Điều gì đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt bạc kéo dài?
Theo Maria Smirnova, thị trường bạc đã rơi vào trạng thái thiếu hụt cung – cầu suốt bảy năm qua. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là sản lượng khai thác bạc toàn cầu suy giảm khoảng 80 triệu ounce trong thập kỷ qua. Tổng cung hiện chỉ vào khoảng 1 tỷ ounce mỗi năm – một quy mô rất nhỏ so với các kim loại khác.
Trong khi đó, nhu cầu công nghiệp đối với bạc lại tăng mạnh. Bạc là vật liệu thiết yếu cho điện tử, năng lượng mặt trời, xe điện và hiện nay là trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Khi nền kinh tế số và tiêu thụ điện mở rộng, lượng bạc cần dùng ngày càng lớn, nhưng nguồn cung không theo kịp.
Smirnova nhấn mạnh: thị trường đã tích tụ nền tảng cho cuộc khan hiếm hiện tại từ nhiều năm trước, và việc giá vượt ngưỡng 35 USD/ounce vào tháng 6 vừa qua là bước ngoặt cho thấy mức thiếu hụt đã đủ lớn để đẩy giá lên xu hướng mới.
Tồn kho bạc toàn cầu tiếp tục giảm dù nhu cầu đầu tư tăng mạnh
Tồn kho tại các sàn lớn như LBMA (London), COMEX (New York) và Sàn Thượng Hải đã giảm liên tục trong vài năm gần đây. Tại London, một phần bạc đã được chuyển sang New York do lo ngại thuế quan, trong khi sự gia tăng mạnh của các quỹ ETF khiến lượng bạc vật chất lưu hành ở London bị hút bớt.
Song song đó, nhu cầu tiêu thụ thực tế – đặc biệt tại Trung Quốc – khiến lượng bạc tồn kho càng cạn kiệt. Trung Quốc là nơi sản xuất phần lớn tấm pin năng lượng mặt trời toàn cầu, và riêng ngành này đã tiêu thụ hơn 200 triệu ounce bạc, tương đương 20% tổng cung mỗi năm.
Smirnova cho rằng sự dịch chuyển thiếu hụt từ London sang Thượng Hải là tín hiệu rất quan trọng: bạc đang “bốc hơi” đúng tại nơi nó được sử dụng nhiều nhất.
Điều gì đã khiến giá bạc tăng tốc trong ngắn hạn?
Ngoài yếu tố cung – cầu mang tính cấu trúc, bạc còn đóng vai trò một nửa như kim loại tiền tệ, nên biến động giá thường song hành với vàng. Kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất, thậm chí quay lại nới lỏng định lượng (QE), đã tạo lực hỗ trợ mạnh cho vàng và bạc.
Cùng lúc đó, đồng USD suy yếu và sự sụt giảm của tài sản số, đặc biệt là Bitcoin, khiến dòng tiền phòng thủ quay trở lại kim loại quý – những tài sản được xem là tiền tệ "thực" hơn so với tiền pháp định hay tiền số.
Trong bối cảnh thị trường bạc có giá trị chỉ khoảng 60 tỷ USD mỗi năm, Smirnova cho rằng chỉ một dòng tiền tương đối nhỏ cũng đủ tạo biến động giá rất lớn.
Ngành khai thác bạc đang đối mặt với loạt thách thức
Giá bạc thấp trong nhiều năm trước đã khiến nhiều công ty khai khoáng từ bỏ mảng bạc, chuyển sang vàng – nơi lợi nhuận cao hơn. Điều này làm năng lực khai thác bạc bị thu hẹp đáng kể.
Hiện nay, khi giá bạc tăng, các doanh nghiệp mới bắt đầu quay lại mua lại mỏ bạc hoặc tài sản liên quan. Tuy nhiên, số lượng mỏ có quy mô lớn (10–20 triệu ounce/năm) là rất ít. Bản thân ngành khai thác đã mất 80 triệu ounce sản lượng trong 10 năm, tương đương việc “biến mất” của vài mỏ lớn.
Việc tìm kiếm, cấp phép, tài trợ và xây dựng mỏ bạc mới có thể mất từ 5–10 năm. Vì vậy, tình trạng thiếu cung vật chất không thể được khắc phục ngay lập tức.
Trung Quốc đang quyết định hướng đi của giá bạc
Smirnova nhận định tương lai giá bạc phụ thuộc lớn vào việc Trung Quốc có thể nhập đủ lượng bạc phục vụ sản xuất hay không. Nếu lượng tồn kho tại London và COMEX cạn nhanh hơn dự kiến, thị trường sẽ rơi vào tình thế buộc phải “tranh mua”.
Ngoài ra, câu hỏi quan trọng là liệu các nhà đầu tư phương Tây – những người đang nắm giữ hàng trăm triệu ounce trong ETF – có sẵn sàng bán bạc ở mức giá 60 USD/ounce hay cao hơn hay không.
Sprott cho biết họ vẫn giữ quan điểm lạc quan về bạc trong trung hạn. Các mô hình kỹ thuật mà họ theo dõi dự báo các mốc giá tiếp theo là 60 USD, sau đó 63 USD, và thậm chí 100–200 USD/ounce trong vài quý tới theo một số chuyên gia phân tích.
