Người trẻ đổ tiền vào đầu tư số
Theo Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm tại Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC), giới trẻ hiện nay đang ưu tiên các kênh đầu tư mang tính “số hóa” cao như: chứng khoán, chứng chỉ quỹ (CCQ) và tiền điện tử (crypto). Xu hướng này xuất phát từ đặc điểm của thế hệ trẻ – tiếp cận công nghệ sớm, linh hoạt và sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn để tìm kiếm cơ hội tăng trưởng tài sản.
“Việc mở tài khoản chứng khoán, mua CCQ hay giao dịch crypto đều có thể thực hiện chỉ trong vài phút, 24/7, mà không cần gặp mặt hay thủ tục rườm rà”, ông Tuấn cho biết.
Giới trẻ hiện nay đang ưu tiên các kênh đầu tư mang tính “số hóa” cao (Ảnh minh họa: KT)
Bên cạnh đó, hạn chế về vốn ban đầu cũng khiến người trẻ lựa chọn các kênh đầu tư linh hoạt hơn. Nếu như thế hệ trước thường ưu tiên vàng, bất động sản hay gửi tiết kiệm ngân hàng – vốn đòi hỏi số tiền từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng, thì với chứng khoán hoặc chứng chỉ quỹ, nhà đầu tư trẻ có thể bắt đầu chỉ với vài trăm nghìn hoặc vài triệu đồng và tích lũy theo thời gian.
Xu hướng này được phản ánh rõ qua số liệu thực tế. Số lượng tài khoản chứng khoán tại Việt Nam đã tăng hơn 5 lần chỉ trong 5 năm qua. Theo Tổng Công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), đến đầu năm 2026, tổng số tài khoản đã vượt 12,1 triệu. Đồng thời, Việt Nam liên tục nằm trong top 3 thế giới về mức độ chấp nhận tiền điện tử theo Chainalysis Global Crypto Adoption Index. Ước tính hiện có khoảng 20 - 21 triệu người Việt sở hữu hoặc sử dụng crypto, tương đương khoảng 20% dân số.
Sự khác biệt về tư duy tài sản giữa các thế hệ cũng ngày càng rõ rệt. Nếu thế hệ trước ưu tiên tài sản hữu hình như vàng miếng hay nhà đất để đảm bảo an toàn, thì người trẻ lại chú trọng tính thanh khoản, minh bạch và khả năng tăng trưởng nhanh.
“Họ chấp nhận rủi ro cao hơn để đổi lấy cơ hội tăng trưởng tài sản với vốn ban đầu nhỏ, và muốn quản lý danh mục đầu tư mọi lúc, mọi nơi qua ứng dụng di động”, ông Tuấn nhận định.
Chưa phân định rõ giữa “kiếm tiền” và “giữ tiền”
Dù có nhiều cơ hội tiếp cận đầu tư, ông Hà Mạnh Tuấn cho rằng, người trẻ hiện nay vẫn gặp phải nhiều sai lầm trong quản lý tài chính cá nhân. Sai lầm phổ biến nhất là chưa phân định rõ giữa “kiếm tiền” và “giữ tiền”. Nhiều người trẻ có thu nhập tốt từ sớm nhưng chi tiêu gần như hết, thậm chí sống vượt khả năng tài chính. Theo ông Tuấn, tỷ lệ tiết kiệm (savings rate) mới là yếu tố quyết định tốc độ tích lũy tài sản, chứ không phải mức thu nhập.
Ông Tuấn cũng chia sẻ một trường hợp thực tế: một nhà đầu tư Gen Z từng sở hữu tài sản khoảng 30 - 40 tỷ đồng nhờ đầu tư tiền số. Tuy nhiên, khi thị trường crypto năm 2025 giảm hơn 30% và sử dụng đòn bẩy, người này đã mất toàn bộ tài sản và thậm chí còn mang nợ. “Điều này ảnh hưởng rất lớn đến cá nhân và gia đình”, ông nói.
Người trẻ nhiều cơ hội nhưng dễ mắc sai lầm tài chính (Ảnh minh họa: KT)
Ngoài ra, người trẻ còn dễ đầu tư theo cảm xúc và FOMO, nghe theo thông tin trên TikTok, YouTube hay các hội nhóm mà thiếu kế hoạch rõ ràng. Bên cạnh đó là việc thiếu kế hoạch tài chính cá nhân, chưa xác định mục tiêu tài chính trong 3 năm, 5 năm hay 10 năm, khiến dòng tiền dễ mất kiểm soát.
Thực tế thời gian gần đây đã xuất hiện những người trẻ bắt đầu quản lý tài chính bài bản hơn. Nguyễn Thị Vân Anh, một bạn trẻ gen Z cho biết, hiện đang quản lý tài chính thông qua ứng dụng theo dõi trên điện thoại.
“Em chia làm 6 hũ chi tiêu gồm: thiết yếu, giáo dục, hưởng thụ, cho đi, tiết kiệm và tự do tài chính dành cho nghỉ hưu, những chuyến đi dài ngày và kinh doanh cá nhân”, Vân Anh chia sẻ.
Về đầu tư, Vân Anh cho biết, từng tham gia quỹ ETF từ năm 2022 nhưng gặp biến động khi thị trường giảm mạnh, tài khoản bị giảm đáng kể: “Em đã bán đi một phần và một phần giữ lại trong tài khoản. Đến năm 2024, em bắt đầu lại và duy trì việc trích một khoản tiền nhỏ hàng tháng để mua ETF đều đặn”.
Ngoài ra, hiện tại Vân Anh ưu tiên gửi tiết kiệm và đầu tư vào bản thân để nâng cao năng lực phục vụ công việc chuyên môn.
Theo ông Tuấn, đây là xu hướng tích cực khi người trẻ dần chuyển từ đầu tư cảm tính sang đầu tư có kỷ luật. Ông dự báo, thị trường quản lý tài sản (Wealth Management) tại Việt Nam sẽ tăng trưởng mạnh trong 5–10 năm tới, nhờ sự gia tăng nhanh của tầng lớp trung lưu khi GDP bình quân đầu người đã vượt 5.000 USD và số hộ gia đình sở hữu tài sản từ 1 triệu USD trở lên ngày càng nhiều.
Đáng chú ý, nhóm người trẻ từ 25–40 tuổi sẽ trở thành động lực chính. Trong thời gian tới, ông Tuấn dự báo 4 xu hướng nổi bật gồm: chuyển sang đầu tư có hệ thống qua quỹ và ETF; đầu tư định kỳ nhỏ nhưng đều đặn; nhu cầu hoạch định tài chính toàn diện tăng mạnh; và sự kết hợp giữa tài chính truyền thống với tài sản số.
“Tôi rất lạc quan về tương lai ngành Wealth Management tại Việt Nam. Thế hệ trẻ sẽ thay đổi cuộc chơi, buộc các ngân hàng, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư phải chuyển từ bán sản phẩm sang làm cố vấn thực sự”, ông Tuấn nhận định.
Tuy nhiên, ông Tuấn cũng nhấn mạnh, để thị trường phát triển bền vững, cần tăng cường giáo dục tài chính và xây dựng giải pháp phù hợp với khẩu vị rủi ro của người trẻ. “Chỉ khi các bạn trẻ đầu tư một cách thông minh và kỷ luật, ngành Wealth Management mới thực sự bùng nổ”, vị chuyên gia cho hay.
