho trong nước sụt giảm vào thời điểm thông thường lẽ ra phải tăng.
Giá năng lượng đã tăng vọt kể từ khi Iran phong tỏa quyền tiếp cận eo biển Hormuz. Tác động của cú sốc này lan rộng từ hàng không đến ngành dịch vụ ăn uống. Các hãng bay Mỹ chứng kiến chi phí nhiên liệu trong tháng 3 tăng 56% so với tháng 2, theo dữ liệu của Bộ Giao thông Vận tải, gây sức ép lên các hãng vốn đã có biên lợi nhuận mỏng.
Dù vậy, ông Trump vẫn bảo vệ lập trường cứng rắn với Iran. Ông gọi các đợt tăng giá là “cái giá nhỏ phải trả” cho nỗ lực xoay chuyển chính quyền Iran và ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trước đó, chính quyền đã miễn trừ một phần dầu Nga khỏi các lệnh trừng phạt, nới một số quy định vận chuyển để tăng nguồn cung nhiên liệu. Bộ Năng lượng Mỹ cũng cho biết sẽ cho xả thêm 53,3 triệu thùng dầu từ kho dự trữ an ninh quốc gia nhằm trấn an thị trường.
Song, các biện pháp này chưa đủ để xoa dịu dư luận. Khảo sát Reuters/Ipsos cuối tháng 4 cho thấy chỉ 1 trong 4 người Mỹ tin cuộc chiến với Iran là xứng đáng với cái giá phải trả, trong khi 53% cho rằng không đáng. Đáng chú ý, cứ 5 cử tri Cộng hòa thì có 1 người nói cuộc chiến không xứng đáng.
Amy Koch, chiến lược gia Cộng hòa chuyên tư vấn cho các ứng viên cấp bang và liên bang, cho rằng Nhà Trắng chỉ còn một khoảng thời gian ngắn để hạ nhiệt xung đột và giảm áp lực giá nhiên liệu trước kỳ nghỉ Memorial Day, thời điểm mở màn mùa lái xe mùa hè tại Mỹ.
Theo Reuters
